ὰ Ἀμ φι δρό μια ἦ ταν πα νάρ χαι α, πα ρα δο σια κὴ καὶ οἰ κογε νεια κὴ ἑ ορ τή, ποὺ τε λοῦνταν σὲ ὅ λο τὸν Ἑλ λη νι κὸ Κόσμο κα τὰ τὴν πέμ πτη, ἕ βδο μη ἢ δέ κα τη ἡ μέ ρα ἀ π’ τὴν γέν νη ση τοῦ βρέ φους. «Μὲ εἶ χαν κα λέ σει τὴν δέ κα τη ἡ μέρα, τό τε ποὺ δι νό ταν τὸ ὄ νο μα στὸ βρέ φος» (Ἀ ρι στο φάνης, «Ὄρ νι θες» 922). Κα θ’ ὅ λη τὴν διά ρκεια τῆς Ἱ στο ρίας καὶ μέ χρι τὶς ἀρ χὲς τοῦ 20οῦ αἰ ῶ νος οἱ γυ ναῖ κες γεν νοῦ σαν τὰ παι διά τους στὶς οἰ κί ες τους καὶ ὄ χι σὲ μαι ευ τή ρια-νο σο κο μεῖ α, ὅ πως γί νε ται στὴν ἐ πο χή μας. Ἡ σύλ λη ψη, ἡ κα τα σκευ ὴ καὶ ἡ λει τουρ γι κό τη τα τῶν ἀρ χαί ων οἰ κι ῶν ἦ ταν ἐμ πνευσμέ νες ἀ π’ τὸ οὐ ρά νιο στε ρέ ω μα. Οἱ οἰ κί ες ἀ πο τε λοῦ σαν μί α συμ βο λι κὴ μι κρο γρα φί α τοῦ σύμ παν τος ἢ τὸν να ὸ τῆς κά θε οἰ κο γε νεί ας. Ὁ βω μὸς τοῦ πυ ρὸς ἦ ταν ἡ ἑ στί α, τὸ τζά κι καὶ βρι σκό ταν γιὰ συμ βο λι κοὺς ἀλ λὰ καὶ λει τουρ γι κοὺς λό γους στὸ κέν τρο τῆς οἰ κί ας (ὅ πως ὁ ἥ λιος στὸ κέν τρο τοῦ ἡ λια κοῦ συ στή μα τος). Ἡ Ἑ στί α ἦ ταν κα τὰ τὴν ἀρ χαί α πα ρά δο ση ἡ θε ὰ τῆς φω τιᾶς, ποὺ γύ ρω της συγ κεν τρώ νον ταν ὅ λοι οἱ ἄλ λοι θε οὶ καὶ ὅ λα τὰ οὐ ρά νια σώ μα τα τοῦ ἡ λια κοῦ συ στή μα τος. Τὰ μέ λη τῶν οἰ κο γε νει ῶν μα ζεύ ον ταν γύ ρω ἀ πὸ τὴν ἑ στί α-πῦρ (ὅ πως οἱ πλα νῆ τες γύ ρω ἀ π’ τὸν ἥ λιο), γιὰ νὰ μα γει ρέ ψουν, νὰ ζε στα θοῦν καὶ νὰ συ νο μι λή σουν με τα ξύ τους. Γύ ρω ἀ π’ τὴν ἑ στί α τῆς οἰ κί ας γί νον ταν ὅ λες οἱ οἰ κο γε νεια κὲς ἑ ορ τὲς καὶ τὰ συμ πό σια, ὅ πως καὶ τὰ Ἀμ φι δρόμια. Ἡ μη τέ ρα-ἱ έ ρεια ἄ να βε καὶ δι α τη ροῦ σε τὸ πῦρ τῆς οἰ κί ας, ὅ πως ἔ κα ναν οἱ Ἑστιάδες ἱ έ ρει ες τῆς Ἀ λε ξαν δρι νῆς καὶ Ρω μα ϊ κῆς ἐ πο χῆς στοὺς να οὺς τῆς θε ᾶς Ἑ στί ας. Ἡ ἑ ορ τὴ τῶν Ἀμ φι δρο μί ων ἦ ταν χω ρι σμέ νη σὲ δύ ο μέ ρη. Πρῶ τα γι νό ταν ἡ τε λε τὴ κα θαρ μοῦ τοῦ βρέ φους, δι ό τι θε ω ροῦ σαν ὅ τι ἡ γέν νη ση καὶ ὁ θά να τος συν δέ ον ταν μὲ ἐ νερ γεια κὲς μι α σμα τι κὲς κα τα στά σεις. Ἀ κο λου θοῦ σε ἡ τε λε τὴ τῆς ὀ νο μα το δο σίας καὶ τέ λος τὸ συμ πό σιο. Οἱ γο νεῖς κρε μοῦ σαν στὶς ἐ ξώ πορ τες τῶν οἰ κι ῶν τους στε φά νι ἀ πὸ κλα διὰ ἐ λιᾶς (σύμ βο λο ἀν δρεί ας), ἂν τὸ βρέ φος ἦ ταν ἀρ σε νι κὸ καὶ ἐ σάρ πα ἀ πὸ μαλ λὶ (σύμ βο λο προ κο πῆς καὶ ὡ ρι μό τη τος), ἂν ἦ ταν θη λυ κό.