ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
36ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1984
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Σπίθα μέσα στη στάχτη — ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ, ΗΛΙΑΣ
Κείμενο φύλλου
ΗΛΙΑΣ Λ. ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ
Σπίθα μέσα στὴ στάχτη
Μέσα περίπου στὴν ἑκατονταετία ποὺ ἔζησε ὁ φιλόσοφος Πλήθων (1358; --- 1452)
ἕνα πλῆθος «τυχοδιωκτῶν», ὅπως ποὺ ἀποκαλεῖ ὁ Κων. Παπαρρηγόπουλος, μαζὶ μὲ ἐστεμμένους
καὶ μὲ ὄργανα μισθοφόρους φονιάδες καὶ ληστὲς ἁλώνιζαν κυριολεκτικὰ
κι ̓ ἀπογύμνωναν τοὺς ἑλληνικοὺς πληθυσμοὺς πλιατσικολογώντας, ἐνῶ ταυτόχρονα
ἐξαφάνιζαν ὅ,τι εἶχε ἀπομείνει ἀπὸ τὴν Τέχνη καὶ τὸν Λόγο τῆς μεγάλης κληρονομιᾶς
τοῦ πανάρχαιου Ἑλληνικοῦ Πνεύματος πρὸς τὴν ἀνθρωπότητα. Αὐτὴ τὴν ἐκστρατεία
διαρπαγῆς τῆς κληρονομιᾶς τῶν εἰδωλολατρῶν κατεύθυναν καὶ Πατριάρχες καὶ Πάπες
ἐν ὀνόματι τοῦ ἑνὸς Θεοῦ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης τῶν Χριστιανῶν... Καὶ ὑπῆρξε,
μετὰ τὴν πτώση, ἐντελῶς σκόπιμῃ ἡ ἀπόφαση τοῦ Βατικανοῦ νὰ βαφτιστεῖ ἡ ἀνατολικὴ
Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία Βυζάντιο, ἀφοῦ ἦταν κάτι τὸ διαφορετικὸ ἀπ ̓ τὴ Ρώμη.
Καὶ ἁκόμη ἡ ἰδέα αὐτή... συμβόλιζε ὅτι ἡ Αὐτοκρατορία τῆς ̓ ̓Ανατολῆς ποὺ ἔκανε
πρωτεύουσα τὴν παλιὰ μικρὴ ἀποικία τῶν Μεγάρων (τὸ Βυζάντιο ἱδρύθηκε τὸ 675
π.Χ.), ἦταν συνέχεια τοῦ ἀρχαίου Ἑλληνικοῦ Κόσμου!... Βέβαια δὲν ἐξήγησαν ποτὲ οἱ
ἐφευρέτες τοῦ «Βυζάντιου» καὶ οἱ ὑμνητὲς τῆς Ρωμιοσύνης, πῶς καὶ γιατὶ συνέβη αὐτὸ
ἤ γιατί μᾶς βάφτισαν Ρωμιούς..
Μὲ τὴν εὐκαιρία, πάντως, αὐτή, ποὺ ὁ 4αυλός ἀφιερώνει τὸ τεῦχος του αὐτὸ στὸν
φιλόσοφο Πλήθωνα, τὸν ἄνθρωπο ποὺ συνέβαλε τόσο πολὺ στὴ λεγομένη ἀναγέννηση
τῆς Εὐρώπης, θὰ προσκαλέσω ὅλους τοὺς κατὰ παιδείαν Ἕλληνες νὰ ἀξιώσουν
ἀπ ̓ τὸ Βατικανὸ νὰ παραδώσει ὅλα τὰ θαμμένα στὴν ἀπόρρητη βιβλιοθήκη του ἑλληνικὰ
κείμενα. Ἔχω τὴν βεβαιότητα, ὅτι, ἄν αὐτὰ γίνουν προσιτὰ στὴν ̓Ακαδημία ̓Αθηνῶν
καὶ ἐρευνηθοῦν, πολλὰ θὰ ἀλλάξουν στὴν ἱστορία τοῦ πολιτισμοῦ τῆς ἀνθρωπότητας...
