Ç ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΧΑΡΗΣ ΤΣΙΡΚΙΝΙΔΗΣ, Ἀγῶνες χωρὶς δικαίωση... Τὸ σπουδαῖο αὐτὸ ἱστορικὸ ἔργο τοῦ ὑποστρατήγου ἐ.ἀ. Χάρη Τσιρκινίδη βρίσκεται αἰσίως σὲ δεύτερη ἔκδοση. Πρόκειται γιὰ μία σημαντικὴ μελέτη μὲ θέμα τὴν τραγῳδία τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς Κύπρου καὶ τῆς Κωνσταντινούπολης, στὴν ὁποία ἐπιχειρεῖται ἡ ἀναζήτηση τῶν αἰτίων ποὺ ὡ- δήγησαν στὸ σύγχρονο δρᾶμα τῶν Ἑλλήνων τῶν δύο αὐτῶν μαρτυρικῶν ἑλληνικῶν τόπων. Ἡ με- λέτη βασίζεται κυρίως στὴν προσεκτικὴ καὶ ἐμπεριστατωμένη ἔρευνα, ποὺ διενήργησε ὁ Τσιρκι- νίδης στὰ στρατιωτικά, πολιτικὰ καὶ διπλωματικὰ ἀρχεῖα τῆς Γαλλίας, ἀλλὰ καὶ σὲ γενικώτερα ἱστορικὰ στοιχεῖα καθὼς καὶ στὰ προσωπικὰ βιώματα ποὺ εἶχε ἀποκομίσει ἀπὸ τὴν στρατιωτι- κή του πορεία. Ἀξίζει νὰ σημειωθῇ πὼς ὁ στρατηγὸς ὑπῆρξε κατὰ τὴν δεκαετία τοῦ ’80 στρατιω- τικὸς ἀκόλουθος τῆς ἑλληνικῆς πρεσβείας στὸ Παρίσι. Τὰ ὅσα μαρτυροῦνται σχετικὰ μὲ τὴν διαδρομὴ τοῦ Ἑλληνισμοῦ σὲ Πόλη καὶ Κύπρο ἀπὸ τὸ 1779 ἕως τὸ 1999 εἶναι δραματικά. Εἰδικὰ γιὰ τὴν κατάστασή μας στὸν καταστροφικὸ 20ὸ αἰῶνα μὲ τὸν ξεριζωμὸ καὶ τὴν ὁμηρία τῶν περιφερειακῶν ἑλληνικῶν κέντρων ἡ εἰκόνα εἶναι ἀπογοη- τευτική. Ἐκεῖνο ποὺ προκύπτει ἀπὸ τὴν προσεκτικὴ ἀνάγνωση τοῦ βιβλίου εἶναι, ὅτι δὲν θὰ εἴχα- με περιέλθη σὲ τέτοια δεινὴ θέση, ἐὰν γινόντουσαν οἱ σωστὲς ἐκτιμήσεις καὶ οἱ κατάλληλοι χειρι- σμοὶ ἀπὸ τὶς πολιτικές, στρατιωτικὲς καὶ διπλωματικὲς ἡγεσίες σὲ Ἑλλάδα καὶ Κύπρο κατὰ τὴν προδικτατορική, δικτατορικὴ καὶ μεταπολιτευτικὴ περίοδο. Δυστυχῶς οἱ προσωπικὲς φιλοδοξί- ες, ἀδυναμίες καὶ ἀνεπάρκειες τῶν κατὰ καιροὺς κρατούντων ἔδρασαν ἐνάντια στὰ ἐθνικά μας συμφέροντα εὐνοῶντας ἐν τέλει τὸν τουρκικὸ ἐπεκτατισμό. Τὰ ἐν λόγῳ γαλλικὰ ἀρχεῖα σταματοῦν στὸ 1966, ὅμως ὁ συγγραφέας συνεχίζει