ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
276ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2005
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η μουσικοθεραπεία των αρχαίων αθλητών πριν από τον αγώνα - Ψυχική τόνωση αντί «ντόπας» — ΚΟΥΜΠΟΥΡΑΣ, ΣΑΒΒΑΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Ψυχικὴ τόνωση ἀντὶ «ντόπας»
ρὸ τῆς τελέσεως τῶν Ὀλυμπιακῶν ἀγώνων στὴν Ὀλυμπία εἴχαμε
τὴν ὑποχρεωτικὴ γιὰ δέκα μῆνες παραμονὴ τῶν ἀθλητῶν στὸν χῶ-
ρο τῶν Ἀγώνων, μὲ σκοπὸ τὴν μύησή τους στὶς ἀλήθειες τὶς ὁποῖες
ὑπηρετεῖ ὁ ἀνώτερος ἄνθρωπος. Ἡ προετοιμασία καὶ οἱ προπονή-
σεις συνωδεύονταν πάντοτε ἀπὸ μουσική. Μετὰ τὴν προπαρασκευὴ αὐτὴν
καὶ πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἀγώνων ἐδίδετο ὁ «Ὅρκος πρὸ τοῦ ἀνδριάντος τοῦ
Ὁρκίου-Διὸς» ἀπὸ τοὺς ἤδη μυημένους καὶ φωτισμένους ἀθλητές. Οἱ μὴ προ-
ετοιμασθέντες βάσει τοῦ ἀνωτέρω κανονισμοῦ ἀθλητὲς ἀπεκλείοντο καὶ ἀπὸ
τὴν τελετὴ τοῦ Ὅρκου καὶ ἀπὸ τοὺς Ἀγῶνες.
Στὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ «μυθολογία» βλέπουμε πόσο ἁρμονικῶς ἡ ἔννοια τῆς μουσικῆς
γεφυρώνει τὸ παρελθὸν μὲ τὸ μέλλον: Οἱ Μοῦσες εἶναι οἱ κόρες τοῦ Διὸς καὶ τῆς Μνημο-
σύνης (Ἱστορίας), ἐνῷ ὁ Ἀπόλλων ἦταν ἐπίσης καὶ πατέρας τοῦ Ἀσκληπιοῦ, καὶ ἐξ αὐτοῦ
τοῦ λόγου μποροῦμε νὰ διακρίνωμε τὴν σχέση μουσικῆς καὶ ἰατρικῆς.
Στὰ θεραπευτήρια ἐχρησιμοποιεῖτο ἡ μουσικὴ γιὰ τὴν θεραπεία τῶν ψυχικῶν πα-
θήσεων, πολὺ πρὶν ἡ σύγχρονος ἐπιστήμη ξαναανακαλύψῃ τὴν μέθοδο τῆς μουσικο-
θεραπείας. Ὁ Πίνδαρος ὑμνεῖ τὸν Ἀσκληπιό, ὁ ὁποῖος θεραπεύει ὅλες τὶς ἀσθένειες
μὲ τραγούδια, ἐνῷ ὁ Θεόφραστος ἐχρησιμοποίει μελῳδίες τοῦ Φρυγίου ἤχου γιὰ τὴν
ἀνακούφιση τῶν ἀλγῶν.
Ὁ ἄνθρωπος πίστεψε πὼς ὁ ἦχος ἦταν δύναμη κοσμική, παροῦσα ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τοῦ
κόσμου, ἡ ὁποία πῆρε τὴν μορφὴ τοῦ Λόγου. Ὁ ἦχος ἀντιπροσωπεύει ἕνα μέσον ἐπικοινω-
νίας μὲ τὸ ἄπειρο· ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἀπείρου ἐκτὸς τοῦ Λόγου πηγάζουν καὶ οἱ διάφορες φαν-
τασιώσεις μας. Στὸν κόσμο τῶν φαντασιώσεων δὲν ὑπάρχει τὸ ὑπερεγώ· οἱ φαντασιώσεις
εἶναι ἀχαλίνωτες καὶ ἐνστικτώδεις. Δὲν ὑπάρχει ἐπίσης καὶ ἡ ἠθική. Ἡ ἠθικὴ ἐννοοῦμε ὅτι
εἶναι ὄχι τὰ συμβατικὰ θρησκευτικὰ-κοινωνικὰ ἰδεολογήματα ἠθικῆς, ἀλλὰ τὸ σύστημα
τῶν ἰδεῶν-ἀρχῶν-ἀξιῶν τὸ ὁποῖο ἐκφράζει ἀπόλυτα τὸν κοσμικὸ Νόμο. Αὐτὸ τὸ σύστη-
μα δέον νὰ ἐκφράζῃ-διατηρῇ-προάγῃ τὸν Νόμο τῆς Φύσεως.
Τὴν συμπαντικότητα τῆς μουσικῆς γνώριζαν οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες. Πίστευαν ὅτι τὸ κύ-
ριο ὄργανο ἐκπορεύσεως τῆς μουσικῆς των ἦταν ἡ ἑπτάχορδη λύρα, ἐξ αἰτίας τῶν ἑπτὰ
οὐρανίων σωμάτων (Κρόνος, Ζεύς, Ἄρης, Ἥλιος, Ἑρμῆς, Ἀφροδίτη καὶ Σελήνη) χορδι-
σμένη ὡς ἑξῆς: ὑπάτη, παρυπάτη, ὑπερμέση, μέση, παραμέση, παρανεάτη, νεάτη. Ὅπως
μᾶς πληροφορεῖ ὁ Πλούταρχος, ὁ Πυθαγόρας, ὁ Ἀρχύτας, ὁ Πλάτων καὶ οἱ λοιποὶ ἀρχαῖ-
οι Ἕλληνες φιλόσοφοι ὑπεστήριξαν ὅτι ἡ φορὰ τῶν ὄντων καὶ ἡ κίνηση τῶν ἀστέρων
δὲν γίνονται οὔτε διατηροῦνται χωρὶς τὴν μουσική. Τόσο ἡ μουσικὴ ὅσο καὶ ὁ κάθε ἦχος
ἐπηρεάζουν τὶς ποικίλες μεταβολὲς στὸν ἄνθρωπο. Οἱ μεταβολὲς αὐτὲς πραγματοποιοῦν-
ται εἴτε τὸ συνειδητοποιεῖ ὁ ἄνθρωπος εἴτε ὄχι.