ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
290ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2006
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Τα «γύφτικα σκεπάρνια» της Βυζαντινορωμιοσύνης — ΓΙΑΝΝΙΚΟΠΟΥΛΟΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ
Κείμενο φύλλου
19650
ΔΑΥΛΟΣ/290, Ἀπρίλιος 2006
θεὸς δὲν εἶχε παράσχει εἰς αὐτὸν τὴν θείαν «χάριν»,
νὰ ἐπιτελέσῃ ὅλα τὰ θαυμαστὰ δημιουργήματά
του ἐπὶ τῆς Γῆς.
Ὁ ἄνθρωπος δὲν ἔχει ἀνάγκην τῶν θρησκειῶν,
διὰ νὰ ἐπιλύσῃ τὸ ὑπαρξιακό του πρόβλημα,
τὸ ὁποῖον λίαν ἐπιδεξίως ἐκμεταλλεύεται
τὸ ἱερατεῖον, οὔτε νὰ αἰσθάνεται φόβον διὰ
τὴν μεταθανάτιαν τύχην τῆς οὕτως ἢ ἄλλως ἀνυπάρκτου
ψυχῆς του. Ἡ ψυχή, κατὰ τὸν Ἐπίκουρον,
εὑρίσκεται στερεῶς συνδεδεμένη μετὰ
τοῦ σώματος, ἀπόλλυται δὲ ὁμοῦ μετ’ αὐτοῦ:
Ὁ θάνατος δὲν ἀποτελεῖ προβληματισμόν, διότι
«μετὰ θάνατον σῶμα ἀναισθητοῦν, οὐδὲν
πρὸς ἡμᾶς».
Ἄλλως θὰ εἶχε τὸ πρᾶγμα, ἐὰν ἀνὰ τὴν Ὑφήλιον
ἐπεκράτει ἑνιαία θρησκεία ἀνθρωποκεντρικῆς
φιλοσοφίας, ἀποσκοπούσης εἰς τὴν βελτίωσιν
τῆς ζωῆς τῶν λαῶν, μὲ κύριον στόχον τὴν
προστασίαν τοῦ περιβάλλοντος τοῦ πλανήτου,
ὁ ὁποῖος παρέσχε εἰς τὸν ἄνθρωπον αὐτὴν ταύτην
τὴν ὕπαρξίν του.
Ἡ εὐχὴ αὐτή, ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας
μὲ τὰς θρησκευτικὰς διαμάχας καὶ τὸν συνεχιζόμενον
δισχιλιετῆ μεσαίωνα, δὲν φαίνεται πραγματοποιουμένη
εἰς τὸ ἄμεσον τοὐλάχιστον μέλλον.
Ἐν τούτοις, τὸ ἀνωτέρω διάστημα ἀποτελεῖ
«στιγμήν» εἰς τὸν ἄπειρον χρόνον καὶ συνεπῶς
ἡ ἐλπὶς ἐπιστροφῆς τοῦ ἀνθρωπίνου πνεύματος
εἰς τὴν κοιτίδα του –τὸν ζωογόνον ἀρχαιοελληνικὸν
πολιτισμόν– δὲν ἔχει ἀπολεσθῆ. Σημεῖα
ἐνθαρρυντικὰ ἤδη ἀνατέλλουν εἰς τὸν παγκόσμιον
ὁρίζοντα μὲ πρωτοπόρον τὴν Εὐρώπη,
λίκνον μεταλαμπαδεύσεως τῆς ἑλληνικότητος.
Ἔρρωσθε
Νικόλαος Ντούλας
Ἐπίκ. Καθηγητὴς Παν/μίου
Τὰ «γύφτικα σκεπάρνια» τῆς Βυζαντινορωμιοσύνης
Ἀγαπητὲ κ. Λάμπρου,
Ἀπὸ χιλιάδες χιλιόμετρα μακριὰ καὶ σὲ περίοδο
Ἀποκριᾶς παρακολούθησα πέρυσι γιὰ λίγο
τὴν ὁρκωμοσία τοῦ νέου προέδρου τῆς Ἑλληνικῆς
Δημοκρατίας καὶ μερικὲς μέρες ἀργότερα
τὴν ἀκολουθία τῆς Κυριακῆς τῆς Ὀρθοδοξίας.
