ΣΠΥΡΟΣ ΝΟΝΙΚΑΣ Περί συγχύσεως τῶν ἐξουσιῶν Τὸν τελευταῖο καιρὸ στὸν τόπο μας ἔχει δημιουργηθεῖ μεγάλος θόρυβος γύρω ἀπὸ τὴν ἁρμοδιότητα καὶ δικαιοδοσία τῆς δικαιοσύνης νὰ ἀμφισβητεῖ τὴν συνταγματικότητα τῶν νόμων ποὺ θεσπίζουν οἱ κυβερνῶντες. Καὶ κάτι τέτοια θὰ εἶχαν μονίμως ἀποφευχθεῖ, ἄν οἱ ἑκάστοτε κυβερνώντες εἶχαν διδαχθεῖ ἀπὸ τὸν ̓Αριστοτέλη, ποὺ στὴν «Βητορική» του συνιστᾶ στοὺς νομοθέτες νὰ εἶναι σαφεῖς καὶ ἀκριβεῖς στὴν διατύπωση τῶν νόμων, ὥστε νὰ μὴν ἀναγκάζεται ὁ δικαστὴς νὰ ἐπεμβαίνει ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς νομιμότητας τοῦ νόμου. Τὸ θέμα ἅπτεται τῆς θεμελιώδους ἀρχῆς περὶ διακρίσεως τῶν ἐξουσιῶν (νομοθετική, ἐκτελεστική, δικαστική), ποὺ μαζὺ μὲ τὶς ἄλλες δύο ἀρχές: περὶ Συντάγματος καὶ περὶ ̓Αντιπροσωπευτικῆς Δημοκρατίας ὁριοθετοῦν καὶ θεμελιώνουν τὸ ἀστικὸ πολιτειακὸ σύστημα Δημοκρατίας, τὸ ὁποῖο ἀπολαμβάνουν οἱ χῶρες τῆς Δύσεως καὶ ἡ Ἑλλάδα. Μὲ ἄλλα λόγια, ἡ ἀστικὴ δημοκρατία ποὺ ἐπικρατεῖ στὴ Δύση ἐδῶ καὶ 200 περίπου χρόνια, στηρίζεται στὶς παραπάνω τρεῖς ἀκατάλυτες ἀρχές, καὶ τὰ πολιτικὰ πράγματα τοῦ χώρου αὐτοῦ ἔχουν φτάσει ἐδῶ ποὺ ἔχουν φτάσει, ἐξ αἰτίας καὶ τοῦ πολιτικοῦ αὐτοῦ συστήματος --- γιατὶ ὑπάρχουν κι ἄλλες αἰτίες οἰκονομικοῦ, κοινωνικοῦ, θρησκευτικοῦ κλπ. περιεχομένου, ποὺ ἔχουν συντελέσει στὴν δημιουργία τοῦ ἀφορήτου κλίματος ποὺ ἐπικρατεῖ. Δὲν θὰ ἀναφερθῶ, βέβαια, στὸ πολιτειακὸ σύστημα τοῦ μαρξισμοῦ, γιατὶ στὰ 70 περίπου χρόνια ἐφαρμογῆς του ἀπέδειξε τὰ ἀσφυχτικά του ὅρια καὶ τὴν θνησιγενῆ μελλοντική του πορεία. Στὴ συνέχεια θὰ ἐπιχειρηματολογήσω, ὅτι ἡ περιβόητη ἀρχὴ περὶ διακρίσεως τῶν ἐξουσιῶν, ποὺ μᾶς κληροδότησε ὁ γάλλος Μοντεσκιέ, ταυτόχρονα μὲ τὴν γένεση τοῦ νεοελληνικοῦ κράτους, εἶναι τόσο διάτρητη ἀπὸ ἐλαττώματα καὶ ἀμφισβητήσεις, ὥστε θὰ ἀκριβολογούσαμε, ἄν λέγαμε, ὅτι πρόκειται περὶ ἀρχῆς «συγχύσεως» τῶν ἐξουσιῶν καὶ ὄχι διακρίσεως τῶν