«’ΞΟΥ! ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ ΑΝΑΒΑΘΗ, ΠΟΥ ΡΕΥΕΣΑΙ ΣΑΠΙΛΑ...» λό κλη ρο τὸ σκε πτι κὸ τῶν ἀ πό ψε ων, ἰ δε ῶν καὶ θέ σε ων, ποὺ δι α τυ πώθη καν στὸ πε ρι ο δι κὸ αὐ τὸ κα τὰ τὰ 24 χρό νια τῆς πνευ μα τι κῆς δι αδρο μῆς του, «χτί σθη κε», ὅ πως συ χνὰ το νί ζου με στὴ στή λη αὐ τή, πάνω στὸ πιὸ τρο με ρὸ γε γο νὸς τῆς ἀν θρώ πι νης ἱ στο ρί ας: Τὸ γε γο νὸς ὅτι τὸ Ἑλ λη νι κὸ Ἔ θνος, ἐ νῷ πα ρῆ γε ἀ πο κλει στι κὰ καὶ μό νον αὐ τὸ ὅ λα τὰ ὑ πε ρεθνι κά, ὑ περ το πι κὰ καὶ ὑ περ χρο νι κὰ στοι χεῖ α τοῦ Παγ κό σμιου Πο λι τι σμοῦ (Λόγο, Ἔ ρευ να, Δι ά λο γο, Ἀ πό δει ξη, Θε ω ρί α... – καὶ τὰ πρα κτι κὰ ἀ πο τε λέ σμα τα αὐτῶν, δηλ. Λο γι κή, Φι λο σο φί α, Ἐ πι στή μη, Μα θη μα τι κά, Πο λι τι κή, Θέ α τρο, Ἀθλητι σμὸ κ.λπ., κ.λπ.) ἐπὶ μα κρὰν σει ρὰν αἰ ώ νων, τὸ ἴ διο αὐ τὸ Ἔ θνος ἀ πὸ μί α συγκε κρι μέ νη στιγ μὴ κι ἐ δῶ θε δὲν πα ρή γα γε ἀ πο λύ τως τί πο τε, ποὺ νὰ ἀ πο τε λέ σῃ ὑπε ρε θνι κό, ὑ περ το πι κὸ καὶ ὑ περ χρο νι κὸ ἀ γα θὸ καὶ κτῆ μα. Προσ δί δα με δὲ πάντο τε στὸ ὀ λέ θριο αὐ τὸ συμ βὰν πα ναν θρώ πι νες δι α στά σεις καὶ συ νέ πει ες, δι ό τι με τὰ τὴν δι α κο πὴ τῆς ἑλ λη νι κῆς αὐ τῆς πνευ μα τι κῆς κο σμο γο νί ας-ἐ πο ποιίας τὸ πο λι τι σμι κὸ γί γνε σθαι τῆς ὑ πό λοι πης ἀν θρω πό τη τας εἴ τε ὠ πι σθο δρο μοῦ σε, εἴ τε ἐ στα τι κο ποι εῖ το, εἴ τε στὴν κα λύ τε ρη πε ρί πτω ση ἀ πο τε λοῦ σε μί μη ση τῶν ἑλ λη νικῶν προ τύ πων καὶ ἐ πι τευγ μά των καὶ μά λι στα κα κὴ καὶ ἐκ βαρ βα ρι σμέ νη μί μη ση, ὅ πως δυ στυ χῶς συμ βαί νει μὲ τὸν (στα θε ρῶς πα ρα κμά ζον τα) με τα ελ λη νι κὸ Λό γο, τὴν (σκο πο θη ρι κή) με τα ελ λη νι κὴ Ἔ ρευ να, τὸν (πα ρα λη ρη μα τι κό-στεῖ ρο) με τα ελλη νι κὸ Δι ά λο γο, τὴν (με τα φυ σι κή) με τα ελ λη νι κὴ Ἀ πό δει ξη, τὴν (ἐξ-ου σι α στι κή) με τα ελ λη νι κὴ Θε ω ρί α κ.