Ἀπειλητικὲς ἐπιστολὲς πρὸς Παργινοὺς τοῦ μητροπολίτη Ἰωαννίνων Ἱεροθέου ἄγνωστος στοὺς πολλοὺς ρόλος ἑνὸς ἀνώτερου κληρικοῦ στὴν πε- ρίοδο τοῦ ἡρωικοῦ ἀγῶνα τῶν Σουλιωτῶν ἐναντίον τοῦ τυράννου των Ἰωαννίνων Ἀλῆ Πασσᾶ (1081-103), ποὺ κατέληξε στὴν κατα- στροφὴ τοῦ Σουλίου, ἑνὸς ἀπὸ τὰ σημαντικώτερα σημεῖα ἀντιστά- σεως τοῦ σκλαβωμένου Ἑλληνισμοῦ πρὶν τὸ 1821, ἀποκαλύπτεται στὸ σπα- νιώτατο βιβλίο τοῦ ἀγωνιστοῦ Χριστόφορου Περραιβοῦ «Ἱστορία τοῦ Σουλ- λίου καὶ Πάργας», ἐκδόσεως 1857. Ὁ Περραιβός, ὁ ὁποῖος ἔπαιξε σημαντικὸ ρόλο κατὰ τὴν ἐν λόγῳ περίοδο, καταγράφει ντοκουμέντα-ἐπιστολὲς τοῦ μη- τροπολίτη Ἰωαννίνων Ἱερόθεου, στὶς ὁποῖες καταφαίνεται ὅτι δροῦσε ὡς ἐ- κτελεστικὸ ὄργανο καὶ συνεργάτης τοῦ Τούρκου σατράπη, παρακινώντας μὲ ἀπειλὲς τοὺς Παργινούς, ποὺ ἦταν τὸ βασικὸ στήριγμα τῶν Σουλιωτῶν κυρίως στὸν τομέα τοῦ ἀνεφοδιασμοῦ τους μέσῳ τοῦ λιμανιοῦ τῆς Πάργας, νὰ στραφοῦν ἐναντίον τῶν «κακούργων φιρμανλήδων» ἐχθρῶν τοῦ Ἀλῆ Πασσᾶ καὶ τοῦ «κραταιότατου Σουλτάνου», ἀλλοιῶς «ὁ θεὸς μέλλει νὰ τοὺς παιδεύσῃ διὰ τὴν παρακοήν των». Ὁ ἐν λόγῳ μητροπολίτης ἀπειλητικὰ ὑπεν- θυμίζει καὶ τὸ πάθημα τοῦ Ρήγα Φερραίου, ὁ ὁποῖος πρὶν τρία χρόνια (1798) εἶχε ἀφορισθῆ ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο καὶ στραγγαλισθῆ στὸ Βελιγράδι. Ἄλλω- ΜΗΠΩΣ ΟΙ ΟΘΩΜΑΝΟΙ ΔΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΤΙΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΜΑΣ; μετάβαση ἀπὸ τὴν Ρωμαϊκὴ στὴν Ὀθωμανικὴ ὑποδούλωση ὑπῆρξε μία ἀ- διάφορη ἐξέλιξη γιὰ τοὺς χριστιανούς, ἀλλὰ μία ἀνακοπὴ ἀπὸ τὸν ἐξαφα- νισμὸ γιὰ τοὺς Ἕλληνες. Τὰ τετρακόσια χρόνια σκλαβιᾶς μὲ τοὺς Ὀθωμα- νοὺς μποροῦν νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς μιὰ ἀνασυγκρότηση τοῦ Ἐθνικοῦ μας αἰσθήματος (μὲ τὴν ἀποβολὴ τοῦ διαρκοῦς φόβου ἐξοντώσεως), ποὺ μας ὡδή- γησε στὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821. Ἐπεκτείνοντας τὰ ἀνωτέρω, λέγω, ὅτι ἐὰν τὸ Βυ- ζάντιο δὲν ἔπεφτε, ὁ Ἕλλην καὶ ὁ Ἑλληνισμὸς θὰ εἶχαν εἰσαχθῆ στὰ ἐξαφανισθέν- τα εἴδη. Ἐπ’ αὐτῆς τῆς βάσεως δοξολογῶ τὴν διάσωση τοῦ Ἑλληνισμοῦ καὶ τὴν ἀ- φάνιση τοῦ Βυζαντινοῦ σφαγέα. Δὲν ἀντιλέγω γιὰ τὸν ἀφανισμὸ Ἑλλήνων κατὰ τὴν διάρκεια τῆς Τουρκοκρατίας, ἀλλὰ οἱ ἀριθμοὶ εἶναι κατὰ πολὺ μικρότεροι ἀπ’ αὐτοὺς τῶν Ἑλλήνων ποὺ οἱ χριστιανοὶ κατακερμάτισαν. Τὸ παράπαν δέ, ὁ μεγα- λύτερος ἀριθμὸς τῶν θανατωθέντων κατὰ τὰ τετρακόσια χρόνια τοῦ Ὀθωμανικοῦ ζυγοῦ ἔγινε ἔμμεσα μὲ ὑποκίνηση τῆς Ἐκκλησίας. ‣