«Ἕνα γέλιο θὰ σᾶς πνίξῃ.» («Graffiti» Ἐξαρχείων) ὑποψία ξεφύτρωσε στὸ γυμνάσιο. Οἱ φιλόλογοί μας ἐκστασιάζον- ταν μὲ τὸν Πλάτωνα καὶ τὸν Ἀριστοτέλη καὶ μόνο –τὸ ἴδιο συμ- βαίνει καὶ τώρα καὶ παντοῦ. Οἱ «ἀρχαῖοι ἡμῶν πρόγονοι» ἦσαν ἡ δόξα μας! Ἀλλὰ γιὰ μένα τρομερὰ λίγοι στὸν ἀριθμό, ἰδίως οἱ φιλόσοφοι. Οἱ καθηγητὲς ψέλλιζαν καὶ κάποια (λίγα) ὀνόματα· Θαλῆς, Ζή- νων, Δημόκριτος (τὸν θαύμαζαν γιὰ τὰ «ἄτομά» του· τίποτε ἄλλο!). Κάποιους λαϊκοὺς θυμόσοφους (Διογένη, Αἴσωπο) τοὺς ἀνέφεραν σὰν περίεργα ὄντα. Τὸν Σωκράτη τὸν «σοφὸν τοῦ δήμου» (= λαοῦ), τὸν θεωροῦσαν (καὶ τώρα) ἁπλῶς πρωταγωνιστὴ τῶν διαλόγων τοῦ Πλάτωνα! Καὶ οἱ ξένοι τὸν ἔκαναν αὐθαίρετα ὁρόσημο(!;) τῶν φιλοσόφων· «Προσωκρατικοί» (Diels) ὅπως λ.χ. «προπολεμικοί». Καὶ ἡ ὑποψία μεγάλωσε, ὅταν ἔφηβος ἄκουσα γιὰ κάποιον Ἡράκλειτο, κάποιον Ἡσίο- δο. Ὅταν οἱ θεολόγοι προστέθηκαν στοὺς φιλόλογους, γιὰ νὰ μᾶς ἀποτελειώσουν μὲ τοὺς «διαβολικοὺς ἡδονιστές» Ἕλληνες, τὸν Ἐπίκουρο κ.ἄ. καὶ τοὺς «φρικτοὺς ἄθεους» Θεό- δωρο κ.τ.λ. Καὶ ἡ ὑποψία ἐπιβεβαιώθηκε, ὅταν, ἄνδρας πιά, βεβαιώθηκα ὅτι οἱ σοφιστὲς δὲν ἐπινοοῦσαν «ἁπλῶς λογισμοὺς ἐξαπάτησης». Ὁπότε ἔμαθα τὴν ὕπαρξη ἑκατοντάδων ὑπέροχων φιλοσόφων, παντελῶς ἀγνώστων στὸν κοινὸ Ἕλληνα... Ποιά ἡ ὑποψία; Ὅτι κάτι μᾶς κρύβουν ἐπιμελῶς. Οἱ δικοί μας λένε νὰ εἴμαστε ὑπε- ρήφανοι γιὰ τοὺς «προγόνους» καὶ οἱ ξένοι νὰ τοὺς θαυμάζουμε. Καὶ τσιμουδιὰ γιὰ τὸν μοναδικό, ἀσύλληπτο, ἀπέραντο Ἑλληνικὸ Πολιτισμό, ἔστω αὐτὸν ποὺ ἀπέμεινε. Ç ΑΜΦΙΒΟΛΙΑ. Πῶς θὰ τὸν μάθουμε, ἂν ὄχι ἀπὸ τὰ εὑρήματα (Ἀρχαιολογία, Πα- λαιοντολογία) καὶ τὴν Γραμματεία (βιβλία, ἐπιγραφές); Ἂς ἀφήσουμε τὴν Ἀρχαιολογία, ποὺ ὅπως ἡ Ἱστορία (παρὰ τὶς φιλότιμες προσπάθειες τῶν ἀνασκαφέων), μπλεγμένη σὲ ἰδεολογήματα (Φοινικισμός/Κάθοδος Δωριέων/Ἰνδοευρωπαῖοι), βγάζει συμπεράσματα ἀτυχῆ ἕως ὕποπτα. Ἡ Γραμματεία φαίνεται ἀμερόληπτη, ἄψογη. Οἱ παπυρολόγοι ὄντως «βγάζουνε τὰ μά- τια τους» νὰ ξεδιαλύνουν/συμπληρώσουν τὰ φθαρμένα γραπτὰ χωρὶς «διορθώσεις». Ἀλλὰ ποιά γραπτά; Ἀπὸ τὰ ἐλάχιστα ποὺ ἀπόμειναν (ἴσως τὸ 0,1%) μποροῦμε νὰ νοιώσουμε