Ç ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΚΕΝΤ ΓΚΡΗΝΓΟΥΩΛΤ, Ἔχει θέση ὁ θεὸς στὰ δημόσια σχολεῖα; Μὲ ἰδιαίτερη χαρὰ γράφω κριτικὴ γιὰ ἕνα τόσο ἰσορροπημένο, δίκαιο καὶ συστηματι- κὸ βιβλίο γιὰ τὴν θέση τῆς θρησκείας στὰ δημόσια σχολεῖα, ἰδιαίτερα μετὰ τὶς κακοηθέ- στατες ἐπικρίσεις ποὺ δέχθηκαν οἱ ἐκδότες του Φίλιπ Χάμπουργκ γιὰ τὸ βιβλίο «Χωρι- σμὸς Ἐκκλησίας-Κράτους» καὶ Ντάνιελ Ντρέισμπαν γιὰ τὸ βιβλίο «Ὁ Τόμας Τζέφερσον καὶ τὸ Τεῖχος ποὺ χωρίζει Ἐκκλησία καὶ Κράτος». Ὁ Κὲντ Γκρήνγουωλτ εἶναι ἕνας διακεκριμένος καθηγητὴς στὴν Νομικὴ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου Κολούμπια καὶ λόγιος, ὁ ὁποῖος εἰδικεύεται στὴν θεσμοθεσία κανόνων, ποὺ διέπουν τὶς σχέσεις Ἐκκλησίας-Κράτους. Αὐτὸ τὸ ἐμπεριστατωμένο βιβλίο προτεί- νεται ἐνθέρμως σὲ ὅποιον ἐνδιαφέρεται γιὰ τὸ θέμα καὶ ἀνησυχεῖ ἀπὸ τὶς διαστάσεις ποὺ παίρνει ὁ δογματισμὸς στὴν δημόσια ἐκπαίδευση. Πραγματικὰ εἶναι πολὺ δύσκολο νὰ παρουσιασθῇ σὲ μία συνήθη βιβλιοκρισία ἕνα βιβλίο τόσο καλὰ τεκμηριωμένο (τε- ράστια βιβλιογραφία, 639 ὑποσημειώσεις). Ὁ Γκρήνγουωλτ διευκρινίζει, ὅτι ἡ ὑπάρχου- σα νομοθεσία, ὅσον ἀφορᾷ στὴν θρησκεία στὰ σχολεῖα, συνοψίζεται στὴν ἀρχὴ τῆς μὴ προώθησης τῆς θρησκευτικότητας ἀπὸ τὰ δημόσια σχολεῖα. Δυστυχῶς ἡ ἀρχὴ αὐτὴ δὲν ἀρκεῖ γιὰ τὴν ἐπίλυση πολύπλοκων συνταγματικῶν ζητημάτων καὶ θεμάτων ἐκπαιδευ- τικῆς πολιτικῆς. Ὁ συγγραφέας συμφωνεῖ μὲ τὶς ἀποφάσεις τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστηρίου, σύμφωνα μὲ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ἶναι ἀλήθεια, ὅτι ὁ κινηματογράφος ἀποτελεῖ μεγάλο προπαγανδιστι- κὸ καὶ κατευθυντικὸ χαρτὶ στὰ χέρια τοῦ Συστήματος. Εἶναι σπάνιες οἱ ἐξαιρέσεις, ἂν καὶ δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει ταινία, ποὺ νὰ συγκρίνῃ ἀπροκάλυπτα τοὺς δύο κόσμους, Ἑλληνισμὸ καὶ Ἰουδαϊσμὸ (μὲ τὰ παράγωγά του). Συνήθως πιάνουν μία ξεκρέμαστη ψυχολογικὴ πλευ- ρά, κάτω ἀπὸ τὴν ὁποία κρύβεται τὸ Σύστημα, ἢ παίζουν μὲ τὴν τεχνικὴ καὶ τὰ παρόμοια. Βεβαίως τοῦτο ἔχει σὰν ἀποτέλεσμα, μιᾶς καὶ τὸ Σύστημα δυναστεύει τὰ πάντα, γιατὶ ἐλέγχει τὴν τεχνολογία καὶ τὸ χρῆμα, νὰ ὑφίσταται τὴν φθορὰ τοῦ χρόνου, δεδομένου ὅτι ὁ Ἰουδαϊσμὸς μὲ τὰ παράγωγά του συνεχῶς διαψεύδονται. Ἕως πότε ὅμως, ὅταν ἡ οἰκολογία προειδοποιῇ; Φυσικὰ ἡ Ἑλληνικὴ Ἀρχαιότης μὲ τὴν Τραγῳδία ἢ τὴν Σάτιρα διαχωρίζει τὴν θέση της ἀπὸ τὸ Χόλλυγουντ. Ἄλλωστε ἡ αἰσθητικὴ τῆς μεγάλης Τέχνης της, τὸ σῶμα ὑγιὲς σὲ νοῦ ὑγιῆ, ὁδηγεῖ σὲ ἀρχέγο- νες ἀνόθευτες φυσικὲς βαθειὲς ρίζες. Τὸ Σύστημα παίζει πολὺ μὲ τὸν Φροϋδισμό, ὁ ὁποῖος τὸ καθαγιάζει, ἀφοῦ παίρνει σὰν θεραπεία αὐτὸ ποὺ ἀκριβῶς κάνει τὴν κάκωση. Γνωστὴ ἡ ἑβραιοχριστιανικὴ φιλοσοφία, ἐλέγχουσα καὶ ἀπαγορεύουσα. Οἱ ἑλληνικὲς ἀρετὲς εἰς τὸ πῦρ. Οἱ διάφοροι κριτικοὶ κινηματογράφου ποτὲ δὲν θὰ κάνουν τέτοια ἀνάλυση... ‣