λπ. – δηλ. τὰ νο ση ρὰ ἱ στο ρι κὰ συμ πτώ μα τα, τὰ ὁ ποῖ α ἀπὸ τὸν Μεσαίωνα ἕ ως σή με ρα, χω ρὶς νὰ εἶ ναι ὁ ρα τὰ στὸν τυ φλω μέ νο μέ σα στὴν πα ρα κμή του νε ώ τε ρο ἄν θρω πο, ἀ πο τε λοῦν τὴν πραγ μα τι κὴ ρί ζα, τὴν ὄν τως οὖσα αἰ τί α τῆς κα κο δαι μο νί ας τῆς ζω ῆς του. Ἀ πὸ τὴν στιγ μὴ ποὺ ὁ Ἕλ λη νας ἔ πα θε πνευ μα τι κὴ στεί ρω ση, ἡ πνευ μα τι κὴ ἐ ξέ λι ξη τοῦ πο λι τι σμέ νου ἀν θρώ που μοιά ζει σὰν τὸ παι χνί δι ποὺ παί ζει τὸ γα τά κι: κυ νη γά ει τὴν οὐ ρά του. Ἡ ἱ στο ρι κὴ στιγ μή, κα τὰ τὴν ὁ ποί α συ νέ βη τὸ τρο με ρὸ αὐ τὸ δυ στύ χη μα, εἶ ναι κραυ γα λέ ως πρό δη λη καὶ προ φα νὴς καὶ ἔ χει πλει στά κις ἐ πι ση μαν θῆ στὸ πε ριο δι κὸ αὐ τό: εἶ ναι ἡ στιγ μή, πρὶν ἀ πὸ 16½ πε ρί που αἰ ῶ νες, ποὺ ὁ Ἕλ λη νας βι άσθη κε πνευ μα τι κὰ κι ἔ γι νε χρι στια νός, κα κο ποι ή θη κε ἐ θνι κὰ καὶ ἔ γι νε βυ ζαντι νός, δο λο φο νή θη κε συ νει δη σια κὰ κι ἔ γι νε Ρω μιός. Μὴν πλα νᾶ σθε, μὴν ἀ κοῦτε τὰ πα ρα λη ρή μα τα τῶν ἱ στο ρι κῶν, μὴν χά φτε τε τὰ ἰ δε ο λο γή μα τα τῶν πο λι τικῶν καὶ θρη σκευ τι κῶν τα γῶν μας: Ἡ βί αι η καὶ ἐγ κλη μα τι κὴ ἐ ξαλ λα γὴ τοῦ Ἑλ ληνι σμοῦ σὲ Ρω μι ο σύ νη, μία κα τά στα ση χρό νια, ἀ νί α τη, ἀν θρω πο βό ρα, εἶ ναι ἡ μονα δι κὴ κα τά στα ση ποὺ ἡ ἐ ξυ γί αν σή της ἀ πο τε λεῖ καὶ τὸ μο να δι κὸ ἐ θνι κό μας πρό βλη μα. Ἕ να πρό βλη μα ὅ μως, ποὺ μοιά ζει σὰν ἕ να κου τὶ μέ σα στὸ ὁ ποῖ ο εἴμα στε ἑρ μη τι κὰ κλει σμέ νοι – δὲν μπο ροῦ με νὰ βγοῦ με ἀ π’ αὐ τό, για τί ἁ πλού στατα δὲν μπο ροῦ με νὰ συ νει δη το ποι ή σου με ὅ τι εἴ μα στε κλει σμέ νοι μέ σα σ’ αὐτό. Γι’ αὐ τὸ γι νό μα στε κά θε μέ ρα μάρ τυ ρες κω μι κο τρα γι κῶν «λύ σε ων» ὅ πως ἐ κεῖ-