ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
276ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2005
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Think και Thank — ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, ΘΩΜΑΣ
Κείμενο φύλλου
ΤΗΙΝΚ ΚΑΙ ΤΗΑΝΚ
ταν οἱ λέ ξεις ἀ που σιά ζουν, ἀ που σιά ζουν καὶ οἱ ἰ δέ ες. Ἐ ὰν οἱ Ἐ τροῦσκοι,
οἱ Λα τῖ νοι καὶ οἱ Ρω μαῖ οι εἶ χαν κρα τή σει στὸ ἀλ φά βη το ποὺ
δα νεί στη καν ἀ πὸ τοὺς Ἕλ λη νες τὸ ἑλ λη νι κὸ θ (θῆ τα), σή με ρα οἱ
Ἄγ γλοι δὲν θὰ χρει ά ζον ταν τὸ δίψηφο σύμ φω νό τους th γιὰ νὰ γράφουν
καὶ νὰ προ φέ ρουν τὸν φθόγ γο θ. Οἱ πα ρα πά νω λα οὶ ὅ μως δὲν μπο ροῦ σαν
νὰ προ φέ ρουν τὸν εὔ η χο ἑλ λη νι κὸ φθόγ γο θ καὶ γιὰ αὐ τὸ τὸν ἀ φαί ρε σαν ἀ πὸ
τὸ ἀλ φά βη το ποὺ κρά τη σαν γιὰ τὸν ἑ αυ τό τους, τὸ ὁ ποῖ ο δὲν ἦ ταν πο τὲ οὔ τε ἐτρου
σκι κό, οὔ τε λα τι νι κό, οὔ τε ρωμα ϊ κὸ ἀλ λὰ σκέτο ἑλ λη νι κό. Καμμία Εὐ ρω παϊ
κὴ γλῶσ σα ἐ κτὸς ἀ πὸ τὴν Ἑλ λη νι κὴ καὶ Ἀγ γλι κὴ δὲν ἔ χει φθόγ γο θ. Γιὰ τὸν λόγο
αὐ τὸν ἡ Ἀ θή να ἔ γι νε ATINA, ἡ μυ θο λο γί α ΜΙΦΟΛΟΓΙΑ, τὸ θέ α τρο ΤΕΑΤΡΟ
καὶ χι λιά δες ἄλ λες εὐ ρω παϊ κὲς λέ ξεις –μό νο μὲ θ μέ σα τους– γλωσ σι κά, φθογγο
λο γι κά, ἠ χη τι κὰ καὶ μορ φο λο γι κά... ἐκ βαρ βα ρί στη καν. Οἱ Ρῶ σοι τὴν Ἀ θή να
τὴν λέ νε ΑΦΗΝΑ, τὸν Θε ό δω ρο ΦΕΟΝΤΟΡ καὶ πά ει λέ γον τας.
Τὰ ἀγ γλι κὰ ἐ τυ μο λο γι κὰ λε ξι κὰ τὸ δι α τυμ πα νί ζουν μὲ ὑ πε ρη φά νεια: «No word
beginning with TH is of Latin origin» (ww skeat, σ. 550). «Καμ μί α λέ ξη ποὺ ἀρ χί ζει
μὲ θ (th) δὲν εἶ ναι λα τι νι κῆς προ έ λευ σης». Τό τε ποι ᾶς προ έ λευ σης εἶ ναι; Στὸν ἑλ ληνι
κὸ γλωσ σι κὸ ὠ κε α νὸ ὅ μως ὑ πάρ χουν ἑ κα τον τά δες –ἐ ὰν ὄ χι χι λιά δες μὲ ὅ λα τὰ
πα ρά γω γά τους– λέ ξεις ποὺ ἀρ χί ζουν μὲ θ καὶ φαί νε ται μὲ γυ μνὸ ὀ φθαλ μὸ ἀ πὸ
ποῦ οἱ Ἄγ γλοι τὶς ψά ρε ψαν μὲ τὴν ἡ συ χί α τους· καὶ τὰ ἀγ κί στρια τους εἶ ναι ἀ κόμη
ριγ μέ να μέ χρι σή με ρα στὸν ἴ διο ὠ κε α νό.
Ἐ πει δὴ ὅ ταν οἱ λέ ξεις ἀ που σιά ζουν, ἀ που σιά ζουν καὶ οἱ ἰ δέ ες, οἱ Ἄγ γλοι κατα
βρόχ θι σαν μὲ βου λι μί α τὶς ἑλ λη νι κὲς λέ ξε ις. Δειγ μα το λει πτι κὰ ἂς ἀ να φέ ρουμε
με ρι κές, ποὺ εἶ ναι μό νον ἡ κο ρυ φὴ τοῦ γλωσ σι κοῦ πα γό βου νου, τοῦ ἑλ λη νικοῦ
θ: theatre, theme, theory, therapeutic, thermometre, thesis, thorax, throne,
threnody· ἀ πὸ τὸν θε ό: theology, theogony, theorgy, theocracy κ.λπ.· ἀ πὸ τὸν θησαυ
ρό: thesaurus ὅ που καὶ treasurer = θη σαυ ρο φύ λα κας κι ἀ κό μη καὶ thanatos,
thaumaturgy, thespesian, thrombosis κ.ἄ. Ὁ Α.Ε. Κων σταν τι νί δης στὸ βι βλί ο του
«Οἱ ἑλ λη νι κὲς λέ ξεις στὴ ν Ἀγγλι κὴ γλῶσ σα» τὶς ἀ πα ριθ μεῖ ὅ λες. Φυ σι κὰ οἱ λέξεις
πολ λα πλα σι ά ζον ται κα τα πλη κτι κά, ὅ ταν συ νυ πο λο γί σου με καὶ τὸ θ ποὺ βρίσκε
ται σ’ ἄλ λες συλ λα βὲς λέ ξε ων ποὺ δὲν εἶ ναι ἀρ χι κές, π.χ. anthrax.
Ὑ πάρ χουν ὅ μως καὶ λέ ξεις ποὺ μπῆ καν στὴν Ἀγ γλι κὴ γλῶσ σα ἀλ λὰ δὲν φαί νονται
μὲ γυ μνὸ μά τι. Ἀ πὸ τὴν τρώ γλη/τρῦ πα ἔ γι νε τὸ through = διὰ μέ σου· ἀ πὸ τὸ
θυ μά ρι ἔ γι νε τὸ thurile ἀλλὰ καὶ thyme, τὸ ὁ ποῖ ο ἂν καὶ ὀρ θο γρα φῆ ται μὲ th=θ
καὶ ἐ πει δὴ τὸ πῆ ραν μέ σῳ Γαλ λί ας καὶ οἱ Γάλ λοι δὲν προ φέ ρουν τὸ θ, στὰ Ἀγ γλικὰ
προ φέ ρε ται τά ιμ.
‣