τὴν διήγηση καὶ τὴν κριτικὴ τῶν γεγονότων βασισμένος στὴν προσωπική του γνώση ἐπ’ αὐτῶν τῶν θεμάτων. Ὅπως καλὰ γνωρίζουν ὅλοι, ὁ «Φάκελος τῆς Κύπρου» παραμένει ἑρμητικὰ κλειστός, καὶ καμμιὰ ἀπὸ τὶς ἐμπλεκόμενες ἑλλαδικὲς πλευρὲς δὲν ἔχει τὸ σθένος νὰ πῇ τὴν ἀλήθεια ἀναλαμβάνοντας ΟΙ ΚΥΚΛΩΠΕΣ – ΑΛΛΟΤΕ ΚΑΙ ΤΩΡΑ χετικὰ μὲ τὸ πέρασμα τοῦ Ὀδυσσέα ἀπὸ τὸ νησὶ τῶν Κυκλώπων ὁ Ὅμηρος μᾶς ἐπιφυλάσσει μία περιγραφὴ γιὰ τὰ περίεργα αὐτὰ ὄντα, ποὺ σὲ ὅλους μας εἶναι λίγο-πολὺ γνωστή: Στὴν μακρινὴ αὐτὴ γῆ ὑπῆρχε ἀφθονία γεωργικῶν καὶ κτη- νοτροφικῶν ἀγαθῶν, ποὺ ἁπλόχερα δώριζε ὁ Ζεὺς στοὺς κατοίκους της, τοὺς Κύκλωπες, ἐνῷ δὲν ὑπῆρχαν νόμοι, καὶ ὁ κάθε Κύκλωπας κοίταζε μοναχὰ τὸν ἑαυτό του. Ὁ Ὅμηρος ὀνομάζει Πολύφημο τὸν Κύκλωπα ποὺ συνάντησε ὁ Ὀδυσσέας, ἐνῷ ὁ Ἰθακήσιος βασιλιᾶς, ὅταν ρωτήθηκε ἀπὸ τὸν Πολύφημο ποιό εἶναι τὸ ὄνομά του, ἀπάντησε «Κανέ- νας». Δυστυχῶς γιὰ τοὺς περιπλανώμενους Ἕλληνες ὁ Κύκλωπας καταβρόχθισε ὡρισμέ- νους ἀπὸ αὐτούς. Τελικὰ ὅμως ὁ Ὀδυσσέας κατώρθωσε νὰ τυφλώσῃ τὸν Πολύφημο καὶ νὰ τὸ σκάσῃ ἀπὸ τὴ σπηλιά του καλυπτόμενος μαζὶ μὲ τοὺς συντρόφους του κάτω ἀπὸ τὶς κοιλιὲς τῶν γιδιῶν καὶ τῶν προβάτων, ποὺ βρίσκονταν ἐντὸς τοῦ σπηλαίου. Ὁ Πολύφημος μανιασμένος καλοῦ- σε τοὺς ἀδελφούς του Κύκλωπες, γιὰ νὰ πιάσουν τὸν «Κανένα» ποὺ προκάλεσε τὴν τύφλω- σή του, ἐκεῖνοι ὅμως τὸν ἀγνόησαν χλευάζοντάς τον, διερωτώμενοι παράλληλα, ἀφοῦ τὸν τύφλωσε ὁ «Κανένας», ἐνάντια σὲ ποιόν θὰ ἔπρεπε νὰ στραφοῦν. Ἀπομακρυνόμενος ἀπὸ τὸ νησὶ ὁ Ὀδυσσέας ἀποκάλυψε τὸ ἀληθινό του ὄνομα στὸν Πολύφημο, ἐνῷ τὴν ἴδια στιγμὴ ὁ Κύκλωπας παρακαλοῦσε τὸν πατέρα του τὸν Ποσειδῶνα, νὰ ἐκδικηθῇ. Αὐτὴ ἡ περιγραφὴ εἶναι καθαρὰ ἀλληγορική. Παρατηροῦμε ὅτι ὁ γίγαντας Πολύ-φημος (δηλ. ὁ ἔχων πολλὴ φήμη) ζοῦσε σὲ ἀφθονία ἀγαθῶν καὶ δὲν ὑπάκουε στοὺς νόμους, ἐνῷ οἱ‣