ἐξουσιῶν. Σ ̓ αὐτὸ βοηθόει ἡ ἀνθολογία διαφόρων ἀπόψεὧν ποὺ διατυπώθηκαν ἐξ αἰτίας τοῦ ἀνακύψαντος προβλήματος ἐπὶ τῆς συνταγματικότητας τοῦ νόμου πλαισίου περὶ ̓Ανωτάτων Ἐκπαιδευτικῶν Ἱδρυμάτων καὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἁρμοδίου (συνταγματικοῦ) δικαστηρίου, τοῦ ̓Ανωτάτου Εἰδικοῦ Δικαστηρίου (ἄρθρο 100 Συντ.), νὰ ἀποφανθεῖ ἐπὶ τοῦ θέματος. "Ας δοῦμε λοιπόν, τί εἰπώθηκε σχετικὰ ἀπὸ διάφορα ἁρμόδια χείλη: ' -- Ἢ Κυβέρνηση διὰ στόματος πρωθυπουργοῦ δήλωσε: «Τὰ δικαστήρια καὶ εἰδικῶς αὐτὰ ποὺ κρίνουν θέματα συνταγματικότητας τῶν νόμων, θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἄκρως προσεκτικά, ὅταν κρίνεται ἕνας θεσμός ποὺ ἔχει πδράσει ἀπὸ τὸ Κοινοβούλιο καὶ ἔχει τὴν ἔγκριση τῆς πλειοψηφίας τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Θέλουμὲ γὰ εἶναι ἀντικειμενικὴ ἡ κρίση τῶν δικαστηρίων, ἀλλὰ ταυτόχρονα ζητοῦμε ἀπὸ τὴν Δικαιοσύνη νὰ μὴν παραγνωρίσει τὸ βασικὸ θεμέλιο τοῦ Συντάγματός μας, ποὺ εἶναι ὅτι ὅλες οἱ ἐξουσίες πηγάζουν ἀπὸ τὸν λαό (ἄρθρ. | τοῦ Συντ.)». Ἢ παραπάνω κυβερνητικὴ θέση καὶ διευκρίνηση ἀποτέλεσε τὸ ἐρέθισμα, γιὰ νὰ ἀκουστοῦν κι ἄλλες ἀπόψεις πάνω στὴ θεμελιώδη ἀρχὴ τῆς διακρίσεως τῶν ἐξουσιῶν, δεδομένου ὅτι μὲ τὴν πρωθυπουργική δήλωση ἀμφισβητεῖται σαφῶς τὸ ἀδέσμευτο δικαίωμα τῶν δικαστηρίων νὰ κρίνουν καὶ νὰ μὴν ἐφαρμόζουν νόμους τοὺς ὁποίους θεωροῦν ἀντισυνταγματικούς. Κι ̓ αὐτό, γιατί ἡ Κυβέρνηση ἀντιπροσωπεύει τὴν πλειοψηφία τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀπὸ τὸν ὁποῖον πηγάζουν ὅλες οἱ ἐξουσίες, καὶ κατὰ συνέπεια Κυβέρνηση ἴσον λαός, κι ὁ λαός --ἴσον κυβέρνηση-- τὸν θέλει τὸ νόμο πλαίσιο περί ΑΕΙ. -- ̓Ανώτερος δικαστής δημοσίως ἔγραψε: «Κατὰ τὴν κρατοῦσαν συνταγματικήν τάξιν καθιεροῦται ἡ διάκρισις τῶν ἐξουσιῶν εἰς νομοθετικήν, ἐκτελεστικὴν καὶ δικαστικὴν (ἀρθρ. 26 Συντ.), καὶ ἐπιβάλλεται εἰς τὰ δικαστήρια ἡ ὑπο-