Κοινὰ σημεῖα ἀθλητικοῦ καὶ θρησκευτικοῦ φανατισμοῦ έ σα στοὺς κόλ πους τῆς ἀρ χαί ας ἑλ λη νι κῆς κοι νω νί ας δι α μορ φώθη κε καὶ ἀ να πτύ χθη κε στα δια κὰ ἡ ἰ δέ α τοῦ ἀ θλη τι σμοῦ ὡς μί α πνευ μα τι κὴ ἀλ λὰ καὶ ψυ χα γω γι κὴ μέ θο δος δια ρκοῦς βελ τί ω σης τοῦ ἀν θρώ που σὲ ὅ λους τοὺς το μεῖς τῆς δρά σης του. Τοῦ το βέ βαι α δὲν δη μι ουρ γή θη κε ἀ πὸ τὴν μί α στιγ μὴ στὴν ἄλ λη, ἀν τι θέ τως ὑ πῆρ ξε ἀ πο τέ λε σμα μα κρᾶς ἱ στο ρι κῆς δι α δι κα σί ας, ποὺ ἡ ἀ φε τη ρί α της ἐν δε χο μέ νως νὰ βρί σκε ται στὴν ἐ πι δί ω ξη τῆς ἀ πό κτη σης πο λε μι κῆς ἀ ρε τῆς.1 Οἱ Ἕλ λη νες ὅμως κα τε νό ησαν ταυτόχρονα ὅ τι ὁ «πό λε μος» μὲ τὴν εὐ ρεῖ α ἔν νοι α τοῦ ὅρου ἀ πο τε λεῖ βασι κὸ γνώ ρι σμα τοῦ τρό που λει τουρ γί ας τοῦ Σύμ παν τος καὶ συ νε πῶς μέ σα ἀ πὸ τὸν πό λε μο ἀ να δει κνύ ον ται ὅ λες οἱ ἀν θρώ πι νες ἀ ρε τές, καὶ δὴ ἡ στά ση ποὺ πρέ πει νὰ ἔ χῃ ἕ νας ἄν τρας κα τὰ τὴ διά ρκεια τῆς ζω ῆς του, γι’ αὐ τὸ ἄλ λω στε ὁ Ἡρά κλει τος κα τέ λη ξε στὸ συμ πέ ρα σμα ὅ τι «πό λε μος πάν των μὲν πα τήρ ἐ στι, πάν των δὲ βα σι λεύς· καὶ τοὺς μὲν θε οὺς ἔ δει ξε τοὺς δὲ ἀν θρώ πους, τοὺς μὲν δού λους ἐ ποί η σε, τοὺς δὲ ἐ λευ θέ ρους».2 Ἐ πι πλέ ον δὲν πρέ πει νὰ πα ρα βλέ που με ὅ τι ἀ κό μα καὶ τὰ Ὁ μη ρι κὰ ἔ πη ἀ να φέ ρονται στὸν πό λε μο ὡς μέ σον ἀ νά δει ξης ὅ λων τῶν ἀν θρω πί νων ἀ ρε τῶν. Στὴν Ἰ λιά δα ἐ πὶ πα ρα δείγ μα τι ὁ Ἕκτω ρ καὶ ὁ Ἀ χιλ λεύς, καί τοι ἀν τί πα λοι, εἶ ναι δύο ἥ ρω ες ποὺ χα ρακτη ρί ζον ται ἀ πὸ στοι χεῖ α τὰ ὁ ποῖ α δύ ναν ται νὰ ἀ πο τε λέ σουν ὑ γι ῆ πρό τυ πα γιὰ τὴν διά πλα ση ἑ νὸς νέ ου, ποὺ θὰ κλη θῇ νὰ με λε τή σῃ αὐ τὰ τὰ κεί με να. Γιὰ πα ρά δειγ μα στὸ πρό σω πο τοῦ Ἕ κτο ρα κα θρε φτί ζε ται ἡ ὑ πο μο νή, ἡ ἀ γά πη γιὰ τὴν πα τρί δα, ὁ σω στὸς οἰ κο γε νειά ρχης-σύ ζυ γος καὶ δι ά δο χος τοῦ θρό νου, ἀ κό μα καὶ ὁ θνη τὸς ποὺ δὲν φο βᾶται νὰ μο νο μα χή σῃ μὲ ἕ ναν ἐξ ὁ ρι σμοῦ ἀ θά να το γιὰ τὴν ὑ πε ρά σπι ση τῆς πα τρί δας του. Ἀ πὸ τὴν ἄλ λη με ριὰ στὸ πρό σω πο τοῦ Ἀ χιλ λέ α ἀν τα να κλᾶ ται τὸ θάρ ρος, ἡ φι λί α καὶ ἡ ἀ γά πη γιὰ τὴν δό ξα, στὸν βω μὸ τῆς ὁ ποί ας εἶ ναι ἕ τοι μος νὰ θυ σιά σῃ ἀ κό μη καὶ τὴν ἴ δια του τὴν ζω ή, δι ό τι ὁ Ἀ χιλ λεὺς γνώ ρι ζε πο λὺ κα λὰ ὅ τι ἡ συμ με το χή του στὸν Τρω ι κὸ πό λε μο θὰ σή μαι νε καὶ τὸ τέ λος τῆς ζω ῆς του: 1. Βλ. σχ. στὸν «Δ»: Ἴ ων Δη μό φι λος, «Θε ο κρα τι κὸς ἀ θλη τι σμός: Ἡ αὐ το ε κμη δέ νι ση τῆς ζω ῆς», σελ. 17659. 2. Ἡρά κλει τος, Ἀ πό σπα σμα 53.