ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

277ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2005

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 18349
Φύλλο στό PDF
10 ἀπό 89
Πηγή κειμένου
ψηφιακό κείμενο τοῦ PDF
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Ένα άγνωστο αρχαίο τσουνάμι στη Μεσόγειο. — ΧΑΤΖΗΘΕΟΔΩΡΟΥ, Θ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ
    ἀρχή: σελ. 18349 · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 277

Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση

50.000 νεκροὶ στὴν Ἀλεξάνδρεια φίσταται κίνδυνος ἀπὸ «τσουνάμι» στὶς παραθαλάσσιες χῶρες τῆς Με- σογείου; Ἡ ἀπάντηση εἶναι ναί· καὶ μάλιστα μεγαλύτερος ἀπ’ ὅ,τι στὶς παραθαλάσσιες χῶρες τῶν ὠκεανῶν. Ἐξηγοῦμαι: Στὴν Μεσόγειο θάλασσα ἡ ἀφρικανικὴ λιθοσφαιρικὴ πλάκα κάμπτεται καὶ βυθίζεται κάτω ἀπὸ τὸ «ἑλληνικὸ τόξο», ποὺ εἶναι τὸ ὅριο τῆς εὐρασιατικῆς λιθοσφαιρικῆς πλά- κας. Ἐδῶ κυριαρχεῖ τὸ γεωδυναμικὸ μοντέλλο τῆς σύμπτυξης. Οἱ περιοχὲς πίσω ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ τόξο βρίσκονται σὲ καθεστὼς «ἐφελκυσμοῦ». Στὴν ἐξέλιξη τοῦ ἑλληνικοῦ τόξου παίζουν ρόλο καὶ οἱ τάσεις ποὺ ἀναπτύσσονται πλευρικά, τάσεις ποὺ πιθανὸν νὰ προ- έρχωνται ἀπὸ μία ἀλλαγὴ στὸν ρυθμὸ κίνησης τῆς ἀφρικανικῆς λιθοσφαιρικῆς πλάκας. Στὰ ἠπειρωτικὰ ὅρια τῶν δύο αὐτῶν λιθοσφαιρικῶν πλακῶν (Σχ. 1) ἡ κατανομὴ γένεσης σεισμικῶν ἐπικέντρων καὶ ἡφαιστειότητος (Σαντορίνη, Αἴτνα, Βεζούβιος) εἶναι διάχυτη σὲ εὐρεῖες ἐκτάσεις. Ὅπως στὸ Σχ. 1 παρίσταται, στὴν ἀνατολικὴ Μεσόγειο προσδιωρί- σθηκαν καὶ ἄλλες μικρότερες λιθοσφαιρικὲς πλάκες, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἡ αἰγαιακὴ πλάκα. Τὰ βέλη ποὺ σημειώνονται στὸ Σχῆμα δείχνουν τὶς σχετικές τους κινήσεις: Τὸ νό- τιο ὅριο τῆς αἰγαιακῆς λιθοσφαιρικῆς πλάκας ἀντιστοιχοῦσε στὴν ἑλληνικὴ τάφρο νότια ἀπὸ τὴν Κρήτη. Στὸν ἑλληνικὸ χῶρο ἐκτὸς ἀπὸ τὶς ἐνεργὲς σεισμικὰ ζῶνες, ὡς ἡ ὑποθαλάσσια τάφρος τοῦ βορείου Αἰγαίου, ὁ Κορινθιακὸς κόλπος κ.λπ., ὑπάρχουν καὶ ρηξιγενεῖς ζῶνες, ὅπως τὰ ρήγματα τοῦ βορείου Εὐβοϊκοῦ κόλπου, τοῦ Μαλλιακοῦ κόλπου κ.λπ. Περιγραφὲς τῶν Ἡσιόδου, Αὐγουστίνου καὶ Μαρκελλίνου Σὲ ἱστορικοὺς χρόνους στὸν περίγυρο τῆς Μεσογείου θαλάσσης ἔγιναν γνωστὲς τοὐλά- χιστον τρεῖς μεγάλες καταστροφὲς ἀπὸ τσουνάμι.  Ὁ Ἡσίοδος στὴν «Θεογονία» (στ. 820-885) περιγράφει μεταξὺ ἄλλων καὶ τὴν ἐπιβουλὴ τῆς βασιλείας τοῦ Δία ἀπὸ τὸν τερατώδη Τυφῶνα, τὴν ὁποία συνώδευσαν φαινόμενα ποὺ εἶναι βέβαιον ὅτι πρόκειται γιὰ τσουνάμι: «καὶ τὰ πυρὰ καὶ τῶν δύο κυριαρχοῦσαν πάνω ἀπὸ τὴν κατακόκκινη θάλασσα, ἐδῶ τὰ ἀστροπελέκια τοῦ Δία, ἐκεῖ ἡ φωτιὰ τοῦ Τυφῶνα. Ἀπὸ τὴν μεγάλη θερμοκρασία δημιουργοῦνταν πολὺ θερμοὶ σίφωνες, καὶ φλογοβόλες ἀστραπὲς ἔβραζαν τὴν γῆ καὶ τὴ θάλασσα, ἐνῷ μεγάλα κυκλικὰ κύματα τῆς θάλασσας ξεπηδοῦσαν στὶς ἀκτές.» Ὁ Ἡσίοδος περιγράφοντας ἐδῶ τὰ «μεγάλα κυκλικὰ κύματα ποὺ ξεπηδοῦσαν στὶς ἀκτές», ἀντλεῖ πληροφορίες ἀσφαλῶς ἀπὸ πολὺ προγενέστερες πηγὲς (ἀπὸ τὰ ἀρχεῖα τῶν Ἀκαρνάνων ἱερέων, ὅπως μᾶς πληροφορεῖ ὁ ἴδιος). Ὁ Ἡσίοδος γνωρίζει παλαιότερα τῆς ἐποχῆς του συμβάντα, διατηρούμενα ἀπὸ τὴν ἱστορικὴ μνήμη, ἀκμαῖα μάλιστα, ἀπὸ τὴν
← καθαρισμένο κείμενο