Τὰ ἱστορικὰ στοιχεῖα γιὰ τὸν ρόλο τῶν Χαλδαίων να ἱστορικὸ αἴνιγμα, χειρότερο κι ἀπ’ ἐκεῖνο τῆς Σφίγγας τῆς Αἰγύ- πτου, εἶναι τὸ ποιός σκότωσε τὸν Μέγα Ἀλέξανδρο. Κάποιοι ἀβα- σάνιστα θέλουν νὰ χρεώσουν τὸν θάνατο τοῦ Ἀλεξάνδρου στοὺς συντρόφους του, σ’ ἐκείνους δηλαδὴ ποὺ μὲ τὴν παραμικρὴ παρά- λειψη καθήκοντος τὴν ὥρα τῆς μάχης, στὶς ὁποῖες, σημειωτέον, ὁ Ἀλέξανδρος διεκδικοῦσε πάντα πρωταγωνιστικὸ ρόλο, θὰ μποροῦσαν ἀναρίθμητες φορὲς νὰ ἐπιφέρουν τὸν θάνατο τοῦ ἀκατάβλητου στρατηλάτη ἀπ’ τὴν Μακεδονία. Κάποτε μάλιστα, ὅταν ὁ στρατηγός του Παρμενίων τοῦ ἔγραψε νὰ προσέξῃ τὸν φίλο καὶ προσωπικό του γιατρὸ Φίλιππο ὡς πιθανὸ προδότη καὶ δηλητη- ριαστή του, αὐτὸς πρῶτα διάβασε τὸ γράμμα καὶ μὲ τὸ ἕνα χέρι παρέδωσε στὸν γιατρό του Φίλιππο τὴν ἐπιστολὴ ποὺ τὸν κατηγοροῦσε γιὰ προδοσία καὶ μὲ τὸ ἄλλο πῆρε ἀπ’ τὰ χέρια του τὸ φάρμακο καὶ τὸ ἤπιε μπροστὰ σ’ ὅλους, χωρὶς φυσικὰ νὰ βλαφτῇ.1 Οἱ ἄνθρωποι ποὺ ἀκολουθοῦσαν τὸν Ἀλέξαν- δρο εἶχαν ἀπόλυτη συναίσθηση τῆς ἀνεπανάληπτης ἱστορικῆς ἐποποιίας ποὺ ζοῦσαν κοντά του καὶ γνώριζαν ὅτι τὰ ὀνόματά τους θὰ καταστερωθοῦν γιὰ πάντα στὸ φωτεινότερο στερέωμα τῆς ἱστορίας. Στὴν ἀπεγνωσμένη ὅμως ἀναζήτηση μιᾶς πιθανῆς σκευωρίας κατὰ τῆς ζωῆς τοῦ Ἀλε- ξάνδρου πολλοὶ ἱστορικοὶ κατέληξαν σὲ κάποιες πιθανὲς ἐκδοχές. Ὁ Πλούταρχος2 ἀνα- φέρεται σὲ διάφορα πιθανὰ σενάρια ἐνοχῆς, μὲ βασικώτερα αὐτὸ τῆς διχόνοιας, ποὺ ὑποκίνησε ἡ μητέρα τοῦ Ἀλεξάνδρου Ὀλυμπιάδα μὲ τὸν διοικητὴ τῆς Εὐρώπης στρατη- γὸ Ἀντίπατρο3 καὶ τὸν γιό του Κάσσανδρο.4 Στὶς συνωμοσίες δηλητηριασμοῦ ἐμπλέκουν 1. Πλούταρχος, «Ἀλέξανδρος», 19.4. 2. Πλούταρχος, «Ἀλέξανδρος», 77.2-5 3. Περὶ τοῦ στρατηγοῦ Ἀντίπατρου, ποὺ ὁ Ἀλέξανδρος ἄφησε πίσω του ὡς διοικητὴ τῆς Εὐρώ- πης, διαβάζουμε: «ἡ ἔχθρα μεταξὺ Ὀλυμπιάδος καὶ Ἀντίπατρου ὁλοένα μεγάλωνε, ὁ δὲ Ἀλέ- ξανδρος δὲν ἤθελε νὰ δυσαρεστήσῃ τὴν μητέρα του, ἔτσι ὁ Ἀντίπατρος ἔλαβε πολλὲς φορὲς ἐνδείξεις αὐτῆς τῆς ἐχθρότητάς του πρὸς αὐτόν. Ἔτσι (αὐτὸ εἶναι τὸ σενάριο ἐνοχοποίησης) μὲ τὴν βοήθεια τοῦ γιοῦ του Ἰόλλα, ποὺ ἦταν ἕνας ἀπ’ τοὺς οἰνοχόους τοῦ Ἀλεξάνδρου, τὸν δη- λητηρίασε. Πολλοὶ ἱστορικοὶ δὲν τόλμησαν νὰ γράψουν γιὰ αὐτὴν τὴν δηλητηρίαση. Τὸν Ἀν- τίπατρο διεδέχθη ὁ γιός του Κάσσανδρος, ποὺ σκότωσε τὴν Ὀλυμπιάδα καὶ τὴν πέταξε ἄτα- φη καὶ ἀνοικοδόμησε τὴν Θήβα ποὺ ὁ Ἀλέξανδρος κατέσκαψε». (Διόδ. Σικελιώτης 17.118). 4. Τὴν πιθανότητα ἐνοχῆς του ἀποκρούει ὁ Ἀρριανὸς καὶ ἄλλοι ἀργότερα ἱστορικοί. Ὁ Κάσσαν- δρος εἶναι αὐτός, ποὺ μετὰ τὸν θάνατό του παρήγγειλε ἕνα ἀπ’ τὰ πλέον φημισμένα ζωγραφι- κὰ ἔργα τῆς ἀρχαιότητας, μὲ τὸν Ἀλέξανδρο νὰ καταδιώκῃ τὸν Δαρεῖο.