ΤΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΕΙΧΕ ΑΦΟΡΙΣΕΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ÇÑÙÚÄÁ ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑ ὲ προηγούμενα τεύχη τοῦ «Δ» (τ. Μαρτίου 2000 καὶ Μαρτίου 2001) εἶχαν παρουσιασθῆ τὰ πλήρη κείμενα τῶν τριῶν ἀφορισμῶν τῆς ἐπα- νάστασης τοῦ ’21 ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο Κωνσταντινουπόλεως, ὅπως καὶ στὸ τ. 264, Δεκ. 2003, σελ. 17261 τὸ πλῆρες κείμενο τοῦ ἀφορι- σμοῦ τῶν Ἀρματολῶν τὸ 1805. Ὡστόσο ὑφίσταται ἀκόμη ἕνα συναφὲς μὲ τὰ προηγούμενα καὶ χρονολογικὰ προγενέστερο αὐτῶν ἀφοριστικὸ κείμενο, ἐναν- τίον μιᾶς ἀπὸ τὶς ἐνδοξώτερες ἡρωίδες τῆς Νεοελληνικῆς Ἱστορίας, τῆς Λασκα- ρίνας Μπουμπουλίνας (1771-1825). Πρόκειται γιὰ τὸν ἀφορισμό της ἀπὸ τὸν Πατριάρχη Γρηγόριο τὸν Ε΄, ποὺ ἔλαβε χώρα τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1820. Ἐπίσημη ἀφορμὴ γιὰ τὴν πράξη αὐτὴ φέρεται μία κληρονομικῆς φύσεως οἰκογενειακὴ διαφορὰ μεταξὺ τῶν δυὸ υἱῶν τοῦ δευτέρου συζύγου τῆς Μπουμπου- λίνας καὶ προγονῶν της Γιάννη καὶ Παντελῆ Μπούμπουλη μὲ τὴν ἴδια. Οἱ δυὸ ἀδελφοὶ ὑπέ- βαλαν ἀναφορὰ στὸ Πατριαρχεῖο, τὸ ὁποῖο ἀντὶ ἄλλης μεσολαβητικῆς ἐνέργειας ἐπέβαλε σφοδρὸ ἐπιτίμιο στὴ Σπετσιώτισσα καπετάνισσα καὶ ἀγωνίστρια. Ἡ αὐστηρότητα αὐτῆς τῆς ἀπόφασης, ποὺ καθίσταται πρόδηλη καὶ ἀπὸ τὴ λεκτική της διατύπωση, ὑπεμφαίνει ὅτι τὰ βαθύτατα αἴτια ποὺ τὴν προκάλεσαν θὰ πρέπει νὰ ἀναζητηθοῦν μᾶλλον στὶς συνεταιρι- κὲς σχέσεις καὶ πολιτικὲς συνεργασίες τοῦ Φαναρίου μὲ τὴν Ὑψηλὴ Πύλη. «Μετὰ θάνατον, ἄλυτοι καὶ τυμπανιαῖοι...» Τὸ κείμενο τοῦ ἀφορισμοῦ ἔχει ὡς ἑξῆς, ὅπως δημοσιεύθηκε ἀπὸ τὸν Ἠλία Παπαθανασό- πουλο στὸ περιοδικὸ « Ἱστορία», τ. Ἰουνίου 1973: κὸς Πατριάρχης. “Γρηγόριος ἐλέῳ Θεοῦ Ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώμης καὶ Οἰκουμενι- » Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Ναυπλίου καὶ Ἄργους καὶ ὑπέρτιμοι, εὐλαβέστατοι ἱερεῖς, τιμιώτατοι κοτ- ζαμπάσηδες καὶ χρήσιμοι προεστῶτες τῆς ἐπαρχίας ταύτης καὶ τῆς νήσου Σπέτζης, χάρις εἴη ὑμῖν καὶ εἰρήνη παρὰ Θεοῦ. [...] ἀποφαινόμεθα συνοδικῶς μετὰ τῶν περὶ ἡμᾶς ἱερωτάτων Ἀρχιερέων καὶ ὑπερτίμων, τῶν ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι ἀγαπητῶν ἡμῶν ἀδελφῶν καὶ συλλειτουργῶν, ἵνα ἡ ῥηθεῖσα Λασκαρῖνα, ἂν μή, ἅμα τὸ ἀκοῦσαι καὶ ἰδεῖν τὸ παρὸν ἡμῶν συνοδικὸν γράμμα, τὸν Θεὸν φοβηθεῖ- σα καὶ τὴν αἰώνιον κόλασιν ἐν νῷ θεμένη, [...] καὶ οἱ γιγνώσκοντες τοὺς ἔχοντας καὶ κρύπτοντας πράγματα ἢ ἄσπρα τοῦ ἀποθανόντος, [...] ὁποῖοι ἂν ὦσιν, ἄνδρες ἢ γυναῖκες, συγγενεῖς ἢ ξένοι, ὁμοῦ ἀφωρισμένοι ὑπάρχωσι, καὶ κατηραμένοι, καὶ ἀσυγχώρητοι καὶ μετὰ θάνατον ἄλυτοι, καὶ τυμπα- νιαῖοι· αἱ πέτραι καὶ ὁ σίδηρος λυθείησαν, αὐτοὶ δὲ μηδαμῶς· κληρονομήσειαν τὴν λέπραν τοῦ Γιεζῆ καὶ τὴν ἀγχόνην τοῦ Ἰούδα, στένοντες εἶεν καὶ τρέμοντες ἐπὶ τῆς γῆς ὡς ὁ Κάιν, ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ εἴη ἐπ’ αὐτούς, ἔχοντες καὶ τὰς ἀρὰς πάντων τῶν ἀπ’ αἰῶνος ἁγίων καὶ τῶν ὁσίων τριακοσίων δέκα καὶ ὀκτὼ θεοφόρων Πατέρων. Ἡ δὲ ῥηθεῖσα Λασκαρῖνα προφανῶς ἐλεγχομένη καὶ τῇ πεισμονῇ αὐτῆς ἐμμένουσα ὑπάρχει καὶ ἔξω τῆς τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας, μηδεὶς ἐκκλησιάσῃ αὐτήν, ἢ ἁγιάσῃ, ἢ θυμιάσῃ, ἢ ἀντίδωρον αὐτῇ διδῷ, ἕως ποιήσῃ ὡς γράφομεν καὶ τότε συγχωρηθήσεται. » ἀωκ΄ (1820) ἐν μηνὶ Ὀκτωβρίῳ· ἰνδικτιῶνος θ΄. Ὁ Καισαρείας Μακάριος, ὁ Νικαίας Μακάριος, ὁ Θεσσαλονίκης Ἰωσήφ, ὁ Τυρνάβου Ἰωσήφ, ὁ Κυζίκου Γρηγόριος, ὁ Σίφνου Σαμουήλ.”* * *