ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
284ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- «Σύμπλεγμα Ηλέκτρα»: Η διαστρέβλωση του μύθου από τον Φρόυντ — ΛΥΣΣΑ, ΚΥΡΙΑΚΗ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Ἡ διαστρέβλωση τοῦ μύθου ἀπὸ τὸν Φρόυντ
προσέγγιση τοῦ Ἀρχαίου Ἑλληνικοῦ Θεάτρου ἀπὸ ἀμύη-
τους ἐμπεριέχει τὸν κίνδυνο τῆς διαστρέβλωσης καὶ τῆς βεβή-
λωσης τοῦ πολιτιστικοῦ αὐτοῦ προϊόντος συνιστῶντας τὴν
«ὕβριν» (μὲ τὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ ἔννοια). Διεξάγεται ὅμως
καὶ μία ἐσκεμμένη ἐπιχείρηση κατασυκοφάντησης τῶν δημιουργῶν του,
ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ χαρακτηρίζεται ἐπιεικῶς ὡς καπηλεία: Ἕνας τέτοιος
ἀρχαιο-κάπηλος εἶναι ἀποδεδειγμένα ὁ ψυχαναλυτὴς Φρόυντ καὶ οἱ δι-
άδοχοί του. (Βλ. «Οἰδιπόδειο σύμπλεγμα: μιὰ ἱστορικὴ πλαστογραφία.
Πῶς ὁ Φρόυντ διαστρέβλωσε τὸν Σοφοκλῆ», «Δ», τ. 282.) Ὁ Φρόυντ
εἶχε τοὺς λόγους του –πολιτιστικούς, πολιτικοὺς καὶ θρησκευτικούς– γιὰ
τὴν κατασκευὴ ἀνθελληνικῆς ὁρολογίας τῆς θεωρίας του.
Ἡ ἀνάγνωση τοῦ δράματος ἀναδεικνύει καὶ ἀποκαθιστᾷ τὸ ἦθος τῆς «Ἠλέ-
κτρας», τὴν ὁποία τόσο χυδαῖα ἐκμεταλλεύτηκε ὁ Φροϋδισμὸς μὲ τὸν (βέβηλο)
ὅρο «Σύμπλεγμα Ἠλέκτρα».
Ἡ ἀρχαία ἑλληνικὴ δραματουργία (καὶ ἡ ποίηση συνολικώτερα) ἀποτελεῖ ἔκ-
φραση τοῦ κλασικοῦ καὶ τῆς γνώσης, ποὺ ἰσχύει στὸ διηνεκές. Ἡ κατοχὴ τῆς
ὑπερχρονικῆς γνώσης τῶν δραματουργῶν, ἀλλὰ καὶ τοῦ Σοφοκλέους εἰδικώτερα,
ἐμπεριέχεται σὲ δράματα ὅπως ἡ «Ἀντιγόνη» του, ἡ «Ἠλέκτρα» του καὶ ὄχι μόνον.
Ἡ συνείδηση τῆς γνώσης τοῦ ἀπολύτου, ποὺ εἶναι τὸ δίκαιο στὸ διηνεκὲς (Δίκη,
Θέμις) καὶ οἱ συνακόλουθες συμπεριφορὲς τῶν ἡρώων τῆς δραματουργίας μὲ τὴν
ὑψίστη ἠθικὴ ποιότητα, εἶναι αὐτὴ ποὺ ἔχει βληθῆ ἤδη μὲ τὸ παραμύθι τοῦ «προπα-
τορικοῦ ἁμαρτήματος» τῶν «πρωτοπλάστων», ποὺ σημαδεύει κάθε νεογέννητο.
Αὐτὸ τὸ ἑβραϊκῆς κατασκευῆς παραμύθι τὸ πληρώνει ὁ «ἄνθρωπος» –καὶ ὄχι
μόνον τοῖς μετρητοῖς– παρὰ καὶ σὲ ἔντοκες δόσεις, σὲ χρῆμα καὶ ψυχή. Ἐνοχές,
παραλογισμὸς καὶ ἀπανθρωπία κατακλύζουν –κατ’ ἐξακολούθηση– τὸ νοῦ, ποὺ
παύει δυστυχῶς νὰ ὁρᾷ καθαρὰ καὶ νὰ ἀκούῃ, ὅπως θὰ ’πρεπε, τὸ θεό-λόγο, θεό-
ρατο καὶ στὸ Ἀρχαῖο Ἑλληνικὸ Θέατρο (ὅπως στὸ Σύμπαν), αὐτὸν ποὺ ὁ Φρόυντ
ἐπιχείρησε νὰ διαστρεβλώσῃ.