«ΑΝΑΓΝΩΣΗ» ΚΑΙ «ΔΙΑΒΑΣΜΑ» ὰ δύ ο αὐ τὰ οὐ σι α στι κὰ θεωροῦνται κοινῶς συ νώ νυ μα, ἀλ λὰ ἡ συ νω νυμί α τους εἶ ναι πο λὺ μα κρι νή, για τὶ στὴν οὐ σί α τὰ δύ ο τους ση μαί νουν δύ ο δι α φο ρε τι κὰ πράγ μα τα. Ἄλ λο «ἀ νά γνω ση» καὶ ἄλ λο «δι ά βα σμα». Πρὶν ἀ πὸ τὴν ἐ φεύ ρε ση τῆς γρα φῆς δὲν πρέ πει νὰ ὑ πῆρ χε ἡ λέ ξη ἀ νά γνω ση. Ἀ φοῦ δη μι ουρ γή θη καν τὰ σύμ βο λα τοῦ γρα πτοῦ λό γου καὶ ἀ φοῦ ἔ γι ναν κοι νά, τό τε ἔ γρα φε κάποι ος π.χ. στὴν Κύ μη κά τι καὶ μπο ροῦ σε νὰ ἀ να γνω ρί σῃ κά ποι ος ἄλ λος π.χ. στὸν Πειραιᾶ τὰ γράμ μα τα/σύμ βο λα καὶ τὶς λέ ξεις καὶ κά νον τας μί α ἀ νά-γνώ ση γι νό ταν κα τα νο η τὸ τὸ πε ρι ε χό με νο, ἀ να γνώ ρι ζε δη λα δὴ τὸ τί «ἔ λε γαν» αὐ τά. Ἀ νά γνω ση λοι πὸν ση μαί νει: φέρ νω ἐ πά νω τὴ γνώ ση, τὴν κα τα νό η ση. Εἶ ναι ἡ ἀ νάγνώ ρι ση. Καὶ αὐ τὴ ἡ λέ ξη ἀ πὸ τὰ ἴ δια ὑ λι κὰ εἶ ναι κα μω μέ νη: ἀ νὰ + γνω ρί ζω. Ἀ νά γνω ση καὶ ἀ να γνώ ρι ση, δύ ο πο λὺ πε τυ χη μέ να δη μι ουρ γη μέ νες λέ ξεις. Κα τὰ τὸ με σαί ω να δη μι ουρ γή σα με τὴ λέ ξη δι ά βα σμα. Αὐ τὴ ἔ γι νε ἀ πὸ τὸ ρῆ μα δια βι βάζω (τὴ ση μα σί α ἢ τὸ μή νυ μα) καὶ ἀ πὸ αὐ τὸ μὲ κά ποι α ἁ πλο ποί η ση κά να με τὸ δι ά βα σμα, μὲ τὴν ἀ πο βο λὴ τῆς συλ λα βῆς «βι-», ὅ πως ὁ δι δά σκα λος ἔ γι νε δά σκα λος μὲ τὴν ἀ πο βο λὴ τῆς συλ λα βῆς «δι-». Δι ά βα σμα λοι πὸν σημαίνει ἁπλᾶ περνῶ ἀπὸ μέσα, ἐνῷ ἀνάγνωση δὲν εἶ ναι μό νο ἡ γνώ ση ἀλ λὰ καὶ ἡ κα τα νό η ση ἡ ὁ ποί α ἀ να σύ ρε ται ἀ πὸ αὐ τὸ ποὺ ἀ να γι γνώ σκε ται. Πιθα νὸν κα τὰ τὸ με σαί ω να ἡ γλωσ σι κὴ καὶ γραμ μα τι κὴ δυ σκο λί α τοῦ ἀ να γι γνώ σκω νὰ ἔ φε ρε μὲ ἄ κρι τη εὐ κο λί α τὸ δι α βά ζω. Ἡ ἀ νά γνω ση εἶ ναι ἡ ἐν δι ά με ση σχέ ση με τα ξὺ τοῦ συγ γρα φέ α, τοῦ κει μέ νου καὶ τοῦ ἀ ναγνώ στη (πο τὲ τοῦ δι α βα στῆ!). Οἱ τρεῖς ὅ ροι, συγ γρα φέ ας – κεί με νο – ἀ να γνώ στης, εἶ ναι ἄρ ρη κτα δε μέ νοι με τα ξύ τους. Ὅ σο κα