ΔΑΥΛΟΣ/289, Μάρτιος 2006 19545 Ὁ διάλογος γιὰ τοὺς εἵλωτες τῆς Σπάρτης Ἀξιότιμε κ. Λάμπρου, περίοικοι μετήρχοντο τὸ ἐμπόριον εἰσαΣτὶς πάντα φιλόξενες στῆλες τοῦ ἐγκρίγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς τῶν προϊόντων, εἶχαν του «Δαυλοῦ» (τεῦχος 285) εἴχατε τὴν καἀξιόλογον βιοτεχνίαν, ὑπηρέτησαν εἰς τὸν λοσύνη νὰ δημοσιεύσετε ἐπιστολήν μου μὲ στρατὸν τῆς Σπάρτης καὶ ἐλάμβανον μέρος τὶς παρατηρήσεις μου ἐπὶ σχετικοῦ ἄρθρου στοὺς Ὀλυμπιακοὺς ἀγῶνες (ὁρᾶτε ἐγκυτοῦ κ. Γερασίμου Καζάνα μὲ τίτλο «Νομοκλ. Λεξικὸ Ἡλίου, τόμος ΙΗ΄, σελ. 234· καὶ Σπυρίδωνος Λάμπρου, «Ἱστορία τῆς Ἑλλάθεσία ὑπὲρ τῶν δούλων στὴν ἀρχαιότητα» κ.λπ. («Δαυλός», τεῦχος 283). Οἱ περὶ δος», τόμος Α΄, σελ. 112-118). ἧς ὁ λόγος παρατηρήσεις μου ἔγιναν γιὰ Διὰ τοὺς εἵλωτας ἀναφέρθηκα ἐπιγραμδύο λόγους. Ὁ πρῶτος τούτων, διότι ἀναματικὰ στὴν οἰκονομική των κατάστασιν, κριβῶς ἀνεφέρετο εἰς μίαν μόνον ἀρχαίαν ποὺ ἦτο μὲν κακή, ἀλλὰ δὲν ἦτο τραγική, παραθαλάσσιον πόλιν τῆς Λακωνικῆς, τὸ ὅπως ἦτο ἡ προσωπική των ἀσφάλεια, ποὺ Ἕλος, ἐνῷ τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι ὑπῆρχον, ἦταν ἀνύπαρκτος, σύμφωνα μὲ πλειάδα ἱκαὶ ὑπάρχουν, πλείονες. Ὁ δεύτερος λόγος στορικῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ ἀνωτέἦτο, διότι ὁμοίως ἀνακριβῶς ἀναφέρει, ὅτι ρω ἀναφερόμενος Σπυρίδων Λάμπρος στὴ ἡ δευτέρα τάξις τῆς «Πολιτείας τῶν Λασελίδα 114 τοῦ προαναφερθέντος ἔργου, ὁ κεδαιμονίων», οἱ Περίοικοι, ἐστεροῦντο ὁποῖος ἀναφέρεται στὸν τρόπο τῆς ἐπιβουπολιτικῶν δικαιωμάτων, ἐνῷ τὸ ἀληθὲς εἶλῆς τῶν Σπαρτιατῶν πρὸς τοὺς εἵλωτας ναι, ὅτι ἦσαν ἐλεύθεροι, κατοικοῦσαν στὶς διὰ τῆς λεγομένης «κρυπτείας», λόγῳ τῆς δικές τους πόλεις, εἶχαν 30.000 κλήρους ἀνάγκης συνοπτικότητος μιᾶς ἐπιστολῆς (Πλούταρχος, «Λυκοῦργος», 8), μόνον οἱ μὲ θέμα τὴν δουλείαν στὴν ἀρχαιότητα, στηκε ἐνωπίον μας μὲ μιὰ δεκάδα σημειωμένα χαρτιά, ἀπὸ τὰ ὁποῖα μᾶς διάβαζε ἱστορικὰ περιστατικὰ ποὺ ἀφοροῦν στὸν Ἑβραϊσμὸ καὶ σημάδεψαν τὸ μυαλὸ καὶ τὴν ψυχή της. Πάντως ὁ παπποῦς μου δὲν κλήθηκε ποτὲ σὲ ἑλληνικὸ σχολεῖο, γιὰ νὰ ἐξιστορήσῃ τὶς ὀδυνηρὲς μνῆμες του ἀπ’ τὸν διωγμὸ τοῦ Ἑλληνισμοῦ στὴν σταλινικὴ Ρωσσία... Ἐγὼ διατηρῶ τὶς ἐπιφυλάξεις μου, ἰδιαίτερα ὡς πρὸς τὸ ποιός συνέταξε αὐτὲς τὶς σημειώσεις, ποῦ μᾶς διάβαζε ἡ ἐν λόγῳ κυρία. Καὶ σὰν νὰ μὴν ἔφτανε αὐτὸ δὲν παρέλειψε νὰ μᾶς δείξῃ καὶ τὸ σημάδι-ἀριθμὸ ποὺ ἔφερε στὸ χέρι της τὰ χρόνια τῆς Γερμανοκατοχῆς. Ἡ γιορτὴ ὡλοκληρώθηκε μὲ «σλάιντς» τὰ ὁποῖα περιεῖχαν ὑλικὸ μὲ κατ’ ἐξοχὴν ἀποκρουστικὲς εἰκόνες: σκελετωμένα κορμιά, σωροὶ πτωμάτων καὶ γενικὰ συνθῆκες ποὺ προκαλοῦν φρίκη στὶς παιδικὲς ψυχές. Αὐτὸ ὅμως ποὺ τονιζόταν κατὰ κύριο λόγο ἀπ’ τὸν καθηγητὴ τῶν Θρησκευτικῶν μας κ. Βλασσόπουλο, ὁ ὁποῖος ἐπιμελεῖτο τῆς γιορτῆς αὐτῆς, ἦταν μόνον ὁ αἰσχρὸς καὶ ἀπάνθρωπος τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο ἀντιμετωπίζονταν οἱ Ἑβραῖοι ἀπ’ τὸ ναζιστικὸ καθεστὼς τοῦ Χίτλερ, ὥστε νὰ περαστῇ στοὺς μαθητὲς τὸ ἀπαιτούμενο δίδαγμα, ὅτι μοναδικὸ θῦμα τοῦ Χιτλερισμοῦ ἦταν ὁ Ἑβραϊσμός. Αὐτὴ ὅμως ἡ ἐπισήμανση κάλυψε ὄχι τὸ πλεῖστο μέρος ἀλλὰ ὅλη τὴν γιορτή μας, ἡ ὁποία παρεμπιπτόντως, ‣