ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
274ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2004
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Κωνσταντίνος Ε΄ ο «κοπρώνυμος». Πως διασύρθηκε μια προσπάθεια εκκλησιαστικής μεταρρυθμίσεως. — ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ, ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Πῶς διασύρθηκε μιὰ προσπάθεια
ἐκκλησιαστικῆς μεταρρυθμίσεως
ὸ ἔτος 726 μ.Χ. στὴν παρακμάζουσα Ἀνατολικὴ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρα-
τορία, στὰ χρόνια τῆς βασιλείας τοῦ Λέοντος Γ΄ τοῦ Ἰσαύρου, ξε-
σπᾷ ἕνας ἀκόμη ἐμφύλιος θρησκευτικὸς πόλεμος, ἡ γνωστὴ σὲ ὅ-
λους «Εἰκονομαχία». Ὁ Ὀρθόδοξος Χριστιανισμός, ποὺ καθιέρω-
σε ὁ «Μέγας» Κωνσταντῖνος, ἔχει κυριαρχήσει ὁλοκληρωτικὰ στὰ ἐσωτερι-
κὰ δρώμενα τῆς αὐτοκρατορίας μὲ ἀνελέητες σφαγὲς ἐναντίον ὅλων τῶν ἀν-
τιπάλων του. Μέσα σὲ σύντομο χρονικὸ διάστημα οἱ ὀρθόδοξοι χριστιανοὶ
κατάφεραν νὰ ἐξοντώσουν ὅλες τὶς ἄλλες συνυπάρχουσες θρησκεῖες, λατρεῖ-
ες καὶ αἱρέσεις καὶ νὰ καταστρέψουν ὅλα τὰ λαμπρὰ πολιτιστικὰ μεγαλουρ-
γήματα τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων ἐθνῶν, ἐνῷ παραλλήλως ἐγκα-
θίδρυσαν τὸ πρῶτο θεοκρατικὸ καθεστώς. Ὁ Ἑλληνορρωμαϊκὸς κόσμος με-
ταλλάχθηκε σὲ Χριστιανορρωμαϊκὸ καὶ σὰν ὁδοστρωτῆρας θὰ ἰσοπεδώσῃ ὅ-
λες τὶς πολιτιστικὲς κατακτήσεις χιλιετιῶν, ἐξαπλώνοντας τὸν τρόμο, τὸ σκό-
τος καὶ τὸν μεσαίωνα στὴν οἰκουμένη.
Μὲ τὴν τεράστια αὔξηση τῆς γαιοκατοχῆς, τῶν κερδῶν καὶ τῶν ἀμυθήτων θη-
σαυρῶν ποὺ λήστευσαν ἀπ’ τοὺς ἀρχαιοελληνικοὺς ναοὺς καὶ τοὺς πολίτες τοῦ Ἀ-
νατολικοῦ Κράτους οἱ κληρικοὶ δημιούργησαν ἕνα πάμπλουτο παρακράτος, ποὺ ὑ-
ποστηριζόταν ἀπό ἕνα μεγάλο ἄτακτο στρατὸ καλογήρων καὶ μοναχῶν καὶ ἀπει-
λοῦσε τὴν ἐπιβίωση τῆς Αὐτοκρατορίας. Οἱ δύο Ἴσαυροι αὐτοκράτορες Λέων ὁ Γ΄
καὶ ὁ υἱός του Κωνσταντῖνος ὁ Ε΄ μὲ τὴν θρησκευτικὴ καὶ τὴν κοινωνικὴ μεταρρύθ-
μιση ποὺ θὰ πραγματοποιήσουν, θὰ ἐπιφέρουν τὴν ὑποταγὴ τῆς Ἐκκλησίας στὸ
κράτος, καθὼς θὰ περιορίσουν τὴν δύναμή της, θὰ κοινωνικοποιήσουν (κοίνωσις)
τμήματα τῆς περιουσίας μονῶν καὶ ἐπισκοπῶν καὶ θὰ κατασχέσουν μεγάλες πο-
σότητες χρυσοῦ καὶ χρημάτων. Ἡ ὀρθολογικὴ αὐτὴ μεταρρύθμισις καταγράφηκε
ἀπ’ τοὺς ἱστορικοὺς τῶν εἰκονοφίλων μὲ τὸν ἀρνητικὸ ὅρο «Εἰκονομαχία». Ἡ ὀρ-
θόδοξος Ἐκκλησία θὰ ἐπανέλθῃ δριμύτερη λίγο ἀργότερα μὲ τὴν ἀντιμεταρρύθμι-
ση τῆς αὐτοκράτειρας Εἰρήνης καὶ τὴν πρώτη «ἀναστύλωση τῶν εἰκόνων». Κατὰ
τὴν διάρκεια τῆς Ζ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου στὴν Νίκαια τῆς Βιθυνίας τὸ 787 μ.Χ.
ἡ Ἐκκλησία θὰ ἐπανακτήσῃ στὸ ἀκέραιο τὴν περιουσία ἀλλὰ καὶ τὴν πολιτικὴ δύ-
ναμη ποὺ ἀπώλεσε κατὰ τὴν διάρκεια τῆς «Εἰκονομαχίας». Ἡ «Εἰκονομαχία» θὰ
περάσῃ σὲ δεύτερη φάση ἀπὸ τὸ 813 μ.Χ. ἕως τὸ 843 μ.Χ. Ἡ δεύτερη καὶ ὁριστικὴ
«ἀναστύλωσις τῶν εἰκόνων» θὰ γίνῃ ἀπὸ τὴν αὐτοκράτειρα Θεοδώρα (σύζυγο τοῦ
αὐτοκράτορος Θεοφίλου), ποὺ ἐπανέφερε τὰ ἰσχύοντα τῆς Ζ΄ Οἰκουμενικῆς Συνό-