ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
275ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2004
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Φαινόμενα Καισαροπαπισμού; — ΜΗΤΣΙΟΥ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙΣΑΡΟΠΑΠΙΣΜΟΥ;
ρόθεση τοῦ παρόντος σημειώματος εἶναι νὰ ἐπισημάνω κάποια
ἀνησυχητικὰ —γιὰ τοὺς τομεῖς τῶν ἐνδιαφερόντων μας— ση-
μεῖα τῶν καιρῶν. Γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ἔτη τῆς
συνεργασίας μου μὲ τὸν «Δ» ἀποφεύγω ἐπιμελῶς νὰ σχολιάσω
τὴν τρέχουσα πολιτικὴ ἐπικαιρότητα μέσα ἀπὸ τὶς σελίδες του, σεβόμενος
τὸν χαρακτῆρα τοῦ περιοδικοῦ. Ὅμως τὸ τελευταῖο διάστημα παρατηροῦ-
με γύρω μας μίαν αὔξηση τοῦ –οὕτως ἢ ἄλλως παγιωμένου ἀπὸ ἱδρύσεως
τοῦ ἑλλαδικοῦ κράτους– θεοκρατικοῦ ἐναγκαλισμοῦ, ποὺ ὑφίσταται ἡ πο-
λιτικὴ διοίκηση τῆς χώρας μας.
Οἱ πολιτικοῦ καὶ θεσμικοῦ χαρακτῆρα ἀποφάσεις ποὺ ἔχουν ληφθῆ προσφάτως ἀπὸ
τὶς ἡγεσίες τῶν ὑπουργείων Πολιτισμοῦ, Παιδείας καὶ Δημοσίων Ἔργων δείχνουν –κατὰ
γενικὴ καὶ ὑπερκομματικὴ ὁμολογία– νὰ ὑποβαθμίζουν ἀπροκάλυπτα νευραλγικοὺς το-
μεῖς ποὺ σχετίζονται μὲ τὴν διάσωση καὶ προβολὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Πολιτισμοῦ, τῆς ἱστο-
ρικῆς μνήμης καὶ τῆς ἀρχαιοελληνικῆς κληρονομιᾶς μας. Αὐτὸ γιὰ παράδειγμα συμβαίνει
σὲ ζητήματα πρακτικά, ποὺ ἀφοροῦν στὴν ἀνασκαφὴ ἀρχαιοτήτων, στὴν διδασκαλία
τῆς ἱστορίας στὰ σχολεῖα, στὴν ρύθμιση θρησκευτικῶν ὑποθέσεων κ.λπ. Τὸ ἀποτέλεσμα
μιᾶς τέτοιας πολιτικῆς ἀντιλήψεως ἦταν ἡ πρωτοφανής, ἀδικαιολόγητη καὶ ἀπαράδεκτη
λογοκρισία κειμένων τοῦ κ. Κωστῆ Στεφανόπουλου, τοῦ κ. Μίκη Θεοδωράκη κ.ἄ. καὶ ὁ
ἐξοβελισμός τους ἀπὸ τὴν διδακτέα καὶ ἐξεταστέα σχολικὴ ὕλη.
Καὶ ἀναρωτιόμαστε ἐν τέλει, ἐὰν αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτιστικὴ βελτίωση ποὺ εὐαγγελί-
ζεται ὁ νῦν πρωθυπουργός. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελῇ πρόοδο ἡ ὀπισθοδρόμηση σὲ
παλαιότερες ἐποχὲς ἄμεσου ἐλέγχου τῆς αἱρετῆς πολιτικῆς ἡγεσίας ἀπὸ τὴν ἀνεξέλεγκτη
θρησκευτικὴ ἐξουσία καὶ παραεξουσία; Δὲν ἀποτελεῖ ὁμηρία γιὰ τὴν κυβέρνηση μία
τέτοιου εἴδους ὑποταγή; Καὶ θὰ μπορῇ νὰ εἶναι βιώσιμη μία κυβέρνηση θρησκευτικῶς
μεροληπτοῦσα;
Μᾶλλον θὰ ἦταν προτιμότερο ὁ πρωθυπουργὸς νὰ ἐπιλέξῃ τὴν δημοκρατικὴ ὁδὸ
τῆς διεθνοῦς πρωτοπορίας, συνειδητοποιώντας ὅτι βρισκόμαστε αἰσίως στὸν 21ο αἰ-
ῶνα καὶ ὡς ἐκ τούτου ὀφείλει νὰ ἀπεμπλακῇ ἡ κυβέρνησή του ἀπὸ τὰ θρησκευτικὰ
συμπλέγματα τοῦ παρελθόντος. Ἡ καλύτερη ἐπιλογή του θὰ ἦταν ἡ ἐναρμόνιση τῆς
πολιτικῆς του μὲ τὰ ἀνεξίθρησκα προτάγματα, ποὺ πρέπει νὰ χαρακτηρίζουν μίαν
εὐνομούμενη δημοκρατία. Αὐτήν του τὴν πρόθεση θὰ μποροῦσε νὰ τὴν ἀποδείξῃ ἐμ-
πράκτως μὲ τὴν ἐπιλογὴ ἑνὸς Ἕλληνα ποὺ νὰ ἔχῃ ἀφιερώσει τὴν ζωὴ καὶ τὸ ἔργο του
στὴν Δημοκρατία καὶ ποὺ νὰ ἐκπροσωπῇ σεμνῶς τὸν Ἑλληνικὸ Πολιτισμὸ σήμερα.
Κλείνοντας, ἂς ἐλπίσουμε αὐτὰ τὰ κρούσματα θεοκρατικῶν ἀγκυλώσεων νὰ ἀπο-
τελέσουν ἐξαίρεση καὶ κακὸ παρελθὸν στὴν ὅλη χάραξη τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς
σὲ θέματα παιδείας καὶ πολιτισμοῦ. Ὁ Ἑλληνισμὸς λαμβάνει καὶ πάλι παγκοσμίως τὸν
οἰκουμενικὸ χαρακτῆρα ποὺ τοῦ πρέπει, ἐξανθρωπίζοντας τὸν πλανήτη μας. Ἑπομένως
δὲν ἔχει κανένα περιθώριο ἡ παροῦσα ἑλλαδικὴ κυβέρνηση νὰ ξεπέφτῃ σὲ γραφικότητες
φονταμενταλιστικοῦ τύπου.
Ἀλέξανδρος Χ. Μήτσιου
Συγγραφέας – Διπλωματοῦχος Ἐρευνητὴς Α.Π.Θ.