ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
280ΜΑΙΟΣ 2005
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Αρχαίοι λαοί «πρόγονοι» των Σκοπιανών. Οι Σλαύοι εμφανίστηκαν επί Βυζαντίου — ΚΟΥΤΡΟΥΒΕΛΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Κείμενο φύλλου
Οἱ Σλαῦοι ἐμ φα νί στη καν ἐ πὶ Βυ ζαν τί ου
τὸ τεῦ χος 128-129 (Αὔγ.-Σε πτ. 1992) τοῦ πε ρι ο δι κοῦ «Δαυ λός» ἐ δημο
σι εύ θη ἄρ θρο μου μὲ τὸν τίτ λο «Μα κε δό νες-Σλαῦ οι-Σκο πια νοί»,
ὅ που ἀ πε δεί χθη ὅ τι ἡ πα ρου σί α τῶν Σλαύ ων, οἱ ὁ ποῖ οι ἀν τι κα τέστη
σαν ἢ ὑ πο δού λω σαν τοὺς λα οὺς τῶν Γε τῶν, Κελ τῶν, Ὀρ βη λί ων,
Γα λα βρί ων, Δαρ δα νί ων καὶ Σκορ δί σκων, ἀρ χί ζει, ὅ ταν αὐ τοὶ ἐμ φα νί στη καν ὡς
φύ λα κες τῶν ὁ ρί ων τῆς Βυ ζαν τι νῆς Αὐ το κρα το ρί ας, ὑ πὸ βυ ζαν τι νὰς ση μαί ας,
ὅ πως γρά φει ὁ Μ. Λεφ τσέγ κο στὸ βι βλί ο του «Ἱ στο ρί α τῆς Βυ ζαν τι νῆς Αὐ το κρατο
ρί ας» (σελ. 107). Ἡ προ έ λευ ση τοῦ γέ νους τῶν Μα κε δό νων δὲν κα θο ρί ζε ται
ἐ πα κρι βῶς ἀ πὸ τοὺς ἀρ χαί ους Ἕλ λη νες συγ γρα φεῖς. Πα ρέ χον ται ὅ μως δι ά φορες
ἐκ δο χὲς ἀ πὸ πολ λούς, οἱ ὁ ποῖ ες ὅ μως δὲν κα τα γρά φον ται στὶς ἐν χρή σει
ἱ στο ρί ες. Ἐ πι βάλ λε ται λοι πὸν μί α πα ρου σί α ση κα τὰ χρο νο λο γι κὴ σει ρὰ τῶν
δι α φό ρων ἐκ δο χῶν, ἔ τσι ὅ πως πα ρου σι ά ζον ται ἀ πὸ τὶς δι ά φο ρες ἀρ χαῖ ες πα ραδό
σεις, γιὰ ἐ νη μέ ρω ση τοῦ ση με ρι νοῦ ἀ να γνω στι κοῦ κοι νοῦ.
Η ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΧΗ
χρο νο λο γι κὸς ἐν το πι σμὸς τῆς ἐ πο χῆς κα τὰ τὴν ὁ ποί α ἐ θε σπί σθη ἡ ὀ νο μα το λο γί α
τῶν θε ῶν, πραγ μά των καὶ ἀν τι κει μέ νων εἶ ναι δύ σκο λος. Ὅ μως ὁ Ἡ ρό δο τος (βι βλ.
Β, παρ. 50) λέ γει: «οἱ Πε λα σγοὶ ἔ δω σαν στοὺς θε οὺς τὰ ὀ νό μα τά τους»· καὶ στὴν
παρ. 58 συμ πλη ρώ νει: «Ἡ ἑλ λη νι κὴ φυ λὴ εἶ χε ἀ νέ κα θεν τὴν γλῶσ σα τὴν ὁ ποί α με ταχει
ρί ζε ται». Καὶ ὄ χι μό νον αὐ τά, ἀ φοῦ δι α σῴ ζον ται τὰ ὀ νό μα τα τῶν πε νήν τα (50) γυι ῶν τοῦ
Λυ κά ο να, ποὺ ἦ ταν γυι ὸς τοῦ Πε λα σγοῦ, τοῦ πρώ του κα τοί κου τῆς Ἀρ κα δί ας, κα θὼς καὶ τὰ
ὀ νό μα τα τῶν πό λε ων, τὶς ὁ ποῖ ες κα τα σκεύ α σαν, κα τ’ ἀν τι γρα φὴ τῆς πρώ της πό λης ποὺ εἶ δε τὸ
φῶς τοῦ ἡ λί ου, τῆς Λυ κο σού ρας, ὅ πως λέ γει ὁ Παυ σα νί ας στ’ «Ἀρ κα δι κά» του (παρ. 38,1).
Γιὰ τοὺς Πε λα σγοὺς ὁ Αἰ σχύ λος στὶς «Ἱ κέ τι δες» (μετ. Μ.Α., ἐκδ. Γ. Φέ ξη, σελ. 19) γρά φει:
«Ἐ γώ, ὁ Πε λα σγὸς καὶ ἀρ χη γὸς αὐ τῆς τῆς Γῆς, εἶ μαι γυι ὸς τοῦ γη γε νοῦς Πα λαί χθο νος, ἀ πὸ
μέ να τὸν βα σι λιᾶ ἔ λα βε τ’ ὄ νο μα τὸ γέ νος τῶν Πε λα σγῶν, ποὺ καρ ποῦν ται τὴν Γῆ· καὶ ἐ πι κρατῶ
σὲ ὅ λα τὰ μέ ρη ἀ πὸ τὸν ἁ γνὸ (πο τα μό) Στρυ μῶ να καὶ πρὸς τὴ δύ ση τοῦ ἡ λί ου. Ὁ ρί ζω τὴν
χώ ρα τῶν Περ ραι βῶν καὶ τὴν πέ ραν τῆς Πίν δου, τῶν Παι ό νων καὶ ὅ λα τὰ ὄ ρη τῆς Δω δώ νης·
τὰ ὅ ρια φθά νουν στὴν ὑ γρὴ θά λασ σα· ἐ πὶ ὅ λων αὐ τῶν ἐ πι κρα τῶ.»
Γιὰ τὴν πα ρου σί α τους ἐ πὶ τῆς Γῆς ὁ Ἀ πολ λώ νιος ὁ Ρό διος στ’ «Ἀρ γο ναυ τι κά» του (μετ. Α.Δ.
Βόλ τη, ἐκδ. Καρ δα μί τσα 1988, στί χοι 265-267) λέ γει: «λέ νε, ὅ τι οἱ πρῶ τοι Ἀρ κά δες (ἀ πό γο νοι
τῶν Πε λα σγῶν) ἔ ζη σαν πά νω στὴ Γῆ πρὶν ἀ κό μη νὰ γί νῃ ἡ Σε λή νη καὶ τρέ φον ταν πά νω στὰ
βου νὰ μὲ βε λα νί δια». Στὴν ἄ πο ψη αὐ τὴ προ στί θε ται καὶ ἡ θέ ση τοῦ Α. Στα γει ρί τη, ἀ πὸ τὴν