ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
37ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1985
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η πνευματική κατάσταση του καιρού μας (20 συνέχειες) — JASPERS, KARL
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΚΑΕΙ ΑΡΡΕΕΣ
Ἢ πνευματικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ μας
[Ὁ «Δαυλός» ἀρχίζει ἀπὸ σήμερα τὴ δημοσίευση σὲ συνέχειες τοῦ ἔργου
᾿«ΚἬ πνευματικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ μας» (γερμανικὸς τίτλος: «ὶθ
Οοἰνιίρο δή μα { {ΟΠ 467 2ο») τοῦ κορυφαίου Γερμανοῦ φιλοσόφου τοῦ αἰῶ-
νος µας ΚαΓΙ “ας ροῦς. Τὸ ἔργο αὐτὸ μεταφράζεται γιὰ πρώτη φορὰ στὴν ἑλ-
ληνικὴ γλῶσσα. Ἢ μετάφραση, ποὺ γίνεται ἀπὸ τὸν συνεργάτη τοῦ
«4αυλοῦ» δρ. Μανώλη Μαρκάκη, θὰ εἶναι πλήρης, πιστὴ καὶ ἀκριβὴς ἀ-
πόδοση τοῦ πρωτότυπου γερμανικοῦ κειμένου τοῦ μεγάλου στοχαστή,
ποὺ τόσο ἀγάπησε τὴν Ἑλλάδα].
(Πρώτη συνέχεια)
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ἐδῶ καὶ περισσότερο ἀπὸ ἕναν αἰώνα τὸ πρόβλημα γιὰ τὴν κατάσταση
τοῦ ἀνθρώπινου γένους ἔχει ὀξυνθεῖ κατὰ τρόπο ἐξαιρετικὰ ἐπιτακτικό καὶ ἡ
κάθε γενιὰ ἔχει ἐπιδιώξει νὰ τὸ ἐπιλύσει ἀνάλογα μὲ τὰ φῶτα της. Ἐνῶ ὅμως
πρωτύτερα µόνο λίγοι ἐξέταζαν μὲ ἀγωνία τοὺς κινδύνους ὅπου ἔχει ἐκτεθεῖ ὁ
πνευματικός µας κόσμος, ἀπὸ τὸν πόλεμο (Α᾽Π.Π.) καὶ μετὰ ἡ σοβαρότητα
τοῦ κινδύνου ἔγινε ἔκδηλη στὸν καθένα.
Τὸ θέµα ὅμως δὲν εἶναι ἁπλῶς ἀνεξάντλητο ἀλλὰ καὶ ἀνεπίδεκτο ἑνὸς
βέβαιου ὁρισμοῦ, στὸν βαθμὸ ποὺ μεταβάλλεται ἀπὸ τὴν ἴδια τὴν πράξη συγ-
κέντρωσης σ᾽ αὐτὸ τῆς προσοχῆς µας. Οἱ παρελθοῦσες καταστάσεις µπο-
ροῦν νὰ θεωρηθοῦν περατωμένες, σὰν νὰ ἔπεσε σ᾽ αὐτὲς ἡ αὐλαία, σὰν νὰ εἷ-
χαν τὸν καιρό τοὺς κι ἔπαυσαν νὰ εἶναι, ἐνῶ τὸ συναρπαστικὸ χαρακτηριστι-
κὸ τῆς κατάστασης τοῦ παρόντος εἶναι ὅτι ὁ διαλογισμός μας πάνω σ᾽ αὐτὴν
μᾶς ἐπιβοηθεῖ νὰ καθορίσουμε αὐτὸ ποὺ θὰ μᾶς ὁδηγήσει.
Ὅλοι µας γνωρίζουμε, ὅτι ἡ παγκόσμια κατάσταση ὅπου ζοῦμε δὲν εἶναι
ἡ τελική.
᾿ς Ὑπῆρχαν ἐποχὲς ποὺ ὁ ἄνθρωπος ἔνοιωθε, ὅτι ὁ κόσμος του εἶχε διάρ-
κεια, ἀποτελοῦσε ἕνα ἀμετάβλητο ἐνδιάμεσο μεταξὺ τοῦ χρυσοῦ αἰώνα ποὺ
εἶχεν ἐκλείψει καὶ τοῦ τέλους ποὺ ἀναμενόταν μὲ τὴν πλήρωση τῶν σκοπῶν
τοῦ παντοδύναμου. Ὃ ἄνθρωπος προσαρμοζόταν στὴν ζωή, ὅπως τὴν εὕρι-
σκε, χωρὶς νὰ ἐπιθυμεῖ τὴν μεταβολή της, ἐνῶ οἱ δραστηριότητές του ἦσαν
περιορισμένες σὲ μιὰ προσπάθεια βελτίωσης τῆς θέσης του μέσα στὶς περι-
στάσεις ποὺ τὸν περιέβαλλαν καὶ ποὺ θεωροῦνταν οὐσιαστικὰ ἀμετάβλητες.
Στὶς περιστάσεις αὐτὲς εἶχε ἕνα ἀσφαλὲς ἀγκυροβόλιο, συνδεδεμένος καθὼς
ἦταν τόσο μὲ τὸν οὐρανὸ ὅσο καὶ μὲ τὴν γῆ. "Ἠταν ὁ κόσμος του, ἔστω καὶ
χωρὶς λόγο, ἀφοῦ γι᾿ αὐτὸν τὸ ἀληθινὸ ὄν ὑπῆρχε μόνο σὲ μιὰν ὑπερβατικὴ
σφαῖρα.
Σὲ σύγκριση μὲ τὸν ἄνθρωπο τῶν ἐποχῶν αὐτῶν ὁ σημερινὸς ἄνθρωπος
εἶναι ξερριζωμένος καὶ ἔχει συνειδητοποιήσει ὅτι ὑπάρχει σὲ κάτι, ποὺ δὲν εἷ-
ναι παρὰ μιὰ ἱστορικὰ καθορισμένη καὶ μεταβαλλόμενη κατάσταση. Σὰν νὰ
ἔχουν θρυμματισθεῖ τὰ θεμέλια τοῦ Εἶναι. Πόσο προφανὴς ἔμοιαζε γιὰ τὸν πα-
λαιὸν ἄνθρωπο ἡ ἑνότητα τῆς ζωῆς καὶ τῆς γνώσης, μᾶς εἶναι πιὰ ὁλοκάθαρο