ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
276ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2005
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Think και Thank — ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, ΘΩΜΑΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΤΗΙΝΚ ΚΑΙ ΤΗΑΝΚ
ταν οἱ λέξεις ἀπουσιάζουν, ἀπουσιάζουν καὶ οἱ ἰδέες. Ἐὰν οἱ Ἐτροῦ-
σκοι, οἱ Λατῖνοι καὶ οἱ Ρωμαῖοι εἶχαν κρατήσει στὸ ἀλφάβητο ποὺ
δανείστηκαν ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες τὸ ἑλληνικὸ θ (θῆτα), σήμερα οἱ
Ἄγγλοι δὲν θὰ χρειάζονταν τὸ δίψηφο σύμφωνό τους th γιὰ νὰ γρά-
φουν καὶ νὰ προφέρουν τὸν φθόγγο θ. Οἱ παραπάνω λαοὶ ὅμως δὲν μποροῦσαν
νὰ προφέρουν τὸν εὔηχο ἑλληνικὸ φθόγγο θ καὶ γιὰ αὐτὸ τὸν ἀφαίρεσαν ἀπὸ
τὸ ἀλφάβητο ποὺ κράτησαν γιὰ τὸν ἑαυτό τους, τὸ ὁποῖο δὲν ἦταν ποτὲ οὔτε ἐ-
τρουσκικό, οὔτε λατινικό, οὔτε ρωμαϊκὸ ἀλλὰ σκέτο ἑλληνικό. Καμμία Εὐρωπα-
ϊκὴ γλῶσσα ἐκτὸς ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴ καὶ Ἀγγλικὴ δὲν ἔχει φθόγγο θ. Γιὰ τὸν λό-
γο αὐτὸν ἡ Ἀθήνα ἔγινε ATINA, ἡ μυθολογία ΜΙΦΟΛΟΓΙΑ, τὸ θέατρο ΤΕΑΤΡΟ
καὶ χιλιάδες ἄλλες εὐρωπαϊκὲς λέξεις –μόνο μὲ θ μέσα τους– γλωσσικά, φθογ-
γολογικά, ἠχητικὰ καὶ μορφολογικά... ἐκβαρβαρίστηκαν. Οἱ Ρῶσοι τὴν Ἀθήνα
τὴν λένε ΑΦΗΝΑ, τὸν Θεόδωρο ΦΕΟΝΤΟΡ καὶ πάει λέγοντας.
Τὰ ἀγγλικὰ ἐτυμολογικὰ λεξικὰ τὸ διατυμπανίζουν μὲ ὑπερηφάνεια: «No word
beginning with TH is of Latin origin» (ww skeat, σ. 550). «Καμμία λέξη ποὺ ἀρχίζει
μὲ θ (th) δὲν εἶναι λατινικῆς προέλευσης». Τότε ποιᾶς προέλευσης εἶναι; Στὸν ἑλλη-
νικὸ γλωσσικὸ ὠκεανὸ ὅμως ὑπάρχουν ἑκατοντάδες –ἐὰν ὄχι χιλιάδες μὲ ὅλα τὰ
παράγωγά τους– λέξεις ποὺ ἀρχίζουν μὲ θ καὶ φαίνεται μὲ γυμνὸ ὀφθαλμὸ ἀπὸ
ποῦ οἱ Ἄγγλοι τὶς ψάρεψαν μὲ τὴν ἡσυχία τους· καὶ τὰ ἀγκίστρια τους εἶναι ἀκό-
μη ριγμένα μέχρι σήμερα στὸν ἴδιο ὠκεανό.
Ἐπειδὴ ὅταν οἱ λέξεις ἀπουσιάζουν, ἀπουσιάζουν καὶ οἱ ἰδέες, οἱ Ἄγγλοι κα-
ταβρόχθισαν μὲ βουλιμία τὶς ἑλληνικὲς λέξεις. Δειγματολειπτικὰ ἂς ἀναφέρου-
με μερικές, ποὺ εἶναι μόνον ἡ κορυφὴ τοῦ γλωσσικοῦ παγόβουνου, τοῦ ἑλληνι-
κοῦ θ: theatre, theme, theory, therapeutic, thermometre, thesis, thorax, throne,
threnody· ἀπὸ τὸν θεό: theology, theogony, theorgy, theocracy κ.λπ.· ἀπὸ τὸν θη-
σαυρό: thesaurus ὅπου καὶ treasurer = θησαυροφύλακας κι ἀκόμη καὶ thanatos,
thaumaturgy, thespesian, thrombosis κ.ἄ. Ὁ Α.Ε. Κωνσταντινίδης στὸ βιβλίο του
«Οἱ ἑλληνικὲς λέξεις στὴν Ἀγγλικὴ γλῶσσα» τὶς ἀπαριθμεῖ ὅλες. Φυσικὰ οἱ λέ-
ξεις πολλαπλασιάζονται καταπληκτικά, ὅταν συνυπολογίσουμε καὶ τὸ θ ποὺ βρί-
σκεται σ’ ἄλλες συλλαβὲς λέξεων ποὺ δὲν εἶναι ἀρχικές, π.χ. anthrax.
Ὑπάρχουν ὅμως καὶ λέξεις ποὺ μπῆκαν στὴν Ἀγγλικὴ γλῶσσα ἀλλὰ δὲν φαίνον-
ται μὲ γυμνὸ μάτι. Ἀπὸ τὴν τρώγλη/τρῦπα ἔγινε τὸ through = διὰ μέσου· ἀπὸ τὸ
θυμάρι ἔγινε τὸ thurile ἀλλὰ καὶ thyme, τὸ ὁποῖο ἂν καὶ ὀρθογραφῆται μὲ th=θ
καὶ ἐπειδὴ τὸ πῆραν μέσῳ Γαλλίας καὶ οἱ Γάλλοι δὲν προφέρουν τὸ θ, στὰ Ἀγγλι-
κὰ προφέρεται τάιμ.
‣