«ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΘΕΙΟΝ;» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ: «Ç ΦΥΣΗ» Ἀ ρι στο τέ λης, γεν νη μέ νος τὸ 384 π.Χ., βρέ θη κε στὴν Ἀ θή να σὲ ἡ λι κί α 17 ἐ τῶν, δη λα δὴ τὸ 367 π.Χ., ὡς μα θη τὴς στὴν Ἀκα δη μί α τοῦ Πλά τω να. Στὰ 20 χρό νια τῆς πα ρου σί ας του στὸ χῶ ρο αὐ τό, ἀλ λὰ καὶ στὴ με τέ πει τα δι δα κτι κή του πορεί α σὲ δι ά φο ρες πε ρι ο χὲς τοῦ Ἑλ λη νι σμοῦ, ἀ φω σι ώ θη κε στὴν ἔ ρευ να καὶ τὴ δι δα σκα λί α. Φαί νε ται λοι πόν, ὅ τι ἀ φω μοί ω σε ὅ λη τὴ δι α θέ σι μη γνώ ση τῆς ἐ πο χῆς του, πά νω στὴν ὁ ποί α στή ρι ξε ὅ λο τὸ δι κό του φι λο σο φι κὸ οἰ κο δό μη μα. Ὅ μως μέ σα στὸ πλῆ θος τῶν ἔρ γων του, στὸ ὁ ποῖ ο, σύμ φω να μὲ τὸν ἐλ λι πῆ κα τά λο γο τοῦ Δι ο γέ νη Λα έρ τιου, ἀ να φέρον ται 142 τίτ λοι συγ γρα φῶν καὶ 158 πραγ μα τεῖ ες, που θε νὰ δὲν ὑ πάρ χει τίτ λος πε ρὶ θε οῦ ἢ κά τι πα ρεμ φε ρές. Σύμ φω να μὲ τὴν Ἀ ρι στο τε λι κὴ σκέ ψη εἶ ναι φα νε ρό, ὅ τι πρέ πει νὰ ἀ πο κτη θῇ ἐπι στη μο νι κὴ γνώ ση τῶν πρω ταρ χι κῶν αἰ τί ων, καὶ φυ σι κὰ ἡ ἔν νοι α τῆς ὑ πέρ ταΣτὴν ἔ ναν τι σε λί δα ὁ Ἀ ρι στο τέ λης, τὸ πιὸ συ στη μα τι κὸ πνεῦ μα ποὺ ἀ νέ δει ξε ἡ ἀν θρω πό τη τα: Ἡ Λο γι κή του («ἀ νά λυ σις»), ὅ πως τὴ δι ε τύ πω σε στὰ «Ἀ ναλυ τι κὰ Πρό τε ρα» καὶ «Ἀ να λυ τι κὰ Ὕ στε ρα», πα ρα μέ νει πάντοτε ἀ πο λύ τως ἄ φθαρ τη καὶ εἶ ναι τὸ μο να δι κὸ ἀ σφα λὲς «ὄρ γα νο» σκέ ψε ως, ἐ πὶ τοῦ ὁ ποί ου στη ρί ζε ται κά θε ἐ πι στή μη καὶ κά θε τε χνο λο γί α ἕ ως σή με ρα. Ἀμ φι σβη τεῖ τὴν ὕ παρ ξη τοῦ «θε οῦ» καὶ εἶ ναι βέ βαι ος, ὅ τι ἡ ἀρ χὴ τῆς κι νή σε ως («πρῶ τον κι νοῦν») βρί σκε ται ὁ πωσ δή πο τε μέ σα στὸ Σύμ παν. Τὸ Σύμ παν δὲν ἔχει «δημιουργό», ἀλλὰ αὐ το γεν νι έ ται καὶ αὐ το κα τα στρέ φε ται. Ἡ ἔν νοι α τοῦ ἰ ου δαϊ κοῦ προ συμ παν τι κοῦ-ἐ ξω συμ παν τι κοῦ θε οῦ-δη μι ουρ γοῦ-κτί στη τοῦ Κό σμου τοῦ εἶ ναι ἀ δι α νό η τη, ὅ πως ἦ ταν ἀ δι α νό η τη καὶ γιὰ ὁ λό κλη ρο τὸν προ χρι στια νι κὸ Ἑλ λη νι κὸ Κό σμο. Ἡ χρι στι α νι κὴ Θε ο λο γί α, ὅ πως ἦ ταν ἑ πό με νο, τὸν «ἐ ξα φά νι σε» ἀρχι κὰ μα ζὶ μὲ ὁ λό κλη ρη τὴν Ἑλ λη νι κὴ Φι λο σο φί α, ἀλ λὰ τὸν «ἀ να κά λυ ψε», ὅ ταν ὁ Με σαί ω νας ἔ φθα σε σὲ ἀ δι έ ξο δο. Ἡ «ἀ να κά λυ ψη» αὐ τὴ συ νέ βα λε στὴν Ἀ να γέν νη ση, ποὺ ἀ κο λού θη σε. Ἀρ γό τε ρα δέ χθη κε πά λι ἐ πιθέ σεις, ὅ πως θὰ φα νῇ στὸ ἑ πό με νο τεῦ χος μας. Ἡ Λο γι κή του ἀμ φι σβη τεῖ ται καὶ σή με ρα ἀ πὸ τοὺς θι α σῶ τες ἑ νὸς νέ ου Με σαί ω να. Ἂν ζοῦ σε τώρα, οἱ χριστια νοὶ ποι μέ νες θὰ τὸν ἐξώρκιζαν ὡς «δαιμονόπληκτο» (ὁ κ. Χριστόδουλος ὡς «ἰδεομανῆ») καὶ ὁ χρι στε πώ νυ μος ὄ χλος θὰ τὸν κατεδίωκε ὡς ἄθεο. Ἡ ἀν θρω πό τη τα ὅ μως δέ χε ται τὴ Λο γι κή του, δι ό τι, ἂν τὴν ἀ πέ βαλλε ἀπὸ τὴ ζωὴ, θὰ ὡ δη γεῖ το στὴν πεῖ να καὶ τὴν ἐ ξα θλί ω ση. (Στὴν εἰ κό να μαρ μά ρι νη προ το μὴ τοῦ με γά λου Στα γει ρί τη, ἀν τί γρα φο ἔρ γου, ποὺ εἶ χε φι λο τε χνη θῆ ἀ πὸ σύγ χρο νο τοῦ Ἀ ρι στο τέ λη γλύ πτη. Μου σεῖ ο Ἱ στο ρί ας, Βι έν νη.)