ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
274ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2004
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η φυτοπροστασία από την προ Ομηρική εως την κλασσική περίοδο. Ωρισμένες μέθοδοι εφαρμόζονται και σήμερα. — ΘΑΝΑΣΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Κείμενο φύλλου
Ὠρισμένες μέθοδοι ἐφαρμόζονται καὶ σήμερα
τὴν Ἑλλάδα βρέθηκε ἡ πρώτη ἐξακριβωμένη γεωργικὴ οἰκονομικὴ
ἐκμε τάλ λευση τῆς Εὐρώπης, ἐνῷ παράλληλα εἶναι ἡ χώρα μὲ τὴν
παλαιότερη συνεχῆ πολιτιστικὴ παράδοση στὸν κόσμο (Theocharis
1973, 1981, Renfrew, C. 1973, Renfrew, J. 1973, Sarpaki 1990).
Ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τῆς ἕβδομης χιλιετίας π.Χ. ἡ γεωργικὴ ἀνάπτυξη καὶ ἐξέλιξη
μὲ τὴν ἀναπόφευκτη ἐντατικοποίηση τῆς γεωργίας (Halstead 1990) καὶ τὴν
ἀνάγκη καθαρότητας τῆς τροφῆς (Renfrew, C. 1972, 1973, Renfrew, J. 1973,
Theocharis 1973) εἶναι βέβαιο ὅτι αὔξησε τὴ γεωργικὴ γῆ σὲ βάρος τῶν
δασικῶν ἢ λειβαδικῶν ἐκτάσεων. Ἡ διαφοροποίηση αὐτὴ εἶναι βέβαιο ὅτι
θὰ ἔδωσε τὴ δυνατότητα στὴν ἀνάπτυξη διαφόρων ἀσθενειῶν ἢ ἐχθρῶν
τῶν φυτῶν, ἰδιαιτέρως μὲ τὴ χρησιμοποίηση ἐπιλεγμένων ποικιλιῶν. Σήμερα
θεωροῦμε ὅτι ἀρκετὸς ἀριθμὸς παρασίτων, ποὺ προκαλοῦν φυτικὲς ἀσθένειες,
ἀναπτύχθηκαν σὲ συνεπιβίωση μὲ τοὺς ξενιστές τους στὴ διάρκεια τῶν
τελευταίων 4-5 χιλιετιῶν. Ἡ αὔξηση ἐπίσης τῶν ἐκτάσεων ποὺ καλύπτονταν μὲ
τὴν καλλιέργεια ἑνὸς φυτικοῦ εἴδους ἦταν ὁπωσδήποτε ἕνας ἀκόμη εὐνοϊκὸς
παράγων γιὰ τὴν ἀνάπτυξη, πολλὲς φορές, ἐπιδημικῶν φυτικῶν ἀσθενειῶν.
Ἡ δυνατότητα ἀνάπτυξης σοβαρῶν ἀσθενειῶν σήμερα φαίνεται ὡς φυσικὴ
συνέπεια, ἀφοῦ εἶναι γνωστὸ ὅτι τὰ παθογόνα τῶν φυτῶν, καὶ ἰδιαιτέρως οἱ
μύκητες, ὑπῆρχαν πάντοτε (ἔχουν βρεθῆ ἴχνη τους σὲ ἀπολιθώματα).
Γεωργία καὶ ζημιὲς ὣς τὸ 3000 π.Χ.
ννοεῖται ὅτι γιὰ τὶς ἐποχὲς ἐκεῖνες δὲν ὑπάρχουν γραπτὲς μαρτυρίες –πρὸς τὸ
παρὸν τοὐλάχιστον– καὶ μόνον εἰκασίες ἐπιτρέπονται. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη
ὑπῆρχαν, θὰ ἦταν ἀπίθανο νὰ εἶχαν τὴ δυνατότητα νὰ γράψουν κάτι οἱ
ἄνθρωποι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἀφοῦ ἦταν ἀδύνατο νὰ ἀντιληφθοῦν τὸν μικρόκοσμο
μὲ τὶς τότε δυνατότητές τους. Εἶναι ὅμως βέβαιο ὅτι ἡ γεωργία, ὅπως ὑπῆρξε
ἡ ἀφετηρία τῆς πολιτισμικῆς ἀνάπτυξης τῆς ἀνθρωπότητας, σίγουρα ὑπῆρξε καὶ τὸ
ἔναυσμα τῆς ἀνάπτυξης τῶν βιολογικῶν ἐπιστημῶν. Εἶναι ἀδύνατον οἱ ἄνθρωποι ἀκόμη
καὶ τῆς Νεολιθικῆς ἐποχῆς νὰ παρέμεναν ἀδιάφοροι καὶ ἀσυγκίνητοι ἐμπρὸς στὴν
καταστροφὴ ποὺ ὑφίσταντο οἱ καλλιέργειές τους ἀπὸ μία θεομηνία, ὅπως παγετό, χαλάζι,
πλημμύρα ἢ ἀπὸ τὴν ἀνάπτυξη κάποιας ἀσθένειας ἢ κάποιου ἐχθροῦ. Καὶ τὸν μὲν
ἐχθρό, μιὰ προνύμφη ἢ ἕνα σκαθάρι π.χ., ποὺ κατέτρωγε τὴν καλλιέργεια, τὸν ἔβλεπαν,
τὴν ἀσθένεια ὅμως δὲν ἦταν δυνατὸν νὰ τὴν ἰδοῦν καὶ νὰ τὴν κατανοήσουν. Θεωρώντας
ὡς ἀφετηρία τὴν περίοδο ἀκμῆς Μινωικοῦ-Μυκηναϊκοῦ πολιτισμοῦ, μποροῦμε νὰ γνωρίζουμε
σήμερα ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτῆς τῆς ἐποχῆς, ὕστερα ἀπὸ μία συνεπιβίωση μὲ τὶς