ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
275ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2004
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Τα αρχαία κείμενα. Πως να ξεκινήσουμε την αυτοπαιδεία μας — ΚΑΡΜΙΡΑΝΤΖΟΣ, ΚΩΣΤΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Πῶς νὰ ξεκινήσουμε τὴν αὐτοπαιδεία μας
σα χωρὶς σύστημα καὶ γιὰ διάφορους λόγους.
ρὸ ἕξι ἐτῶν, γράφοντας ἄρθρα-ἔρευνες στὸν «Δαυλὸ» γιὰ τὴν ἀρ-
χαιοελληνικὴ τεχνογνωσία (Παρθενών, Ὡρολόγιον, ἡμερολόγια,
Ἀσκληπιεῖα, σήραγγες) ἦλθα ἀναγκαστικὰ σὲ πρώτη ἐπαφὴ μὲ τὰ
ἀρχαῖα κείμενα. Μετὰ ἀπὸ ≈100 ἔργα κατάλαβα ὅτι τὰ μελετοῦ-
Γιὰ τεκμηρίωση ἄρθρων.
γιὰ εὐκολία ἐκμάθησης
τῆς γλώσσας (Αἴσωπος). Ὅταν δὲ γνωστοί μου (κάποιοι ἐξ αὐτῶν εἶχαν προη-
γουμένως παρασυρθῆ καὶ παρακολουθήσει –ματαιοπονώντας, ἐννοεῖται– κά-
ποια «Μαθήματα Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν» παραδιδόμενα ἀπὸ ἑλλαδεμπόρους)
μὲ ἐρωτοῦσαν: «Τί νὰ κάνουμε, πῶς νὰ ξεκινήσουμε;», συνειδητοποίησα ὅτι
ἡ ἀπάντηση εἶναι δύσκολη καὶ ἀπαιτεῖ σοβαρὴ ἐνασχόληση.
Ἐπειδὴ μὲ «ἔπιασε» ἡ ντροπὴ (Ὀδύσσεια) ἢ
Ç ΕΠΑΦΗ. Εἶπα «πρώτη ἐπαφὴ» καὶ θυμήθηκα τὸ (τότε) Γυμνάσιο καὶ τὰ «Ἀρχαῖα» του.
Ὅμως δὲν ἦταν «ἐπαφὴ» αὐτή, ἦταν «ἐφαπτομένη»(!), ὅπως καὶ εἶναι ἀκόμα. Δεμένοι χειρο-
πόδαρα ἀπὸ τὸ ἐγκύκλιο πρόγραμμα, οἱ καθηγητὲς (πλὴν ἐξαιρέσεων) κάνουν τοὺς μαθητὲς
νὰ σιχαθοῦν «Ἀρχαῖα» καὶ «ἀρχαίους ἡμῶν προγόνους» ἐφ’ ὅρου ζωῆς!
Πράγματι κανεὶς δὲν μᾶς λέγει τὸ αὐτονόητο, ὅτι ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα εἶναι ἑνιαία στὸν
χωρο·χρόνο καὶ ἡ ἀρχαία εἶναι μία φάση της. Θεωρώντας την λοιπὸν «ξένη γλῶσσα» μᾶς
εἶναι ἄγνωστη καὶ τὰ ἀρχαῖα κείμενα, χωρὶς δίπλα τὴ μετάφραση, ξεκομμένα, ἀπόμακρα,
τέλος ἀπεχθῆ.
Ἂς ἀναλογισθοῦμε τὸ πρόγραμμα: Ξεκινοῦσε μὲ τὸν πανδύσκολο Ὅμηρο (ἐπικός). Γιὰ
ἱστορικὸ πρότεινε τὸν «δύστροπο» Ἡρόδοτο. Γιὰ θέατρο τὴν «Ἰφιγένεια ἐν Ταύροις», ἐλάσ-
σον ἔργο τοῦ Εὐριπίδη [γιὰ κωμῳδία οὔτε λόγος: αἰσχρὸς ὁ μόνος(;) Ἀριστοφάνης]. Ἀπὸ
ρήτορες διάλεξαν τὸ «Ὑπὲρ ἀδυνάτου» τοῦ Λυσία, ἕνα ἀνιαρὸ δικονομικὸ ἔγγραφο. Ἀπὸ φι-
λοσοφία; Ἀπὸ τοὺς 200 κυρίους φιλοσόφους ἀπόμεινε ὁ Πλάτων μὲ τὸ μὴ ἀντιπροσωπευτικό
του ἔργο «Κρίτων». Ἔτσι ὁ «μορφωμένος» Ἕλληνας, βέβαιος γιὰ τὸ ἀκατανόητον τῆς ἀρχαί-
ας Ἑλληνικῆς γλώσσας, πνιγμένης στὴν γραμματικὴ καὶ τὸ συντακτικὸ (πλάγιοι λόγοι κ.τ.τ.),
ἀπεχθάνεται καὶ τὰ κείμενα. Ὁ Κίσινγκερ μᾶς ξαναθύμισε τὸ σχέδιο τῶν ἐξουσιαστῶν: «Μα-
κριὰ οἱ Ἕλληνες ἀπὸ τοὺς Ἀρχαίους». Ἡ ἐπιχείρηση ἐπερατώθη, ὁ σκοπὸς ἐπετεύχθη, λένε
οἱ στρατιωτικοί. Μὴ ἀναστρέψιμο;
ΟΙ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. Ὅποιος θέλει νὰ ξεφύγῃ ἀπὸ τὴν «ἀήθη» σαπιοκοινωνία μας, νὰ ξεδι-
αλύνῃ τὴν θολούρα1 μέσα του (γνῶθι σαυτὸν) καὶ ἔξω του (γνῶτε τὸ ὄντως ὄν, Σωκρ. Σχο-
λαστ.), πρέπει νὰ ξεκινήσῃ τὴν μόρφωση (χαρακτῆρος) μελετώντας τὰ ἀρχαῖα μας κείμενα
(Γραμματεία).