Πρῶτα ἡ πομπώδης εἴσοδος τοῦ χοροῦ τῶν
ἀρχιερέων στὴν Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων. Οἱ ρωμαϊκὲς
σάλπιγγες καὶ ὁ Δικέφαλος ἔλειπαν. Ἡ ἁπλῆ,
σεμνὴ καὶ διακριτικὴ παρουσία τοῦ ἀρχηγοῦ
τῆς ἐπικρατούσης θρησκείας θὰ ἦταν πιὸ
ἁρμόζουσα. Ἡ ὁρκωμοσία θὰ μποροῦσε νὰ γίνῃ
μὲ ἁπλῆ ἀνάταση τῆς χειρός. Ὅσο γιὰ τὴν
Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας ἀξίζει νὰ θαυμάζῃ κα-
μαντική, οὕτως ὥστε νὰ πηγαίνῃ τὸ μυαλό μας σὲ ὑποτιθέμενη χριστιανικὴ πρωτότυπη
δημιουργία.
Στὴν προ-κλασικὴ καὶ κλασικὴ μουσικὲς χρησιμοποιοῦνταν ἡ μείζων καὶ ἡ
ἐλάσσων κλίμακες, οἱ ὁποῖες ἦταν ἡ ἀρχαία λυδικὴ καὶ ἡ αἰολικὴ (ὑποδώριος). Οἱ
κλίμακες τῆς μουσικῆς τζὰζ εἶναι στὴ συντριπτική τους πλειοψηφία κλίμακες τῆς
Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Μουσικῆς. Χρησιμοποιοῦνται ἡ ἰωνική, ἡ δωρική, ἡ φρυγικὴ
κ.ἄ. καὶ συνδυασμοὶ αὐτῶν. Ἡ μουσικὴ μπλοὺζ χρησιμοποιεῖ τὴν κλίμακα λὰ-ντὸντὸ#-ρὲ-ρὲ#-μὶ-φὰ#-σὸλ-λά,
ἡ ὁποία εἶναι συνδυασμὸς τῆς ἀρχαίας πεντατονικῆς
μὲ τὴ χρωματικὴ καὶ τὴν φρυγική. Χαρακτηριστικὰ εἶναι τὰ τέταρτα καὶ ὄγδοα
τόνου, ποὺ ἔχουν προέλευση ἀπὸ τὸ ἀρχαῖο ἐναρμόνιο γένος. Ἡ ρὸκ καὶ ἡ χὰρντ
ρὸκ μουσικὲς χρησιμοποιοῦν συγχορδίες τετάρτης καὶ πέμπτης, ὅπως καὶ ἡ πεντάτονος
ἐλάσσων ἀρχαία κλῖμαξ. Ἀπὸ τὴν ἀρχαία ἐποχὴ καὶ μέχρι τὶς μέρες μας
ὄχι μόνον δὲν ἀνακαλύφθηκαν καὶ δὲν χρησιμοποιήθηκαν ἄλλες κλίμακες, ἀλλὰ
ἐγκαταλείφθηκαν πολλὲς ἀπὸ αὐτές. Δὲν ὑπάρχει δημοτικὴ μουσικὴ ἄλλου λαοῦ,
ποὺ νὰ περιέχῃ τόσες ποικιλίες κλιμάκων, τρόπων, πολυπλοκότητα μέτρων καὶ
ρυθμῶν, χρωμάτων ἤχου, πλούσια ποικιλία μελῳδιῶν καὶ τονισμῶν, ὅσο ἡ ἑλληνι‣