Στὰ ἴχνη τῆς ἑλληνικότητας μιᾶς περίεργης φυλῆς στὰ νότια τῆς Χιλῆς ὸ γωστὸ βιβλίο τοῦ Λόνκο Κιλα- πὰν ἄναψε τὸ ἐνδιαφέρον μου γιὰ ἕνα ταξίδι στὴν Χιλή. Γιὰ αὐ- τοὺς ποὺ δὲν ἔχουν ἐπισκεφθῆ τὴν ὄμορφη αὐτὴ χώρα τῆς Νο- τίου Ἀμερικῆς, ἴσως νὰ φαντάζῃ κάπως «ξωτι- κή» καὶ πρωτόγονη. Ἐμένα ὅμως μὲ ἐξέπληξε ὁ πολιτισμὸς καὶ ἡ πνευματικὴ ὡριμότητα αὐτοῦ τοῦ λαοῦ. Βρίσκεται σὲ πολὺ ὑψηλότερη πολιτι- σμικὴ βαθμίδα ἀπὸ πολλὲς εὐρωπαϊκὲς χῶρες. Ἀλλὰ ἄς ξεκινήσουμε ἀπὸ τὸ βιβλίο. Ὁ Λόνκο Κιλαπὰν ἢ κατὰ τὴν ἱσπανική του ὀνο- μασία Σεζὰρ Ναβαρέττε διατυπώνει τὴν θεωρία, ὅτι ἕνα μεγάλο ποσοστὸ τῆς κουλτούρας τῶν Μα- πούτσιε, ἀλλὰ ἰδιαιτέρως τῶν Ἀραουκανῶν-Μαπού- τσιε, ἔχει ἄμεση σχέση μὲ αὐτὴν τῶν Σπαρτιατῶν. Τὸ τεκμηριώνει μὲ ἱστορικὰ δεδομένα: Οἱ Ἕλληνες, ἔχοντας προϊστορικὲς ἀναφορὲς σὲ ποντοπόρα ταξίδια (Ὅμηρος, Ἡσίοδος, Ὀρφέας κ.ἄ.), εἶχαν σχεδιάσει χάρτες, γιὰ νὰ διευκολυνθοῦν στὶς πε- ραιτέρω ἐξερευνητικές τους πορεῖες. Τοὺς χάρτες αὐτοὺς τοὺς ἀντέγραφαν καὶ ἐβελτίωναν ἀνὰ τοὺς αἰῶνες (βλέπε διαφορὲς ἀνάμεσα στοὺς χάρτες τῶν Ἐρατοσθένους, Πτολεμαίου καὶ «Πίρι Ρέ- ις»). Ἀνατολικῶς τῆς Ἀσίας (ἑλληνικὴ ὀνομασία, ἀπὸ τὸ Ἄσιον πεδίον, περιοχὴ ἡγε-