ΜΕΤΕΟΩΟΡΙΣΗΜΟ Ι Οταν προσπαθεῖ νὰ θίξῃ γραπτῶς ἤ προφορικῶς θέματα φιλοσοφίας κάπως βαθύτερα, ἀντιμετωπίζει ἕνα ἰδιόμορφο πρόβλημα ἐπικοινωνίας, γιὰ τὸ ὁποῖο δὲν ἔχει γίνει ἀρκούντως λόγος στὴν ἐποχή μας. Πρόκειται γιὰ τὸ πρόβλημα ποὺ γεννιέται ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι, ἐνῶ ἡ γλῶσσα λειτουργεῖ σήμερα σὲ ἕνα μόνο ἐπίπεδο συνείδησης --- αὐτὸ τῆς καθημερινότητας ---, ἡ φιλοσοφία λειτουργεῖ σχεδὸν πάντοτε σὲ δύο. Θὰ ἐξηγήσω ἀμέσως τὶ ἐννοῶ. σπαθεῖ νὰ διατυπώση σκέψεις καὶ ἀρχὲς ἐμπνευσμένες ἀπὸ ἕνα ἄλλο ἐπίπεδα συνείδησης, ὅπου ἡ εἴσπραξη τοῦ κόσμου δὲν συντελεῖται μέσα ἀπὸ κάποια πορεία ἀντικειμενικοποίησης. Θὰ πρέπει π.χ. τὸ ἐνδιαφερόμενο ἄτομο νὰ μπορέση νὰ προβάλη τὴν διαίσθηση ὡς σύλληψή, χωρὶς νὰ τὴν περιχαρακώση ́ θὰ πρέπει νὰ ἀναγάγη τὴν διαδικασία σὲ δομὴ χωρὶς νὰ τὴν ἀποκρυσταλλώση ́ θὰ. πρέπει νὰ δηλώση τὴν τάση ὡς νόμος χωρὶς νὰ τὴν ἀπολυτοποιήση ̓ καὶ θὰ πρέπει νὰ μιλήση γιὰ τὸ εἰδέναι ὡς συνειδέναι χωρὶς νὰ τὸ δογματοποιήση. Θὰ πρέπει ἀκόμα τὸ ᾱτομο αὐτὸ νὰ εὐαισθητοποιηθῆ ἀπέναντι στὴν ἄπιαστη ἀλλὰ καθοριστικώτατη ἐκείνη νοημοσύνη τῆς φάσης -- ἴσως αὐτὸ ποὺ ὁ Αναξαγόρας ὠνόμαζε «αὐτοκρατῆς νοῦς» --- ἡ ὁποία, ἐνῶ ἐμφανίζεται ἐξωτερικὰ ὡς ἔκφραση σχέσεων ἀνάμεσα στὰ πράγματα, ἐντούτοις ἀντιπροσωπεύει οὐσιαστικὰ αὐτὸ ποὺ ὁ Ἡράκλειτος ἔλεγε ὅτι «κατευθύνει τὰ. πάντα διὰ τῶν πάντων». Μόνον ἂν εὐαισθητοποιηθῆ κανεὶς ἀπέναντι σ ̓ αὐτὴν τὴν νοημοσύνη διὰ τῶν πραγμάτων, θὰ μπορέση νὰ ἀνελκύση τὴν ἀλήθεια ἀπὸ τὰ βάθη ὅπου τὴν τοποθέτησε ὁ Δημόκριτος, χωρὶς νὰ τὴν ἀποσπάση ἀπὸ ̓κεῖ -- ὅπως κάνομε ὅλοι μας, ὃταν παρασυρόμαστε ἀπὸ κάποια ἱκανοποιοῦσα σύλληψή τῆς καὶ τὴν ἀπομονώνομε. Ο29: εἶχε ἐπισημάνει ἤδη πρὶν ᾱ. πὸ 2.350 χρόνια ὁ Σωκράτης, ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο χρησιμοποιοῦμε τὴ γλῶσσα --- ἰδίως τὴ γραπτή --- ὁρίζεται ἀπὸ τὴν ἀντικειμενικοποίηση τῶν μερῶν τῆς, τὴν ἀπομόνωση τῆς σημασίας τῶν λέξεων, τὴν ἱεραρχικὴ ὀργάνωση τῶν δομῶν τῆς ἔκφρασης καὶ τελικὰ τὴν ἀφαιρετικὴ εἴσπραξη τῶν λεγομένων ἀπὸ τὸν ἀναγνώστη ἤ τὸν ἀκροατή. Ἡ ἔννοια, δηλαδή, ἐκεῖ ποὺ κάποτε διαμορφωνόταν μέσα στὸ νοῦ καὶ συνδεόταν μὲ τὶς περιστάσεις τῆς στιγμῆς, ἄρχισε νὰ διαμορφώνεται ἤδη πολὺ πρὶν ἀπὸ τὸν Σωκράτη ἐκτὸς τοῦ νοῦ ὡς οοποερἰμ5 καὶ νὰ συνδέεται μὲ κάποιο ὁρισμὸ ἀπομνημονευμένο. Ἔτσι ὁ λόγος, ἐνῶ παλιότερα καθρέφτιζε ἁπλῶς τὴν σχέση τῶν πραγμάτων πρὸς ἄλληλα καὶ πρὸς τὸν συγκεκριμένο ἄνθρωπο, διέπλασε ἀργότερα τεμαχιστικὰ τὴν εἰκόνα τους, ἀναδεικνύοντας τὴν ἀποκομμένη ἀπὸ τὸ ὅλο συνείδηση ὡς ἀποκλειστικὸ κριτή τους. ΛΜ ἄλλα λόγια, θὰ πρέπει ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ διατυπώση σκέψεις ἤ ἀρχὲς ἐμπνευσμένες ἀπὸ τὸ τελευταῖο αὐτὸ ἐπίπεδο συνείδησης, νὰ μπορέση νὰ χρησιμοποιήση τὴν ἐκφραστικὴ σύμβαση, ἔτσι ὥστε νὰ τὴν εἰσαγάγη 4 λλά, ὅπως ἀντιλαμβάνεται καγείς, ἡ κατάσταση αὐτὴ ἐπιβάλλει ὡρισμένους χειρισμοὺς σὲ ὅποιον προ-