ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
283ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2005
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- «Φοβούμαι τους Έλληνες» — ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, ΘΩΜΑΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
«ΦΟΒΟΥΜΑΙ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ...»
πιὸ σπουδαῖος Ρωμαῖος ἐπικὸς ποιητὴς ἴσως νὰ εἶναι ὁ Πό-
πλιος Βιργίλιος ἢ ἀλλιῶς Virgilius Maro, ὁ ὁποῖος ἔζησε
ἀπὸ τὸ 70 ἕως τὸ 19 π.Χ. Ἔγραψε τρία μεγάλα ἔργα ποίη-
σης, τὰ «Βουκολικά», τὰ «Γεωργικά» καὶ τὸ θεωρούμενο
ὡς τὸ καλύτερό του τὴν «Αἰνειάδα» (μὲ 12 βιβλία ἀπὸ 800 περίπου
στίχους τὸ καθένα).
Στὸ 20ὸ βιβλίο τῆς Αἰνειάδας, στίχος 46 ἀναφέρει τὰ ἑξῆς λόγια γιὰ τοὺς
Ἕλληνες, τὰ ὁποῖα ἔμειναν ἐπιγραμματικὰ καὶ λέγονται καὶ μνημονεύονται πε-
ρισσότερο γιὰ τὴ σημασία τους. Τὰ λόγια αὐτὰ εἶναι: «Timeo Danaos et dona
ferentes». Σὲ ἁπλῆ μετάφραση σημαίνουν: «Φοβοῦμαι τοὺς Δαναούς, ἀκόμη καὶ
ὅταν φέρνουν δῶρα». Ἄλλοι τὸ μεταφράζουν: «Νὰ φοβᾶσαι τοὺς Δαναούς...»
κ.λπ. Ποιοί ὅμως ἦταν οἱ Δαναοί; Ὁ Δαναὸς ἦταν ὁ πρόγονος τῶν Ἀργείων καὶ
κατὰ τοὺς ἡρωικοὺς χρόνους ἡ κοινὴ ὀνομασία τῶν Ἀργείων ἦταν Δαναοί. Κατὰ
τὸν Τρωϊκὸ Πόλεμο συνεκδοχικὰ Δαναοὶ ὠνομάζονταν ὅλοι οἱ Ἕλληνες ποὺ
πῆραν μέρος σ’ αὐτόν.
Τὰ παραπάνω λόγια τὰ ἔβαλε ὁ ποιητὴς Βιργίλιος στὸ στόμα τοῦ Λαοκό-
οντα. Ὁ Λαοκόων ἦταν ἱερέας ἀπὸ τὴν Τροία, ποὺ τὸν ἔπνιξαν δύο φίδια
ποὺ ἔστειλε ὁ Ἀπόλλων κατὰ τὸν Βιργίλιον, γιατὶ συμβούλευσε τοὺς Τρῶες
νὰ μὴν μπάσουν στὴν Πόλη τους τὸν Δούρειο Ἵππο, ἐπειδὴ ὑπωψιάστηκε
κάποιο δόλο καὶ τοὺς εἶπε τὰ παραπάνω λόγια, ποὺ στὸ γυμνάσιο μὲ καθα-
ρευουσιάνικο καὶ πομπώδη στόμφο τὰ λέγαμε: «Φοβοῦ τοὺς Δαναοὺς καὶ
δῶρα φέροντας.»
Τὸ 1506 βρέθηκε στὴ Ρώμη ἕνα καταπληκτικὸ γλυπτικὸ σύμπλεγμα, ποὺ πα-
ριστάνει τὸ Λαοκόοντα καὶ τοὺς δύο γιούς του νὰ τοὺς περισφίγγουν, γιὰ νὰ
τοὺς πνίξουν, τὰ δύο φίδια. Εἶναι ἔργο τῶν Ροδίων Ἀγησάνδρου, Πολυδώρου
καὶ Ἀθηνοδώρου καὶ βρίσκεται σήμερα στὸ Βατικανό.
Ὁ Δούρειος Ἵππος (=τὸ ξύλινο ἄλογο, ἀπὸ τὸ δόρυ = τὸ ξύλινο ὅπλο) ἦταν
τάχα δῶρο τῶν Δαναῶν (=Ἑλλήνων), ποὺ θὰ ἐξιλέωνε τὴν Ἀθηνᾶ, ἐνῷ αὐτὸ ἔφε-
ρε τὴν καταστροφὴ τῆς Τροίας ποὺ εἶχε ἀντιταχτῆ ὡς τότε στοὺς Ἕλληνες γιὰ
δέκα χρόνια ἤ ἡ αἰώνια μάχη τῶν Ἑλλήνων κατὰ τῶν θεῶν (ἀπὸ τὸν Προμηθέα
ἕως σήμερα); Τὰ λόγια αὐτὰ –καὶ ὁ Δούρειος Ἵππος– λέγονται μέχρι σήμερα καὶ
ἑνώνουν σταθερὰ τὴν Ἱστορία, τὴν Παράδοση καὶ τὴ Μυθολογία σ’ ἕνα πλούσιο
σύνολο μεταφορικῶν σημασιῶν.
Θωμᾶς Ἠλιόπουλος