ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
280ΜΑΙΟΣ 2005
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Αρχαίοι λαοί «πρόγονοι» των Σκοπιανών. Οι Σλαύοι εμφανίστηκαν επί Βυζαντίου — ΚΟΥΤΡΟΥΒΕΛΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Οἱ Σλαῦοι ἐμφανίστηκαν ἐπὶ Βυζαντίου
τὸ τεῦχος 128-129 (Αὔγ.-Σεπτ. 1992) τοῦ περιοδικοῦ «Δαυλός» ἐδη-
μοσιεύθη ἄρθρο μου μὲ τὸν τίτλο «Μακεδόνες-Σλαῦοι-Σκοπιανοί»,
ὅπου ἀπεδείχθη ὅτι ἡ παρουσία τῶν Σλαύων, οἱ ὁποῖοι ἀντικατέ-
στησαν ἢ ὑποδούλωσαν τοὺς λαοὺς τῶν Γετῶν, Κελτῶν, Ὀρβηλίων,
Γαλαβρίων, Δαρδανίων καὶ Σκορδίσκων, ἀρχίζει, ὅταν αὐτοὶ ἐμφανίστηκαν ὡς
φύλακες τῶν ὁρίων τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας, ὑπὸ βυζαντινὰς σημαίας,
ὅπως γράφει ὁ Μ. Λεφτσέγκο στὸ βιβλίο του «Ἱστορία τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρα-
τορίας» (σελ. 107). Ἡ προέλευση τοῦ γένους τῶν Μακεδόνων δὲν καθορίζεται
ἐπακριβῶς ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες συγγραφεῖς. Παρέχονται ὅμως διάφο-
ρες ἐκδοχὲς ἀπὸ πολλούς, οἱ ὁποῖες ὅμως δὲν καταγράφονται στὶς ἐν χρήσει
ἱστορίες. Ἐπιβάλλεται λοιπὸν μία παρουσίαση κατὰ χρονολογικὴ σειρὰ τῶν
διαφόρων ἐκδοχῶν, ἔτσι ὅπως παρουσιάζονται ἀπὸ τὶς διάφορες ἀρχαῖες παρα-
δόσεις, γιὰ ἐνημέρωση τοῦ σημερινοῦ ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ.
Η ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΧΗ
χρονολογικὸς ἐντοπισμὸς τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποία ἐθεσπίσθη ἡ ὀνοματολογία
τῶν θεῶν, πραγμάτων καὶ ἀντικειμένων εἶναι δύσκολος. Ὅμως ὁ Ἡρόδοτος (βιβλ.
Β, παρ. 50) λέγει: «οἱ Πελασγοὶ ἔδωσαν στοὺς θεοὺς τὰ ὀνόματά τους»· καὶ στὴν
παρ. 58 συμπληρώνει: «Ἡ ἑλληνικὴ φυλὴ εἶχε ἀνέκαθεν τὴν γλῶσσα τὴν ὁποία μετα-
χειρίζεται». Καὶ ὄχι μόνον αὐτά, ἀφοῦ διασῴζονται τὰ ὀνόματα τῶν πενήντα (50) γυιῶν τοῦ
Λυκάονα, ποὺ ἦταν γυιὸς τοῦ Πελασγοῦ, τοῦ πρώτου κατοίκου τῆς Ἀρκαδίας, καθὼς καὶ τὰ
ὀνόματα τῶν πόλεων, τὶς ὁποῖες κατασκεύασαν, κατ’ ἀντιγραφὴ τῆς πρώτης πόλης ποὺ εἶδε τὸ
φῶς τοῦ ἡλίου, τῆς Λυκοσούρας, ὅπως λέγει ὁ Παυσανίας στ’ «Ἀρκαδικά» του (παρ. 38,1).
Γιὰ τοὺς Πελασγοὺς ὁ Αἰσχύλος στὶς «Ἱκέτιδες» (μετ. Μ.Α., ἐκδ. Γ. Φέξη, σελ. 19) γράφει:
«Ἐγώ, ὁ Πελασγὸς καὶ ἀρχηγὸς αὐτῆς τῆς Γῆς, εἶμαι γυιὸς τοῦ γηγενοῦς Παλαίχθονος, ἀπὸ
μένα τὸν βασιλιᾶ ἔλαβε τ’ ὄνομα τὸ γένος τῶν Πελασγῶν, ποὺ καρποῦνται τὴν Γῆ· καὶ ἐπικρα-
τῶ σὲ ὅλα τὰ μέρη ἀπὸ τὸν ἁγνὸ (ποταμό) Στρυμῶνα καὶ πρὸς τὴ δύση τοῦ ἡλίου. Ὁρίζω τὴν
χώρα τῶν Περραιβῶν καὶ τὴν πέραν τῆς Πίνδου, τῶν Παιόνων καὶ ὅλα τὰ ὄρη τῆς Δωδώνης·
τὰ ὅρια φθάνουν στὴν ὑγρὴ θάλασσα· ἐπὶ ὅλων αὐτῶν ἐπικρατῶ.»
Γιὰ τὴν παρουσία τους ἐπὶ τῆς Γῆς ὁ Ἀπολλώνιος ὁ Ρόδιος στ’ «Ἀργοναυτικά» του (μετ. Α.Δ.
Βόλτη, ἐκδ. Καρδαμίτσα 1988, στίχοι 265-267) λέγει: «λένε, ὅτι οἱ πρῶτοι Ἀρκάδες (ἀπόγονοι
τῶν Πελασγῶν) ἔζησαν πάνω στὴ Γῆ πρὶν ἀκόμη νὰ γίνῃ ἡ Σελήνη καὶ τρέφονταν πάνω στὰ
βουνὰ μὲ βελανίδια». Στὴν ἄποψη αὐτὴ προστίθεται καὶ ἡ θέση τοῦ Α. Σταγειρίτη, ἀπὸ τὴν