ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
282ΙΟΥΛ. - ΑΥΓ. 2005
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Γιατί δεν «αποδίδει»το μάθημα των Αρχαίων — ΔΙΟΤΙΜΑ
Κείμενο φύλλου
ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ «ΑΠΟΔΙΔΕΙ»
ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ
Ἀρ χαί α Ἑλ λη νι κὴ Γλῶσ σα εἶ ναι συν τε λε σμέ νη καὶ ὄ χη μα
ἔκ φρα σης τοῦ Ἀρ χαί ου Ἑλ λη νι κοῦ Πο λι τι σμοῦ, ὁ ὁ ποῖ ος βάλλε
ται ἀ πὸ τὸ ἑλ λη νο χρι στι α νι κὸ κα τεστη μέ νο ἢ ἐ σκεμ μέ να συκο
φαν τεῖ ται, κα θὼς ἀ πο τε λεῖ κίν δυ νο γιὰ τὸ ἰ δε ο λο γι κὸ ἐ ξάμβλω
μα τοῦ ἑλ λη νο χρι στι α νι κοῦ ἰ δε ώ δους. Ἤ δη ἡ ἀ δι α χώ ρι στη ἐμ πλο κὴ τῆς
λέ ξης «Θρη σκευ μά των» στὸν τίτ λο τοῦ Ὑ πουρ γεί ου Παι δεί ας λει τουρ γεῖ
ἀ να σταλ τι κὰ στὴν προ α γω γὴ τό σον τῆς Κλα σι κῆς Παι δεί ας (ποὺ εἶ ναι ἔ ρευνα),
ὅ σον καὶ τῆς γλώσ σας, ἡ ὁ ποί α προ ά γε ται μό νο κα τὰ τὸ μέ τρο ποὺ
χρη σι μο ποι εῖ ται γιὰ τὴν ἔκ φρα ση καὶ τὴν οὐ σι α στι κὴ ἐ πι κοι νω νί α.
Τὸ γλωσ σι κὸ ζή τη μα στὴν Ἑλ λά δα ἔ χει ἱ στο ρί α αἰ ώνων, εἶ ναι ὅ μως μέ ρος τοῦ
ἐκ παι δευ τι κοῦ προ βλή μα τος, τὸ ὁ ποῖ ο θὰ μπο ροῦ σε νὰ ὁ ρι στῇ καὶ ὡς μορ φω τι κὸ
πρό βλη μα συ νο λι κώ τε ρα. Τοῦ τα τὰ προ βλή μα τα ὡ στό σο συ νο ψί ζον ται στὸ κε νὸ
ποὺ πα ρου σιά ζει –αἰ ῶ νες τώ ρα– ἡ ἐκ παι δευ τι κὴ κα τά στα ση τοῦ Ἑλ λη νι σμοῦ, ἡ
ὁ ποί α ὡ στό σο δὲν μπο ρεῖ νὰ θε ω ρη θῇ ἀ νε ξάρ τη τα ἀ πὸ τὴν Εὐ ρω πα ϊ κὴ καὶ Παγκό
σμια ἱ στο ρι κὴ συγ κυ ρί α στὸ σύ νο λό της.
Τὰ προ βλή μα τα, τὰ ὁ ποῖ α «κλη ρο νό μη σε» ἡ πα ροῦ σα πο λι τι κὴ ἡ γε σί α, εἶ ναι
πλεῖ στα καὶ σύν θε τα: οἰ κο νο μι κά, κοι νω νι κά, παι δευ τι κά, πο λι τι στι κά. Ἡ ἐ πί λυσή
τους ἐ π’ οὐ δε νὶ ἑ στι ά ζε ται στὴν (ἀ δύ να τη πρα κτι κά) (καὶ ἀ πο μο νω μέ νη ἀ πὸ
τὸ συ νο λι κὸ παι δευ τι κὸ ζη τού με νο) ἐ πι λε κτι κή, πρό σθε τη, ἀ πο σπα σμα τι κὴ καὶ
με ρι κὴ δι δα σκα λί α τῆς Ἀρ χαί ας Ἑλ λη νι κῆς Γλώσ σας. Μιὰ τέ τοι α ἀν τι με τώ πι ση
τοῦ ἐκ παι δευ τι κοῦ ζη τή μα τος θὰ ἔ μοια ζε μὲ τὴν φρά ση: «ἐ λά κτι σεν ὁ γάι δα ρος
καὶ δέ ρου σιν τὸ σάγ μα» (=κλώ τση σε ὁ γάι δα ρος καὶ δέρ νουν τὸ σα μά ρι). Ἡ
πρό σθε ση (ὡ ρῶν δι δα σκα λί ας Ἀρ χαί ων) δὲν εἶ ναι ἡ μό νη ἀλ γε βρι κὴ πρά ξη οὔ τε
ἡ –πάν το τε– ἐν δει κνυ ό με νη. Τὸ «εὖ» (ἡ ποι ό τη τα) δὲν βρί σκε ται στὴν πο σό τη τα,
δη λα δὴ στὸ «πο λύ». Ἡ πο σό τη τα ἐ νυ πάρ χει ἐ πι κίν δυ να «βα ρειά»: στὴν ἀν τι φατι
κό τη τα τῶν δι δα σκο μέ νων ἀν τι κει μέ νων (δηλ. τοῦ Ἑλ λη νι κοῦ Πο λι τι σμοῦ καὶ
τῆς ἄρ νη σής του, δηλ. τοῦ Χρι στι α νι σμοῦ), ἡ ὁ ποί α ἀν τι φα τι κό τη τα κα ταρ γεῖ de
facto τὴν ποι ό τη τα τῆς «Ἑλ λη νο χρι στι α νι κῆς Παι δεί ας».
Στὴν Παι δεί α τοῦ Νε ο ελ λη νι κοῦ χρι στι α νι κοῦ Κρά τους πάν το τε ἐ δι δά σκοντο
πο λὺ ἢ λί γο τὰ ἀρχαῖα Ἑλ λη νι κά, ἀλ λὰ μὲ τέ τοι ο τρό πο, ὥ στε τὸ μή νυ μά
τους νὰ μὴ στρέ φε ταί πο τε κα τὰ τοῦ ἑλ λη νο χρι στι α νι κοῦ ἐ πί ση μου ἰ δε ο λο γήμα
τος.
Γι’ αὐ τὸ καὶ δὲν ἀ πέ δω σάν πο τε καρ πούς. Καὶ γι’ αὐ τὸ καὶ ἡ νέ α αὔ ξη ση τῶν
ὡ ρῶν δι δα σκα λί ας τους θὰ εἶ ναι καὶ πά λι παι δευ τι κὰ ἄ καρ πη.
Δι ο τί μα
Φι λό λο γος