ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
281ΙΟΥΝΙΟΣ 2005
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η περιπέτεια των ονομάτων των Ελλήνων — ΖΑΡΖΑΜΠΙΔΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
- Ονοματοδοσία ?ονοματοπλασία — ΚΟΥΒΑΡΟΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ὸ ἐνδιαφέρον μου κατ’ οὐσίαν γιὰ τὰ κύρια ὀνόματα τῶν Ἑλ-
λήνων ξεκινᾷ ἀπὸ τὸ ἐπώνυμό μου. Σχεδὸν μισὸν αἰῶνα πρὶν
καθηγητής μου στὴν Ἰατρική, μὴ δυνάμενος νὰ τὸ καθαροδια-
βάσῃ, τὸ πρόφερε χλευαστικά. Θεώρησα ὕβριν δεινὴν νὰ μὴν
ἀσκήσω ἄμυνα καὶ τὸν διώρθωσα εὐγενικά. Κάτι ποὺ δὲν μοῦ συγχώρησε,
παρ’ ὅτι ἡ Ἐξουσία δὲν πρέπει νὰ ἐξαντλῇ τὴν δύναμί της πρὸς τὰ κάτω.
Ξεκίνησα λοιπὸν ἀπὸ τὴν φράσι τοῦ Ἀριστοκλέους (Πλάτωνος): «ὃς ἐπίσταται τῶν
ὀνομάτων ἐπίσταται καὶ τῶν πραγμάτων». Ὁ Ὅμηρος ἐδήλωνε: «Ἀλλ’ ἐπὶ πᾶσι τίθεν-
ται (ὀνόματα) ἐπάν κεν τέκωσι τοκῆες.» («Ὀδύσσεια» θ 554-555.) [Σὲ ὅλους τίθενται
ὀνόματα ἀπὸ τοὺς γονεῖς, ὅταν τοὺς γεννήσουν.] Ἀποτελοῦν σημεῖον ἀναγνωρίσεως
καὶ γίνονται σύμβολο ταυτότητος. Τὸ ὄνομα λοιπὸν δὲν εἶναι αὐθαίρετο, εἶναι οὐσια-
ΟΝΟΜΑΤΟΔΟΣΙΑ-ΟΝΟΜΑΤΟΠΛΑΣΙΑ
Ἀπὸ τὴ συνέντευξη ποὺ παραχώρησε ὁ ἐξέχων καὶ συμπαθέστατος καλλιτέχνης
Γιάννης Ζουγανέλης στὸ «Δαυλό» (τεῦχος Νοεμβρίου 2003) σταχυολογῶ: «Ἐγὼ εἶ-
μαι βαπτισμένος Ἰωάννης, θὰ ἤθελα νὰ λέγωμαι Πλάτων, ἀλλὰ μοῦ ἔδωσαν ἑβραϊκὸ
ὄνομα.»
Καὶ λοιπόν; Τί μᾶς ἐμποδίζει, ἀγαπητότατε κύριε Ζουγανέλη, νὰ ἀλλάξουμε τὸ
ὄνομά μας σὲ ἑλληνικό; Ἤ, ἀκόμα καλύτερα, νὰ πλάσουμε μόνοι μας τὸ ἑλληνικὸ
ὄνομα ποὺ μᾶς ταιριάζει, ποὺ μᾶς ἐκφράζει; Ἂς θυμηθοῦμε μόνον ὅτι οἱ προχρι-
στιανικοὶ Ἕλληνες, ἂν καὶ ἀρκετὰ ἑκατομμύρια τὸν ἀριθμόν, δὲν εἶχαν ἐπίθετα.
Πρὸς τί; Εἶχαν τόσα ἑκατομμύρια δυνατότητες συνδυασμῶν λημμάτων πού, ἂν καὶ
χωρὶς ἠλεκτρονικοὺς ὑπολογιστές, τὸ κάθε νεογέννητο χάρη στὴν φαντασία καὶ
τὶς ἄριστες ἐτυμολογικὲς γνώσεις τῶν γονέων ἔπαιρνε τὸ καινούργιο του ὄνομα,
μονολεκτικὸ καὶ εὔηχο, σὲ ἀναγνώριση τῆς ὑπεροχῆς τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας ἀνὰ
τὴν ὑφήλιο καὶ σὲ ἀντιδιαστολὴ πρὸς τὰ πολυλεκτικὰ ὀνόματα ἄλλων λαῶν (Κινέ-
ζοι-Ἰνδιάνοι, Ἀμερικανοὶ κ.λπ.). Παίρνω γιὰ παράδειγμα τὸ ὑπέροχο ὄνομα «Ἐπα-
μεινώνδας», ποὺ ἔφερε ὁ πατέρας μου, καὶ ἐν συνεχείᾳ ὁ γιός μου, στὸν ὁποῖον καὶ
τὸ ἀνέλυσα: Ἐπ-ἀμείνων-δᾶς – ἡ δᾶς (ὁ δαυλός) πρὸς τὰ καλύτερα.
‣