λύ τε ρα γνω ρί ζει ὁ ἀ να γνώ στης τὸν συγ γρα φέ α καὶ δη μι ουρ γὸ τοῦ κει μέ νου, τό σο ἡ ἀ νά γνω ση γί νε ται μί α νέ α δη μι ουρ γί α, ἡ ὁ ποί α ἔ χει μέ σα της τὴν ἑρ μη νεί α καὶ κα τα νό η ση τοῦ κει μέ νου. Ἡ ἀ νά γνω ση μπο ρεῖ νὰ εἶ ναι δι α φο ρε τι κὴ ἀ πὸ ἄν θρω πο σὲ ἄν θρω πο, καὶ ἀ κό μη ὁ ἴ διος ἄν θρω πος πολ λὲς φο ρὲς μπο ρεῖ νὰ ἑρ μη νεύ ῃ τὸ ἴ διο κεί με νο δι α φο ρε τι κά, ὅ ταν τὸ «δι α βά σῃ» σὲ δι α φο ρε τι κὴ πε ρί ο δο. Τὸ δι ά βα σμα εἶ ναι ἕ να ἁ πλὸ πέ ρα σμα μέ σα ἀ πὸ τὸ κεί με νο. Μὲ αὐ τὲς τὶς ἐ πι φα νεια κὲς μό νο πα ρα τη ρή σεις φτά νου με στὸ συμ πέ ρα σμα, ὅ τι ἡ ἀ νά γνω ση εἶ ναι μί α ἄ κρως πε ρί πλο κη δι α δι κα σί α καὶ προ ϋ πο θέ τει τὴ γνώ ση τοῦ γλωσσι κοῦ κώ δι κα, καὶ δὲν εἶ ναι μό νο ἡ ἀ το μι κὴ ἐ πα φὴ μὲ τὸ κεί με νο. Ἀ νά γνω ση δὲν μπο ρεῖ νὰ ση μαί νῃ δι α βά ζω κά τι χωρὶς νὰ τὸ κα τα λα βαί νω. Ἡ ἀ νά γνω ση εἶ ναι μί α δι α δι κα σί α δη μι ουρ γι κή, ἀ φοῦ ὁ ἀ να γνώ στης ἀ να γι γνώ σκει=ἀνα σύ ρει ἀ πὸ τὸ κεί με νο νο ή μα τα, ἰ δέ ες, δι ά φο ρες ἀ πό ψεις καὶ ταυ τό χρο να ἑρ μη νεύ ει τὸ κεί με νο. Γι’ αὐ τὸ ἡ «Ἀν τι γό νη» τοῦ Σο φο κλῆ καὶ ἡ ἀ νά γνω σή της μπο ρεῖ νὰ ἔ χῃ πολ λὲς ἑρ μη νεῖ ες καὶ γι’ αὐ τὸ πολ λὰ ἔρ γα ἑρ μη νεύ ον ται –ἀ να γι γνώ σκον ται– δι α φο ρε τι κά. Λέ με: «ἡ ἀ νά γνω ση τοῦ ἔρ γου τοῦ Σε φέ ρη ἢ τῶν ποι η μά των τοῦ Κα βά φη»· ἢ λέ με: «αὐ τὸ τὸ πε ρι ο δι κὸ εἶ ναι γιὰ δι ά βα σμα-ξε φύλ λι σμα», ἐ νῷ ἕ να ἄλ λο, ὅ πως ὁ «Δαυ λός», «εἶ ναι γιὰ ἀ νά γνω ση» κ.λπ. Οἱ σκέ ψεις αὐ τὲς φέρ νουν στὸ νοῦ τὴν πο λυ ση μί α τοῦ ὅ ρου «ἀ νά γνω ση» καὶ τὴν ἀ σημί α τοῦ ὅ ρου «δι ά βα σμα», ὁ ὁ ποῖ ος δὲν ἔ χει κα νέ να ἀ πο λύ τως πνευ μα τι κὸ ἐ κτό πι σμα καὶ πα ρα μέ νει ἀ νερ μή νευ τος καὶ φτω χὸς στὸ γλωσ σι κὸ μι κρο σκό πιο τῆς γλώσ σας μας. Ἡ ἀ νά γνω ση πο τί ζει τὴ σκέ ψη καὶ ὄ χι τὸ δι ά βα σμα. Θω μᾶς Ἡ λι ό που λος