Τὴν ἐκατονταετία αὐτὴ τῶν «τυχοδιωκτῶν» τὴν ὁριοθετεῖ, θὰ ἔλεγα, μιὰ ἀμφιλεγόμενη
προσωπικότητα, ὁ Ἰωάννης Καντακουζηνός. Ἡ ἱστορία τοῦ Καντακουζηνοῦ
καὶ τῶν θυγατέρων του ἀποτελεῖ προσανατολιστικὸ σημεῖο στὴν κατανόηση τοῦ «τυχοδιωκτισμοῦ»
στὴν διοίκηση τοῦ Ρωμαϊκοῦ Κράτους, μέχρι τὴν πτώση του.
Τὸ θέμα βέβαια τῆς πτώσης ἔχει τόσο ὡραιοποιηθεῖ (Αγία Σοφία -- Μαρμαρωμένος
Βασιλιᾶς -- Μεγάλη Ἰδέα κ.λ.π.), ὥστε ὁ μῦθος τοῦ «Βυζάντιου» νὰ μᾶς ταλαιπώρεῖ
ἀκόμη μὲ τὰ γνωστὰ παράγωγά του (Πορφυρογέννητοι -- Τουρκομάχοι --- Ρωμιοσύνη
--- βυζαντινὴ παράδοση -- ἐκκλησιαστικὸ κατεστημένο κ.ἄ.). Ἣ ἀλήθεια ὅμως
εἶναι ἐντελῶς διαφορετική. Ἢ πτώση τῆς Νέας Ρώμης χτισμένης πάνω στὸ ἀρχαῖο Βυζάντιο,
ἡ διάλυση τῶν «ἐἑταιρειῶν», καὶ ἡ ἐπικράτηση τῶν Τούρκων ἦταν μιὰ ἁπλῆ
πράξη ξεκαθαρίσματος τῶν λογαριασμῶν μεταξὺ τῶν λυμεώνων συμμοριῶν ποὺ εἶχαν
εἰσβάλει στὸν ἑλληνικὸ χῶρο, καὶ βέβαια χωρὶς τὴν συγκατάθεση τῶν κληρονόμων
τῆς ἑλληνικῆς γῆς. Καὶ ἄς δοῦμε μέσα σ ̓ ἕνα συνοπτικὸ διάγραμμα τὸ γιατί.
ο Ὁ Ἰωάννης Καντακουζηνὸς (1347---1354) ἐκτὸς τῶν δύο ἀγοριῶν (Ματθαῖος καὶ
̓Ανδρόνικος) εἶχε καὶ δύο κορίτσια, τὴν ̓Ελένη, ποὺ πάντρεψε μὲ τὸν Ἰωάννη Παλαιολόγο
(134---1391), καὶ τὴν Θεοδώρα, ποὺ τὴν «παρέδωσε» σὲ ἡλικία 13 χρονῶν
στὸν Οὐραχάν, τὸν ἡγεμόνα τῶν ̓Οσμανιδῶν (1326- -Ι1362) σὰν σύζυγο, κατὰ τὸν μουσουλμανικὸ
νόμο.
ο Ο ̓Ιωάννης Παλαιολόγος (γιὸς τοῦ ̓Ανδρόνικου τοῦ Γ ̓ καὶ τῆς "Αννας τῆς Σαβοῖας)
μὲ τὴν κόρη τοῦ Καντακουζηνοῦ Ἑλένη ἔκαναν 4 ἀγόρια, τὸν ̓Ανδρόνικο, Μανουήλ,,
Θεόδωρο καὶ Μιχαήλ. ̓Απ ̓ αὐτοὺς ἔγινε αὐτοκράτορας ὁ Μανουήλ, ὡς Μανουήλ
ὁ 1].
ο Ὁ Οὐραχὰν μὲ τὴν Θεοδώρα Καντακουζηνοῦ γέννησε δύο ἀγόρια, τὸν Χαλήλ
καὶ τὸν Μουράτ. Ὁ Χαλήλ πέθανε πρὶν ἀπὸ τὸν Οὐραχάν, καὶ στὸ θρόνο τῶν Ὄσμανιδῶν
ἀνέβηκε ὁ Μουράτ, ὡς Μουράτ ὁ |.