ΚΑΤΑΡΡΕΕΙ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑΤΙΚΗ ΠΑΝΑΡΧΑΙΗ ΓΕΦΥΡΑ ΣΤΗΝ Á×ÁÚÁ τοὺς πρόποδες τῶν Ἀροανίων ὀρέ- ων, στὴν εὐρύτερη περιοχὴ τῆς κοιλάδας τῶν Λουσῶν τοῦ Νομοῦ Ἀχαΐας, μέσα σὲ ἕνα ἐκπληκτικὸ φυσικὸ τοπίο, μία πανάρχαια γέφυ- ρα, πιθανὸν τῆς Μυκηναϊκῆς περιόδου, μάχεται μὲ τὴν φθορὰ τοῦ χρόνου καὶ τὴν ἐγκατάλειψη. Σύμφωνα μὲ ἱστορικὰ στοιχεῖα, ποτάμι διέσχιζε τὴν περιοχὴ καὶ ἄρδευε τὴν κοιλάδα τῶν Λουσῶν. Ἔτσι ἡ κατασκευὴ τῆς γέφυρας διευκόλυνε τὴν διέλευση ἀπὸ τὴ μία ὄχθη στὴν ἄλλη. Σήμερα ὁ ποταμὸς ἔχει στερέψει. Κάτω ἀπὸ τὴ γέφυρα λιμνάζουν μόνο λιγοστὰ νερά, ἀνάμεσα σὲ ἀρκετὰ σκου- πίδια καὶ ἀγριόχορτα, ποὺ κανεὶς δὲν φρόντισε νὰ ἀπο- ψιλώσῃ, ὥστε νὰ ἀναδειχθῇ ἡ ἐντυπωσιακὴ κατασκευή της. Οἱ ἄψογα λαξευμένες τετραγωνισμένες πέτρες, ποὺ δομοῦν τὴν γέφυρα, διατηροῦνται σὲ πολὺ καλὴ κατά- σταση καὶ δείχνουν τὴν ὑψηλὴ τεχνικὴ γεφυροποιίας, ποὺ ἐφαρμόσθηκε γιὰ τὴν κατασκευή της, ἀλλὰ καὶ τὴν θαυμάσια αἰσθητική της, ποὺ τὴν καθιστᾷ καὶ σήμερα κόσμημα, ποὺ ἀξίζει τοῦ θαυμασμοῦ μας. Ὡστόσο στὸ φωτογραφικὸ ὑλικό, ποὺ ἔχουμε στὴ διάθεσή μας, καὶ ποὺ εὐγενῶς μᾶς παραχωρήθηκε ἀπὸ εὐαισθητοποιημένο κάτοικο τῆς περιοχῆς, διακρίνεται μετατόπιση κάποιων ἀπὸ αὐτές. Μία πινακίδα ἐκεῖ κοντὰ ἀναγράφει: «Πρὸς Ἱερὸν τῆς Ἀρτέμιδος Ἡμέρας.» Εἶναι ἐκεῖ ποὺ οἱ κόρες τοῦ βασιλιᾶ Προίτου τῆς Τύρινθας βρῆκαν γιατρειὰ ἀπὸ τὴν τρέλλα τους. Ὁ Παυσανίας μάλιστα (2ος αἰῶνας μ.Χ.) ἀναφέρει τὸ ἱερὸ καὶ τὴν πόλη τῶν Λουσῶν στὸ βιβλίο του «Ἀρκαδικά». Μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου μόνο ἐρείπια ἔχουν μείνει ἀπὸ τὸ Ἱερὸ τῆς Ἀρτέμιδος Ἡμέρας. Ἀξίζει δὲ νὰ ἐπισημάνουμε, ὅτι ἐκεῖ, μέσα στὰ ἐρείπια τοῦ ἀρχαίου αὐτοῦ μνημείου, χτίστηκαν τρεῖς ἐκκλησίες μὲ τὴ γνώριμη κατασκευαστικὴ μέθοδο, δηλαδὴ μὲ μέλη ποὺ ἀποσπάσθηκαν ἀπὸ τὸ ἀρχαῖο ἱερό. Εὐτυχῶς τὰ περισσότερα ἀπὸ αὐτὰ ἀφαιρέθηκαν κατόπιν παρεμβάσεως τοῦ Αὐστριακοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Ἰνστιτούτου. Ταξιαρχούλα Λαδᾶ