ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
281ΙΟΥΝΙΟΣ 2005
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η «άλλη» πραγματικότητα των παραδόξων του ζήνωνος. Προσέγγιση μέσω λογικών συνειρμών — ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ, ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Προσέγγιση μέσῳ λογικῶν συνειρμῶν
Á. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ἶναι γνωστὸ ὅτι ὁ ἄνθρωπος, ζῶντας στὸν αἰσθητὸ κόσμο
ποὺ τὸν περιβάλλει, βρίσκεται σ’ ἕνα διαρκῆ ὑποσυνείδητο
συσχετισμὸ τῶν μεγεθῶν, συγκρίνοντάς τα ἀφ’ ἑνὸς μὲν μὲ τὸ
ἀνάστημά του, ἀφ’ ἑτέρου δὲ μὲ τὰ γνωστὰ καθιερωμένα καὶ
συμβατικὰ μεγέθη μέτρησης (μέτρο, κιλό, ὥρα κ.τ.λ.). Πολὺ μικρὰ ἢ πολὺ
μεγάλα μεγέθη (μῆκος Planck, ἔτος φωτὸς κ.τ.λ.) γιὰ τὸν ἄνθρωπο δὲν εἶναι
παρὰ ἀφῃρημένες ἔννοιες, ποὺ ξεφεύγουν ἀπὸ τὴ δυνατότητα συσχετισμοῦ
μὲ τὴν πεζὴ καθημερινότητα καὶ δὲν ἔχουν γι’ αὐτὸν κανένα νόημα.
Ὡς βασικὸ τρόπο θεωρητικῆς προσπέλασης τῶν διαφόρων φαινομένων ἤδη ἀπὸ τὰ
ἀρχαῖα χρόνια ὁ ἄνθρωπος χρησιμοποιεῖ κυρίως τὰ φυσικὰ πνευματικά του ἐργαλεῖα,
ποὺ εἶναι βεβαίως ἡ λογική, ἡ διαίσθηση, ἡ φαντασία, ἡ ἀνάλυση, ἡ σύνθεση καὶ ἡ με-
θοδικότητα. Ὡς γνωστόν, ἡ Ἐπιστήμη, προκειμένου ν’ ἀποκτήσῃ τὴν γνώση τῶν χαρα-
κτηριστικῶν καὶ τῶν νόμων ποὺ διέπουν τὸν ἀόρατο γιὰ μᾶς μικρόκοσμο, χρησιμοποιεῖ
μικροσκόπια, γιὰ νὰ μεγεθύνῃ τὴν εἰκόνα του. Ὅσο μικρότερα τὰ πρὸς ἐξέταση ἀντι-
κείμενα (π.χ. ἀτομικὸς καὶ ὑποατομικὸς κόσμος) τόσο μεγαλύτερα μικροσκόπια ἀπαι-
τοῦνται (πρβλ. ἐπιταχυντὴ ὑποατομικῶν σωματιδίων στὴν CERN). Ἀντίστοιχα, γιὰ νὰ
ἐρευνήσῃ τὰ πολὺ μεγάλα οὐράνια σώματα, χρησιμοποιεῖ τὰ ἀστρονομικὰ τηλεσκόπια,
πάλι γιὰ νὰ μεγεθύνῃ τὴν εἰκόνα τους. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπο ἡ ἀνθρωπότητα κατάφερε
στὶς μέρες μας ν’ ἀποκτήσῃ τὴν σημαντικὴ γνωστὴ εἰκόνα τοῦ κόσμου μας.
Δηλαδὴ καὶ στὶς δύο περιπτώσεις μεγεθύνει τὶς εἰκόνες τῶν παρατηρούμενων ἀντι-
κειμένων. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ ἄνθρωπος θεωρεῖ τὸν ἑαυτό του ὡς τὸ μέτρο τῶν πάντων,
ἔχει ἀντικειμενικὲς δυσκολίες νὰ ἀντιληφθῇ τὸ πολὺ μικρὸ τοῦ ὑποατομικοῦ κόσμου.
Πιστεύει, ὅτι τείνοντας αὐτὸ πρὸς τὸ μηδέν, σὲ κάποια στιγμὴ μηδενίζεται – πρᾶγμα
ποὺ δὲν ἀντιστοιχεῖ στὴν πραγματικότητα!