ΓΡΗΓ. ΦΙΛ. ΚΩΣΤΑΡΑΣ” Σχόλιο στὸν «Πο10 ογεείμ5» τοῦ Στ. Δεληκωστόπουλου Ἢ ἀναζήτηση τῆς ταυτότητας τῆς φιλο- σοφίας! ὁδήγησε τὴν ἔρευνα στὴ διακρίβω- ση τῆς συγγένειας ποὺ ὑφίσταται ἀνάμεσα στὴ φιλοσοφία καὶ τὴν τέχνη γενικώτερα καὶ ἀπεκάλυψε εἰδικώτερα τὴν ἐσωτερικὴ σχέση της μὲ τὴν ποίηση. Φιλοσοφία καὶ ποίηση συνιστοῦν δύο δρόμους ἤ τρόπους, διαφορετικοὺς βέβαια, προσεγγίσεως τοῦ μυστηρίου τοῦ Ὄντος καὶ ἀποτελοῦν ἀ- 1. Ἡ ποιητικὴ πενία τῆς ἐποχῆς µας Νὰ ὑπηρετῆ, τώρα, κάποιος τὴν τέχνη καὶ μάλιστα τὴν ποίηση, εἶναι ἕνας εὐγενι- κὸς πόθος. Λίγοι τοῦ ἀντιστέκονται: οἱ πε- ρισσότεροι ὑποκύπτουν. Νομίζουν, ἴσως, ὅτι οἱ ἀξιώσεις τῆς ποιήσεως εἶναι ἀσήμαν- τες καὶ οἱ προὐποθέσεις γιὰ νὰ θητεύσουν σ᾽ αὐτὴ µηδαμινές. ᾿Αλλὰ αὐτὴ ἡ χωρὶς ὅ- ρους ---καὶ τελικὰ χωρὶς ὅρια--- ποίηση ἔ- φερε σὲ μιὰ παρα-ποίηση καὶ ἐνθάρρυνε μιὰ ποσοτικὴ παραγωγὴ χωρὶς προηγούμενο. Δημιουργήθηκε, ἔτσι, χῶρος γιὰ ποιητὲς ἐπ᾿ εὐκαιρίᾳ καὶ γιὰ ἀργόσχολους στιχοπλόκους᾽ γιὰ ποιητὲς ποὺ διαθέτουν ἔκφραση, ἀλλὰ τίποτε πρὸς ἔκφραση! γιὰ ποιητὲς ποὺ ἐπαιτοῦν τὴν καταξίωση κα- 'ταφεύγοντας στὴν εὔκολη πολιτικὴ συνθη- µατολογία --χωρὶς μάλιστα νὰ εἶναι οἱ ἴ- φορμὲς καὶ ἀπαρχὲς μεγάλου προβληµατι- σμοῦ γιὰ τὸν ἄνθρωπο. Ὅμως μιὰ τόσον ὑψηλὴ λειτουργία καὶ ἀποστολὴ τῆς ποιήσεως ἰχνηλατεῖ ἀναγκα- στικἁ καὶ ἴσως καθορίζει τὶς ἀρχὲς καὶ τὰ κριτήρια τῆς γνησιότητάς της καὶ τῆς ποιότητας, τὸν λόγο δηλ. τῆς ὑπάρξεώς της. διοι ἐλεύθεροι ἀπὸ τὶς ἁλυσίδες ποὺ χλευάζουνζ-- ἤ στὸ θυμικὸ τάραχο, στὰ παραληρηματικὰ λεκτικὰ κουδουνίσµατα, στὶς νεφελώδεις μµωρολογίες-- πραγµατι- κὲς ἀποβολὲς τῆς σκέψεως. "Ίλιγγος πα- ραγωγῆς, λὲς καὶ τὰ ἑκατὸ ἄλογα τρέχουν γρηγορώτερα ἀπὸ τὰ δέκα». Καὶ ὅμως μέ- σα σὲ τόση ποιητικὴ βλάστηση, ὅπως δι- καιολογημένα παραπονεῖται ὁ Νίτσε, ὁ ᾱ- ληθινὸς ποιητὴς ἔμεινε σπάνιο φυτό. Μὲ δυὸ λέξεις: Ἢ ποσότητα ἔγινε τετράπαχη, ἐνῶ ἡ ποιότητα ἀπισχνάνθη. Φαίνεται πὼς ὅταν ἀκμάζουν οἱ ποιητές, παρακμάζει ἡ ποίηση. Ὅλα αὐτὰ κάνουν τὴν ποιοτικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ µας βαρειὰ καὶ τὸ μετεωρολογικὸ δελτίο δυσάρεστο. 2. Ὃ δημιουργὸς τοῦ Ηοπιο Εγεςίμς:μιὰ νέα ποιητικὴ αὐγὴ Ὅμως στὸ γλαυκὸ οὐρανό µας, ἀπὸ τὰ χρόνια τοῦ 'Οµήρου ὥς τὶς ἡμέρες τοῦ Σι- κελιανοῦ, τοῦ Σεφέρη καὶ τοῦ Ἐλύτη, κυ- ριαρχοῦν καὶ νεφεληγερέτες δημιουργοί. Τότε τὸ εὐλογημένο τοπίο αἱθριάζει. Ὁ ποιητικὸς λόγος μεσουρανεῖ. Καὶ τὸ πά- τριὸ ἔδαφος χαμογελάει ξανὰ τὸ φῶς ---τὸ φῶς τῆς ποιήσεως. Ὃ «Ηοππο ΕΤξεΙΙ5»3, ὁ ὄρθιος καὶ ἀσυμ- φιλίωτος ἄνθρωπος, τοῦ νέου, σύγχρονου ποιητῆ Στέφανου 4εληκωστοπούλου, σκιρ- τάει πεπληρωμένος ἀπὸ ἕνα τέτοιο ἱλαρό, δημιουργικὸ φῶς. Πρόκειται γιὰ μιὰ κατα- κάθαρη ποιητικὴ λαλιά, ποὺ δὲν πρέπει ἡ ἐ- ποχή µας νὰ τὴν ἀφήση νὰ τυλιχθῆ στὴ σιωπή. Γι’ αὐτὸ οἱ φιλοσοφικοὶ περίπατοι σὲ ψηλὲς ρουμελιώτικες ποιητικὲς» κορυ- φὲς θὰ ἀρχίσουν ἀπὸ τὸν χρονικὰ ἔσχατο, τὸν Στέφ. Δεληκωστόπουλο, ὑμνητὴ τῆς ἀνθρώπινης οὐσίας καὶ ἐλευθερίας. Στὸν ΗΟΠΙΟ Ε7θοΙΙ5, τὴ «ραψωδία γιὰ τὴν ἀναπο- κάλυπτη μοῖρα τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ ἀνθρώ- που», οἰκοδομεῖ ὁ ποιητὴς ἕνα γόνιμο διά- λογο ἀνάμεσα στὸν "Ανθρωπο καὶ τὸν Κό- σµο, ἀνάμεσα στὴν “Ύπαρξη καὶ τὸ Θεό. Τὰ ὑλικὰ μὲ τὰ ὁποῖα χτίζει τὸ διάλογό του εἶναι ὁ «λογισμὸς καὶ τὄνειρο». Αὐτὸ ση- μαίνει ὅτι ζευγαρώνονται ἐδῶ μὲ γιγάντια ἁρμονικὴ δύναμη ὁ φιλοσοφικὸς μὲ τὸν αἰ- σθητικὸ Λόγο, σὲ ποιότητα καὶ βαθµό, ὥ- στε νὰ διαπορῆ ὁ μελετητής, ἄν πρόκειται γιὰ μιὰ φιλοσοφικὴ ποίηση ἤ γιὰ μιὰ ποιητι- “Ὁ κ. Γρ. Φιλ. Κωσταρᾶς εἶναι καθηγητὴς τῆς Φιλοσοφίας στὸ Πανεπιστήμιο ᾿Αθηνῶν.