Οἱ Ἕλ λη νες καὶ ἡ κα λὴ δι ά θε ση παπ ποῦς μου, λα ϊ κὸς θυ μό σο φος, ἔ λε γε: «Ἕ νας χα ρω πὸς κά νει δέ κα εὐ τυ χι σμέ νους. Ἕ νας κα κὸς χα λά ει τὴν παρέ α.» Για τί αὐ τὴ ἡ στά ση τοῦ ἀν θρώ που γιὰ τὸ «μι σο άδει ο» (ἀν τὶ νὰ βλέ πῃ τὸ πο τή ρι μι σο γε μᾶ το); Τὴν λύ πη τὴν προ τι μᾷ ἀ πὸ τὴ χα ρά. Ἦ ταν πάν τα ἔ τσι ἢ εἶ ναι ἀ ποτέ λε σμα τῆς θλί ψης καὶ τοῦ φό βου, ποὺ ἐν στα λά ζουν στὸν νοῦ οἱ θρησκεῖ ες; Πάν τως τὸ θέ μα ἀ πα σχο λοῦ σε καὶ τοὺς ἀρ χαί ους Ἕλ λη νες, γιὰ νὰ τὸ ἀ να φέ ρουν οἱ φι λό σο φοι μὲ τό ση συ χνό τη τα. Ç ΕΝΝΟΙΑ. Πράγ μα τι, γιὰ νὰ ἐκ φρά σουν τὴν «κα λὴ δι ά θε ση», ἐ φεῦ ραν καὶ χρη σι μο ποι οῦ σαν πολ λὲς δε κά δες λέ ξεις. Ἐν δει κτι κά: χα ρά, ἀ γαλ λί α σις, εὐ τυ χί α, ἀ πό λαυ σις, ἡ δο νὴ κ.ο.κ. Λέ ξεις ποὺ πα ρα μέ νουν ἀ τό φυ ες ἐ πὶ χι λι ε τί ες μέ χρι καὶ σήμε ρα. Ἀλ λὰ καὶ πε ρί ερ γες, ὅ πως «γη θέ ω». Καὶ βε βαί ως μὲ τὸ πρόθε μα εὐ- (εὐ·τυ χί α, εὐ·δαι μο νί α). [Σημ.: Στὰ ἐ λά χι στα ἀ πο μεί ναντα ἔρ γα τῆς Ἑλ λη νι κῆς Γραμ μα τεί ας (0,1%) οἱ λε κτι κοὶ τύ ποι ποὺ ἀρ χί ζουν ἀ πὸ εὐ- εἶ ναι πά νω ἀ πὸ μι σὸ ἑ κα τομ μύ ριο! Ἀν τί θε τα ἡ Ἀγ γλι κὴ Γλῶσ σα δι α θέ τει γιὰ τὴν ἔν νοι α «εὐ θυ μί α» βα σι κὰ μό νο 6 λέ ξεις: joy, gay, pleasure, happy, merry, cheer < χα ρά.] Ἡ ἔν νοι α «χα ρά» ὑ πάρ χει βέ βαι α σὲ ὅ λους τοὺς λα ούς/πο λι τισμούς. Ὅ μως ἡ με γά λη ποι κι λό τη τα τῶν ἀ πο χρώ σε ων καὶ ἡ συ νεχὴς ἀ να φο ρὰ ἀ πὸ τοὺς ἀρ χαί ους Ἕλ λη νες ἦ ταν (ὑ πάρ χει ἀ κό μα ἐν μέ ρει) ἀ πόρ ροι α τοῦ τρό που ζω ῆς τους. Δὲν τοὺς ἀρ κοῦ σε τὸ ζῆν. Στό χος τους τὸ εὐ ζῆν («μή τε τοῦ ζῆν μό νον ἕ νε κεν ἀλ λὰ μᾶλλον τοῦ εὖ ζῆν»: Ἀ ρι στο τέ λης, Πο λι τι κὰ 1280), ποὺ ἐ πή γα ζε ἀ πὸ τὸ Ἦ θος τῶν Ἑλ λή νων.1 Ç ΕΥΘΥΜΙΑ. Ἡ λέ ξη εἶ ναι σύν θε ση τῶν «εὖ» καὶ «θυ μός», ποὺ σή μαι νε «ψυ χή», δι ά θε ση, συν·αι σθη μα τι κὸ κέν τρο, κα τ’ ἐ ξοχὴν «συν·κί νη σις νο ός» [«συγ κι νή σεις πρὸς θυ μόν» (Κλή μης) καὶ «συγ κι νή σεις ψυ χι κάς» (ἰα τροὶ Παῦ λος καὶ Ἀ έ τιος)]. Ἡ λέ ξη «εὐ θυ μί α» πρω το α να φέ ρε ται τὴν 3η χι λι ε τί α –τοὐλά χι στον– σὲ μι νω ϊ κὴ πι να κί δα: tu·mo·te = θυ μῶ δες (εὔ θυ μον),2