ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
38ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1985
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Μποπάλ ή η χρεωκοπία της οικουμενικής σκέψης — ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΣ, Σ.
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Σ.Γ. Τ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΣ
ΜΗΠΟΠΑΛ
37
Ἢ χρεωκοπία τῆς οἰκουμενικῆς σκέψης...
Στὴν πόλι Μποπὰλ τῶν Ἰνδιῶν, στὸ κρατίδιον Μάντια Πράντες, ἀπὸ ἐργοστά-
σιον διέρρευσε ποσότης ἰσοκυανιούχου µεθυλίου: Δυόμισυ χιλιάδες (2.500) νεκροί,
τριάντα πέντε χιλιάδες (35.000) τυφλοί, διακόσιες χιλιάδες (200.000) ὀνάπηροι
--λοιποί. Καὶ ὁ Θεὸς ξέρει πόσοι µελλοθάνατοι ἀπὸ εὐλογητικὸ καρκῖνον --μ᾽ ἑνάμισυ
κιλὸ μορφίνη ἀνὰ δίλεπτον δὲν πονάει πολύ... Λέγεται πὼς θὰ ὑπάρξουν καὶ σηµαντι-
κότατες µακροπρόθεσµες συνέπειες --βρὲς ἄκρη!..
Τελικὰ οἱ Μποπαλέζοι θὰ μποροῦσαν νὰ θεωροῦνται καί... τυχεροί: Τὸ ἴσοκυα-
νιοῦχο μεθύλιο, συγκρινόµενο μὲ ἄλλα ἀέρια, μοιάζει ἀνάσα ἀγγέλων... Φθάνει νὰ θυ-
μηθοῦμε τὴ φοβερὴ διοξίνη, τὸ τραγικὸ Σοβέζο! [Παρεμπιπτόντως: Ἔχουμε κι ἐμεῖς ἐ-
δῷ τὶς δικές µας, σχετικὰ ἀνάλογες, περιπέτειες, ἀλλὰ πληροφοροῦμαι πὼς μεσιτεύει
προσωπικὰ στὴν Πλατυτέρα ἡ "Αγία Νάνσυ τοῦ Αἰγάλεω --τὸ µετάλλιον τῆς κ. Βε-
ρούλη διατηρεῖται ὡς χρυσῆ ἐφεδρεία...]. Ἐν πάση περιπτώσει, σημασία ἔχει πὼς ἡ ἀν-
θρωπότητα πῆρε τὴν πρώτη ἐμπράγματη γεῦσι τῆς Αὐριανῆς Συμφορᾶς...
«Ἡ Ζωὴ ΕΞΑΝΤΗΕΙΤΑΙ», ἔγραφε τὸ Νοέμβριο μόλις, ὁ Συντάκτης τακτικῆς
Στήλης αὐτοῦ τοῦ ἐντύπου. «Ο ΠΟΝΟΣ ΠΟΥ ΜΕΛΛΕΤΑΙ στὴν ἀνθρωπότητα θὰ ναι Α-
ΠΕΙΡΩΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ ΧΩΡΙΣ ΤΗΝ ΠΥΡΗΝΙΚΗ καταστροφή». Ἔξ ἄλλου ἡ συμ-
φορὰ τῆς Μποπὰλ δὲν εἶναι ἡ μόνη µέσα σ᾽ ἐλάχιστο χρόνο" µόνο ποὺ ἡ ἀνθρωπότης ἕ-
φερε... ἑξάρες ---τὴ γλύτωσε «παρὰ τρίχα» χωρὶς νὰ ὑποψιασθεῖ τί ἄβυσσος κρύβον-
ταν κάτω ἀπ᾿ τὸ τσιγαρόχαρτο ποὺ εἶχε πατήσει μὲ τὸ μισὸ πέλμα της...
