ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
283ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2005
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ο Ανιμισμός (φυσιοκρατικός ή μεταφυσικός) και η θρησκεία — ΧΑΤΖΗΘΕΟΔΩΡΟΥ, Θ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
(Λατ. animus = ψυχή) καὶ ὁρίζει τὴν ἀντίληψη ὅτι σὲ κάθε ἀν-
τικείμενο ὑποκρύπτεται ἕνα «πνεῦμα». Ἀποτελεῖ τὴν ἀφετη-
ὅρος Ἀνιμισμὸς σημαίνει πνευματοκρατία ἢ ψυχοκρατία
ρία μιᾶς εὐρύτατης μορφῆς θρησκευτικῆς ἔκφρασης, κατὰ τὴν
ὁποία οἱ ψυχὲς μετενσαρκώνονται εἴτε κατὰ τὸν ὕπνο εἴτε μετὰ τὸν θάνα-
το. Αὐτὲς ἀποτελοῦν ἀθάνατες ὀντότητες, οἱ ὁποῖες θυμίζουν τὴν ἀπλανῆ
ἀμεσότητα τῆς συνείδησης, τὸ ἀρχέγονό της στοιχεῖο. Στὸν Ἀνιμισμὸ ὑπο-
νοοῦνται ἀκόμη καὶ φετιχιστικὰ στοιχεῖα.
Στὴν ἀφετηρία τῆς φυσιοκρατικῆς ἑρμηνείας τοῦ Κόσμου βρίσκονται οἱ φυσικὲς δυ-
νάμεις, ἡ ἀέναη κίνηση, μεταβολὴ καὶ μετασχηματισμὸς τῶν ὁποίων δημιουργεῖ τὴν ἐν-
τύπωση τοῦ ἀντικειμενικοῦ ψυχισμοῦ. Ὁ φυσιοκρατικὸς χαρακτῆρας τοῦ ἀρχέγονου
πανθεϊσμοῦ ἄγει στὴν ἰδέα τῆς γονιμότητας, τῆς συνέχειας διαμέσου τῶν ἀλλαγῶν, τῆς
πολλαπλότητας τῶν κοσμικῶν δυνάμεων, ἐπικαλεῖται τὴν γονιμότητα ὡς παραμόνιμη
δύναμη τοῦ κοσμικοῦ γίγνεσθαι καὶ τρέπεται πρὸς δυνάμεις, οἱ ὁποῖες τὴν ἐκφράζουν
ἐντονώτερα. Ἡ λατρεία τῶν ἄστρων καὶ ἰδιαίτερα τοῦ ἡλίου καὶ τῆς σελήνης ἐκφρά-
ζεται μὲ τὸν φυσιοκρατικὸ ἀνιμισμό.
Ἡ λατρεία τοῦ ἡλίου καὶ τῶν ἄλλων ἄστρων συνδέεται μὲ τὸ ποιμενικό-νομαδικό
στάδιο τῆς Προϊστορίας, ἐνῷ στὸ γεωργικὸ στάδιο δόθηκε μεγαλύτερη ἔμφαση στὶς
χθόνιες θεότητες. Μετὰ τὴν σελήνη, ἡ ἡλιολατρία σημαίνει τὴν ἀπαρχὴ τῆς εὐρύτερης
στροφῆς πρὸς τὶς οὐράνιες δυνάμεις καὶ εἰδικώτερα πρὸς τὸν οὐρανό. Στὸν Ὀρφικὸ
ὕμνο «Ἄστρων Θυμίαμα, Ἄρωμα» γίνεται ἐπίκληση ὑπαρκτῶν φυσικῶν ὀντοτήτων:
«Τῶν ἀστέρων τῶν ἐπουρανίων τὸ ἱερὸ φῶς ἐπικαλοῦμαι καὶ μὲ φωνὲς ἁγιώτα-
τες ἀπευθύνω πρόσκληση πρὸς αὐτοὺς τοὺς ἅγιους θεούς»,
«(ἀστέρες), εἶσθε αἰωνίως οἱ γεννήτορες τῶν πάντων»,
«σεῖς εἶσθε τὸ πεπρωμένο, ποὺ ἐπισημαίνετε κάθε μοιραῖο. Σεῖς τῶν θνητῶν ἀν-
θρώπων καθορίζετε τὴν θεϊκὴ πορεία»,