Ï ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ὸ πιὸ γνωστὸ ἴσως κομμάτι –καὶ τὸ πιὸ πολυφημισμέ- νο– τῆς φιλοσοφικῆς παρακαταθήκης τοῦ Πλάτωνα βρίσκεται στὸ ἕβδομο κεφάλαιο τῆς «Πολιτείας» του, τὸ ὁποῖο ἔργο ὀνομάζεται καὶ «Περὶ δικαίου πολιτικὸς (λόγος)». Στὴ νεώτερη βιβλιογραφία/γραμματεία καὶ χάριν συντο- μίας τὸ κομμάτι τοῦτο ἐπικράτησε νὰ ὀνομάζεται «Ὁ Μῦθος τοῦ Σπηλαίου», τὸ ὁποῖο σωστότερα θὰ ἔπρεπε νὰ λέγεται «Ἡ ἀλληγο- ρία τοῦ Σπηλαίου». Ὁ Πλάτων παροτρύνει τὸν ἀναγνώστη τοῦ βιβλίου Ζ΄ τῆς Πολιτείας του, νὰ φανταστῇ ἕνα μεγάλο σπήλαιο, τὸ ὁποῖο συνδέεται μὲ τὸν ἐξωτερικὸ κόσμο μ’ ἕνα μακρὺ διάδρομο, ἀπὸ τὸν ὁποῖο δὲν μπορεῖ νὰ περάσῃ μέσα στὸ σπήλαιο οὔτε μία ἡλιαχτίδα φωτός. Μέσα σ’ αὐτὸ τὸ σκοτεινὸ σπήλαιο ὑπάρχει μία με- γάλη σειρὰ ἀνθρώπων –οἱ φυλακισμένοι– οἱ ὁποῖοι εἶναι γυρισμένοι πρὸς τὸν ἀπέναντί τους τοῖχο καὶ δὲν μποροῦν νὰ δοῦν πρὸς τὴν εἴσοδο τοῦ σπηλαίου. Ἐπιπλέον ὅλοι τους εἶναι ἁλυσοδεμένοι, ἔτσι ποὺ δὲν μποροῦν νὰ κοιτάξουν οὔτε δεξιά, οὔτε ἀριστερὰ ἀλλὰ οὔτε καὶ πίσω τους. Στ’ ἀλήθεια δὲν μποροῦν νὰ δοῦν οὔτε καὶ τοὺς ἑαυτούς τους. Βλέπουν μόνο τὸν τοῖχο μπροστά τους. Σ’ αὐτὴ τὴν κατάσταση βρίσκονται ὅλη τους τὴ ζωὴ καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ μόνο ποὺ γνωρίζουν καὶ τίποτε ἄλλο. Μέσα στὸ σπήλαιο καὶ πίσω τους ὑπάρχει μία ἀναμμένη λαμπερὴ φωτιά. Ὅ,τι γίνεται πίσω ἀπὸ τὴν πλάτη τους ἀναπαρίσταται ἐν εἴδει σκιᾶς στὸν ἀπέναντι τοῖχο. Βλέπουν σκιὲς ἀνθρώπων νὰ πηγαινοέρχονται καὶ οἱ φωνές τους φτάνουν ὡς ἠχὼ στὰ αὐτιὰ τῶν ἁλυσοδεμένων. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δι- αβαίνουν μεταφέροντας πράγματα στὰ κεφάλια τους. Εἶναι πράγματι μιὰ καταπληκτικὴ εἰκόνα δοσμένη μὲ μία πολὺ δυνατὴ καὶ δημιουργικὴ φαντα- σία. Ἔρχεται ὁ Πλάτων μετὰ καὶ συμπληρώνει: Ἡ μοναδικὴ ἐμπειρία, ποὺ βιώ- νουν καθ’ ὅλη τὴν διάρκεια τῆς ζωῆς τους οἱ φυλακισμένοι αὐτοὶ ἄνθρωποι, εἶναι οἱ σκιὲς τοῦ σπηλαίου καὶ ἡ ἠχὼ τῶν φωνῶν. Αὐτὰ τὰ δύο εἶναι ἡ δική τους πραγματικότητα, ὅλη ἡ ζωή τους. Ἐὰν ὅμως κάποιος ἀπὸ τοὺς ἁλυσοδε-