"Οχι, δὲν θὰ τελειώσει ἐδῶ ἡ εὐθύνη τοῦ γράφοντος. Θὰ φθάνει πάντα ἐκεῖ ποὺ δὲν
ἔχει ἄλλο «πίσω ἀπ᾽ τὸ βουνό», στὸ «τέρμα ποὺ δὲν ἔχει παρακάτω» ---γιὰ νὰ θυμηθοῦ-
με καὶ τὸν παλιὸ φίλο ᾿Ὀρέστη Λάσκο. Θ᾽ ἀκολουθεῖ συνεπὴς τὸ ἀπὸ φαρμάκι κόµπρα
ἀστέρι του, εἰς συνεχῆ ἐπαλήθευσιν τοῦ ἀκριβοῦς: ᾿Εδῶ, πὼς γιὰ τὶς ἑβδομήντα χιλιά-
δες τυφλὰ μάτια ἐνέχεται ὄχι αὐτὸς ἤ ἐκεῖνος, ἀλλ᾽ ὁ ἄνθρωπος γενικά. "Οτι αὐτός, τὸ
ἄτομοί), ἐνῶ ὡς πνεῦμα γνωρίζει σωστή, ὠφέλιμη, συμφέρουσα, τελεσφόρον τὴν ἀρετὴ
(μὴ βιασθῆτε νὰ καγχάσετε: σᾶς τὴν ἔχει στηµένη ὑποσημείωσις -σεισμός)(2, ὡς συμ-
πνευματικὴ σύστασις τὴν ἀπορρίπτει κατὰ κανόνα - τὴν ἴδια του πνευματικὴ διαστρο-
φὴ ἐπιλέγων! Είναι κοινὴ (κι ἄν λανθάνουσα) ἡ ὑποψία πὼς ὁ ἄνθρωπος, ἐνῶ θέλει
πάντα τὴν ᾿Αρετή, τὴν ἀπορρίπτει γιά... μιὰ μόνο στιγμήν: τὴν βιούμενη!..
Μὲ τὰ ἄνω ὑπ᾽ ὄψιν δὲν θὰ δυσκολευθοῦμε νὰ παραδεχθοῦμε πὼς πίσω ἀπὸ μιλι-
ταριστές, ἰέρακες, φασιστές, «καρχαρίες», ἐπαναστάτες, νομενκλατοῦρες, κομισσά-
ριους, «ἔννομες τάξεις», τρελοκομεῖα... ὑπάρχει πάντα ἡ οἰκουμενικὴ εὐθύνη... Τὸ σύ-
νολο, παναπεῖ, τῶν ἀνθρώπων --ἐξαιρουμένων τῶν ἐναρέτων ὃ καὶ τῶν ἐν ἐκστάσει ἤ
ἐν διαστροφῆ-νοσηρότητι (τῶν τελευταίων μόνο στὸ μέτρο ποὺ δὲν εὐθύνονται οἱ ἴδιοι
γιὰ τὴν ἔκστασι ἤ διαστροφὴ-νοσηρότητά τους). Τί μένει; Νὰ ἐπισημάνουμε πὼς σ᾽
ὅ,τι ἀφορᾶ σὲ μᾶς ἐδῶ, στὸ χῶρο μας, στὸ χῶρο γιὰ τὸν ὁποῖο βγήκαμε νὰ κοποῦμε
στὰ μαρμαρένια ἁλώνια, σ᾽ αὐτὴ τὴν Ὀλύμπια Ἔπαλξι, ἡ Μείζων Εὐθύνη βαρύνει, δυ-
νάμει:
1) τὸν διανοούμενο-λογοτέχνη (ὦ. "Οτι ὅπως δὲν γίνεται νὰ εἶναι κανεὶς ψηλὸς τὴ
Δευτέρα καὶ κοντὸς τὴν Τρίτη, στοχαστικὸς - ἔμφρων τὴ μιά, ἄκριτος-ἄφρων τὴν ἄλ-
λη, ἔτσι καὶ ὁ διανοούμενος εἶναι ἤ δὲν εἶναι, δὲν γίνεται νὰ ᾽ναι διανοούμενος σήμερα
καὶ μὴ διανοούμενος αὔριο. ᾿Απότοκη λοιπόν, συνακόλουθη αὐτῆς τῆς Συνέχειας ποὺ