Ï ΔΗΘΕΝ «ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ» ἀρχιεπίσκοπος κ. Χριστόδουλος, ὅπως γνωρίζουμε ὅλοι, ἀπε- φάσισε προσφάτως μὲ τὴν σύμφωνη γνώμη τῆς Ἱερᾶς Συνό- δου νὰ προχωρήσῃ στὴν καθιέρωση τῆς δημοτικῆς γλώσσας κατὰ τὴν ἀνάγνωση τοῦ Εὐαγγελίου καὶ τοῦ «Ἀποστόλου» τῆς Κυριακῆς. Παράλληλα δὲν καταργεῖται καὶ ἡ ἀνάγνωση στὴν ἕως τώρα καθιερωμένη γλῶσσα (δηλ. τὴν Ἀλεξανδρινὴ κοινή). Τὴν μετά- φραση τῶν «ἱερῶν» κειμένων ἀνέλαβαν καθηγητὲς τῆς Θεολογικῆς Σχο- λῆς (γεγονὸς καθόλου τυχαῖο, νομίζω). Ἡ ἐξέλιξη αὐτὴ μᾶς ὁδηγεῖ μοιραῖα καὶ συνειρμικὰ στὸ 1901, ὅταν ἀνάλογη προσπάθεια τῆς βασίλισσας Ὄλγας προκάλεσε αἱματηρὰ ἐπεισόδια (ἀποτέλε- σμα ἀνοήτων παθῶν, φανατισμοῦ, ἀμαθείας ἀλλὰ καὶ σύγχυσης) καὶ τὸν θάνα- το 11 ἀτόμων, τὸν τραυματισμὸ ἄλλων 80 καὶ τὴν παραίτηση τῆς κυβέρνησης Θεοτόκη καὶ τοῦ ἀρχιεπισκόπου Προκοπίου. Τότε τὸ τσακισμένο ἠθικὸ τῶν Ἑλλήνων, ἔπειτα ἀπὸ τὴν ταπεινωτικὴ ἀπὸ τοὺς Τούρκους ἧττα τοῦ 1897, ἔγινε ἐργαλεῖο στὰ χέρια τῆς παντοδύναμης Ἐκ- κλησίας, ἡ ὁποία προέβαλε τὸν ἐξωφρενικὸ ἰσχυρισμὸ ὅτι αἰτία τῆς συμφορᾶς ἦταν ἡ ἀπομάκρυνση τῶν Ἑλλήνων ἀπὸ τὴν Ὀρθοδοξία! Ἡ Ἑλληνικὴ Ὀρθόδο- ξη Ἐκκλησία, γαντζωμένη μὲ νύχια καὶ μὲ δόντια στὴν ἐξουσία, ἐμπόδιζε κάθε προσπάθεια διαφωτισμοῦ τῶν Ἑλλήνων καὶ ἐναντιώθηκε στὰ σχέδια τῆς ρωσι- κῆς καταγωγῆς βασίλισσας Ὄλγας, φοβούμενη μήπως ἡ Ρωσικὴ Ἐκκλησία τῆς ἁρπάξῃ τὰ ἡνία. Ἔγινε λόγος γιὰ πανσλαυισμὸ καὶ ἐθνικὸ κίνδυνο, μὲ ἀποτέλε- σμα τὸ πλῆθος νὰ φανατισθῇ καὶ νὰ φθάσῃ στὶς ἀκρότητες ποὺ προαναφέραμε. (Περισσότερα γιὰ τὰ «Εὐαγγελικὰ» τοῦ 1901 βλ. «Δ», τ. 272). Σήμερα ὁ ἀρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος (καὶ βεβαίως ἡ Ὀρθοδοξία, τὴν ὁποία ἐκπροσωπεῖ) ἔρχεται ἀντιμέτωπος μὲ τὴν ἐπιθυμία τῶν Ἑλλήνων νὰ ἐπιστρέ- ψουν στὶς ρίζες τους (τὶς πραγματικὲς ἑλληνικὲς ρίζες καὶ ὄχι τὶς ἑβραιοχριστια- νικὲς ποὺ προβάλλει ἐκεῖνος). Ἄρα ἔρχεται πρόσωπο μὲ πρόσωπο μὲ τὴν ἀπομά- κρυνσή τους ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία. Ἡ κίνηση αὐτή, ἡ ἐπινόηση δηλαδὴ (ἀνάμεσα σὲ πολλὲς ἄλλες) τοῦ Ἀρχιεπι- σκόπου, νὰ ἀναγιγνώσκεται τὸ Εὐαγγέλιο στὴν δημοτική, γίνεται πρὸς πολλὲς κατευθύνσεις. • Στοχεύει κατ’ ἀρχὰς στὴν ἄγραν νέων πιστῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι σὲ θέση νὰ παρακολουθήσουν τὴν «θεία» λειτουργία ἀπὸ τὸ ἀρχαῖο κείμενο. • Δεύτερον, ἀλλὰ ὄχι λιγώτερο σημαντικό, ἐπιτρέπει στὸν ἴδιο νὰ φιγουρά- ρῃ ὡς «πρωτοπόρος», «φιλελεύθερος» καὶ «ἐκσυγχρονιστὴς» ἐκκλησιαστικὸς ἡγέτης. • Τρίτον, ἐλπίζει ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπο κτυπᾷ, ἀποδυναμώνει ἐμμέσως τὴν ὁλοένα ἐντεινόμενη τάση πολλῶν Ἑλλήνων νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὴν Ἑλλη-