Τὰ ἱ στο ρι κὰ στοι χεῖ α γιὰ τὸν ρό λο τῶν Χαλ δαί ων να ἱ στο ρι κὸ αἴ νιγ μα, χει ρό τε ρο κι ἀ π’ ἐ κεῖ νο τῆς Σφίγ γας τῆς Αἰ γύπτου, εἶ ναι τὸ ποι ός σκό τω σε τὸν Μέ γα Ἀ λέ ξαν δρο. Κά ποι οι ἀ βασά νι στα θέ λουν νὰ χρε ώ σουν τὸν θά να το τοῦ Ἀ λε ξάν δρου στοὺς συν τρό φους του, σ’ ἐ κεί νους δη λα δὴ ποὺ μὲ τὴν πα ρα μι κρὴ πα ράλει ψη κα θή κον τος τὴν ὥ ρα τῆς μά χης, στὶς ὁ ποῖ ες, ση μει ω τέ ον, ὁ Ἀ λέ ξαν δρος δι εκ δι κοῦ σε πάν τα πρω τα γω νι στι κὸ ρό λο, θὰ μπο ροῦ σαν ἀ να ρίθ μη τες φο ρὲς νὰ ἐ πι φέ ρουν τὸν θά να το τοῦ ἀ κα τά βλη του στρα τη λά τη ἀ π’ τὴν Μα κε δο νί α. Κά πο τε μά λι στα, ὅ ταν ὁ στρα τη γός του Παρ με νί ων τοῦ ἔ γρα ψε νὰ προ σέ ξῃ τὸν φί λο καὶ προ σω πι κό του για τρὸ Φί λιπ πο ὡς πι θα νὸ προ δό τη καὶ δη λη τηρια στή του, αὐ τὸς πρῶ τα δι ά βα σε τὸ γράμ μα καὶ μὲ τὸ ἕ να χέ ρι πα ρέ δω σε στὸν για τρό του Φί λιπ πο τὴν ἐ πι στο λὴ ποὺ τὸν κα τη γο ροῦ σε γιὰ προ δο σί α καὶ μὲ τὸ ἄλ λο πῆ ρε ἀ π’ τὰ χέ ρια του τὸ φάρ μα κο καὶ τὸ ἤ πι ε μπρο στὰ σ’ ὅ λους, χω ρὶς φυ σι κὰ νὰ βλα φτῇ.1 Οἱ ἄν θρω ποι ποὺ ἀ κο λου θοῦ σαν τὸν Ἀ λέ ξανδρο εἶ χαν ἀ πό λυ τη συ ναί σθη ση τῆς ἀ νε πα νά λη πτης ἱ στο ρι κῆς ἐ πο ποι ί ας ποὺ ζοῦ σαν κον τά του καὶ γνώ ρι ζαν ὅ τι τὰ ὀ νό μα τά τους θὰ κα τα στε ρω θοῦν γιὰ πάν τα στὸ φω τει νό τε ρο στε ρέ ω μα τῆς ἱ στο ρί ας. Στὴν ἀ πε γνω σμέ νη ὅ μως ἀ να ζή τη ση μιᾶς πι θα νῆς σκευ ω ρί ας κα τὰ τῆς ζω ῆς τοῦ Ἀ λεξάν δρου πολ λοὶ ἱ στο ρι κοὶ κα τέ λη ξαν σὲ κά ποι ες πι θα νὲς ἐκ δο χές. Ὁ Πλού ταρ χο ς2 ἀ ναφέ ρε ται σὲ δι ά φο ρα πι θα νὰ σε νά ρια ἐ νο χῆς , μὲ βα σι κώ τε ρα αὐ τὸ τῆς δι χό νοι ας, ποὺ ὑ πο κί νη σε ἡ μη τέ ρα τοῦ Ἀ λε ξάν δρου Ὀ λυμ πιά δα μὲ τὸν δι οι κη τὴ τῆς Εὐ ρώ πης στρα τηγὸ Ἀν τί πα τρο3 καὶ τὸν γιό του Κάσ σαν δρο.4 Στὶς συ νω μο σί ες δη λη τη ρια σμοῦ ἐμ πλέ κουν 1. Πλού ταρ χος, «Ἀ λέ ξαν δρος», 19.4. 2. Πλού ταρ χος, «Ἀ λέ ξαν δρος», 77.2-5 3. Πε ρὶ τοῦ στρα τη γοῦ Ἀν τί πα τρου, ποὺ ὁ Ἀ λέ ξαν δρος ἄ φη σε πί σω του ὡς δι οι κη τὴ τῆς Εὐ ρώπης, δι α βά ζου με: «ἡ ἔ χθρα με τα ξὺ Ὀ λυμ πιά δος καὶ Ἀν τί πα τρου ὁ λο έ να με γά λω νε, ὁ δὲ Ἀ λέξαν δρος δὲν ἤ θε λε νὰ δυ σα ρε στή σῃ τὴν μη τέ ρα του, ἔ τσι ὁ Ἀν τί πα τρος ἔ λα βε πολ λὲς φο ρὲς ἐν δεί ξεις αὐ τῆς τῆς ἐ χθρό τη τάς του πρὸς αὐ τόν. Ἔ τσι (αὐ τὸ εἶ ναι τὸ σε νά ριο ἐ νο χο ποί η σης) μὲ τὴν βο ή θεια τοῦ γιοῦ του Ἰ όλ λα, ποὺ ἦ ταν ἕ νας ἀ π’ τοὺς οἰ νο χό ους τοῦ Ἀ λε ξάν δρου, τὸν δηλη τη ρί α σε. Πολ λοὶ ἱ στο ρι κοὶ δὲν τόλ μη σαν νὰ γρά ψουν γιὰ αὐ τὴν τὴν δη λη τη ρί α ση. Τὸν Ἀντί πα τρο δι ε δέ χθη ὁ γιός του Κάσ σαν δρος, ποὺ σκό τω σε τὴν Ὀ λυμ πιά δα καὶ τὴν πέ τα ξε ἄ ταφη καὶ ἀ νοι κο δό μη σε τὴν Θή βα ποὺ ὁ Ἀ λέ ξαν δρος κα τέ σκα ψε». (Δι ό δ. Σι κε λι ώ της 17.118). 4. Τὴν πι θα νό τη τα ἐ νο χῆς του ἀ πο κρού ει ὁ Ἀρ ρια νὸς καὶ ἄλ λοι ἀρ γό τε ρα ἱ στο ρι κοί. Ὁ Κάσ σανδρος εἶ ναι αὐ τός, ποὺ με τὰ τὸν θά να τό του πα ρήγ γει λε ἕ να ἀ π’ τὰ πλέ ον φη μι σμέ να ζω γρα φικὰ ἔρ γα τῆς ἀρ χαι ό τη τας, μὲ τὸν Ἀ λέ ξαν δρο νὰ κα τα δι ώ κῃ τὸν Δα ρεῖ ο.