ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
282ΙΟΥΛ. - ΑΥΓ. 2005
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Γιατί δεν «αποδίδει»το μάθημα των Αρχαίων — ΔΙΟΤΙΜΑ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ «ΑΠΟΔΙΔΕΙ»
ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ
Ἀρχαία Ἑλληνικὴ Γλῶσσα εἶναι συντελεσμένη καὶ ὄχημα
ἔκφρασης τοῦ Ἀρχαίου Ἑλληνικοῦ Πολιτισμοῦ, ὁ ὁποῖος βάλ-
λεται ἀπὸ τὸ ἑλληνοχριστιανικὸ κατεστημένο ἢ ἐσκεμμένα συ-
κοφαντεῖται, καθὼς ἀποτελεῖ κίνδυνο γιὰ τὸ ἰδεολογικὸ ἐξάμ-
βλωμα τοῦ ἑλληνοχριστιανικοῦ ἰδεώδους. Ἤδη ἡ ἀδιαχώριστη ἐμπλοκὴ τῆς
λέξης «Θρησκευμάτων» στὸν τίτλο τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας λειτουργεῖ
ἀνασταλτικὰ στὴν προαγωγὴ τόσον τῆς Κλασικῆς Παιδείας (ποὺ εἶναι ἔρευ-
να), ὅσον καὶ τῆς γλώσσας, ἡ ὁποία προάγεται μόνο κατὰ τὸ μέτρο ποὺ
χρησιμοποιεῖται γιὰ τὴν ἔκφραση καὶ τὴν οὐσιαστικὴ ἐπικοινωνία.
Τὸ γλωσσικὸ ζήτημα στὴν Ἑλλάδα ἔχει ἱστορία αἰώνων, εἶναι ὅμως μέρος τοῦ
ἐκπαιδευτικοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖο θὰ μποροῦσε νὰ ὁριστῇ καὶ ὡς μορφωτικὸ
πρόβλημα συνολικώτερα. Τοῦτα τὰ προβλήματα ὡστόσο συνοψίζονται στὸ κενὸ
ποὺ παρουσιάζει –αἰῶνες τώρα– ἡ ἐκπαιδευτικὴ κατάσταση τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἡ
ὁποία ὡστόσο δὲν μπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν Εὐρωπαϊκὴ καὶ Παγ-
κόσμια ἱστορικὴ συγκυρία στὸ σύνολό της.
Τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα «κληρονόμησε» ἡ παροῦσα πολιτικὴ ἡγεσία, εἶναι
πλεῖστα καὶ σύνθετα: οἰκονομικά, κοινωνικά, παιδευτικά, πολιτιστικά. Ἡ ἐπίλυ-
σή τους ἐπ’ οὐδενὶ ἑστιάζεται στὴν (ἀδύνατη πρακτικά) (καὶ ἀπομονωμένη ἀπὸ
τὸ συνολικὸ παιδευτικὸ ζητούμενο) ἐπιλεκτική, πρόσθετη, ἀποσπασματικὴ καὶ
μερικὴ διδασκαλία τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Γλώσσας. Μιὰ τέτοια ἀντιμετώπιση
τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ ζητήματος θὰ ἔμοιαζε μὲ τὴν φράση: «ἐλάκτισεν ὁ γάιδαρος
καὶ δέρουσιν τὸ σάγμα» (=κλώτσησε ὁ γάιδαρος καὶ δέρνουν τὸ σαμάρι). Ἡ
πρόσθεση (ὡρῶν διδασκαλίας Ἀρχαίων) δὲν εἶναι ἡ μόνη ἀλγεβρικὴ πράξη οὔτε
ἡ –πάντοτε– ἐνδεικνυόμενη. Τὸ «εὖ» (ἡ ποιότητα) δὲν βρίσκεται στὴν ποσότητα,
δηλαδὴ στὸ «πολύ». Ἡ ποσότητα ἐνυπάρχει ἐπικίνδυνα «βαρειά»: στὴν ἀντιφα-
τικότητα τῶν διδασκομένων ἀντικειμένων (δηλ. τοῦ Ἑλληνικοῦ Πολιτισμοῦ καὶ
τῆς ἄρνησής του, δηλ. τοῦ Χριστιανισμοῦ), ἡ ὁποία ἀντιφατικότητα καταργεῖ de
facto τὴν ποιότητα τῆς «Ἑλληνοχριστιανικῆς Παιδείας».
Στὴν Παιδεία τοῦ Νεοελληνικοῦ χριστιανικοῦ Κράτους πάντοτε ἐδιδάσκον-
το πολὺ ἢ λίγο τὰ ἀρχαῖα Ἑλληνικά, ἀλλὰ μὲ τέτοιο τρόπο, ὥστε τὸ μήνυμά
τους νὰ μὴ στρέφεταί ποτε κατὰ τοῦ ἑλληνοχριστιανικοῦ ἐπίσημου ἰδεολογή-
ματος.
Γι’ αὐτὸ καὶ δὲν ἀπέδωσάν ποτε καρπούς. Καὶ γι’ αὐτὸ καὶ ἡ νέα αὔξηση τῶν
ὡρῶν διδασκαλίας τους θὰ εἶναι καὶ πάλι παιδευτικὰ ἄκαρπη.
Διοτίμα
Φιλόλογος