ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
290ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2006
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Τα «γύφτικα σκεπάρνια» της Βυζαντινορωμιοσύνης — ΓΙΑΝΝΙΚΟΠΟΥΛΟΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
19650
ΔΑΥΛΟΣ/290, Ἀπρίλιος 2006
θεὸς δὲν εἶχε παράσχει εἰς αὐτὸν τὴν θείαν «χά-
ριν», νὰ ἐπιτελέσῃ ὅλα τὰ θαυμαστὰ δημιουργή-
ματά του ἐπὶ τῆς Γῆς.
Ὁ ἄνθρωπος δὲν ἔχει ἀνάγκην τῶν θρησκει-
ῶν, διὰ νὰ ἐπιλύσῃ τὸ ὑπαρξιακό του πρόβλη-
μα, τὸ ὁποῖον λίαν ἐπιδεξίως ἐκμεταλλεύεται
τὸ ἱερατεῖον, οὔτε νὰ αἰσθάνεται φόβον διὰ
τὴν μεταθανάτιαν τύχην τῆς οὕτως ἢ ἄλλως ἀ-
νυπάρκτου ψυχῆς του. Ἡ ψυχή, κατὰ τὸν Ἐπί-
κουρον, εὑρίσκεται στερεῶς συνδεδεμένη μετὰ
τοῦ σώματος, ἀπόλλυται δὲ ὁμοῦ μετ’ αὐτοῦ:
Ὁ θάνατος δὲν ἀποτελεῖ προβληματισμόν, δι-
ότι «μετὰ θάνατον σῶμα ἀναισθητοῦν, οὐδὲν
πρὸς ἡμᾶς».
Ἄλλως θὰ εἶχε τὸ πρᾶγμα, ἐὰν ἀνὰ τὴν Ὑφή-
λιον ἐπεκράτει ἑνιαία θρησκεία ἀνθρωποκεν-
τρικῆς φιλοσοφίας, ἀποσκοπούσης εἰς τὴν βελτί-
ωσιν τῆς ζωῆς τῶν λαῶν, μὲ κύριον στόχον τὴν
προστασίαν τοῦ περιβάλλοντος τοῦ πλανήτου,
ὁ ὁποῖος παρέσχε εἰς τὸν ἄνθρωπον αὐτὴν ταύ-
την τὴν ὕπαρξίν του.
Ἡ εὐχὴ αὐτή, ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας
μὲ τὰς θρησκευτικὰς διαμάχας καὶ τὸν συνεχιζό-
μενον δισχιλιετῆ μεσαίωνα, δὲν φαίνεται πραγ-
ματοποιουμένη εἰς τὸ ἄμεσον τοὐλάχιστον μέλ-
λον. Ἐν τούτοις, τὸ ἀνωτέρω διάστημα ἀποτε-
λεῖ «στιγμήν» εἰς τὸν ἄπειρον χρόνον καὶ συνε-
πῶς ἡ ἐλπὶς ἐπιστροφῆς τοῦ ἀνθρωπίνου πνεύ-
ματος εἰς τὴν κοιτίδα του –τὸν ζωογόνον ἀρχαι-
οελληνικὸν πολιτισμόν– δὲν ἔχει ἀπολεσθῆ. Ση-
μεῖα ἐνθαρρυντικὰ ἤδη ἀνατέλλουν εἰς τὸν παγ-
κόσμιον ὁρίζοντα μὲ πρωτοπόρον τὴν Εὐρώπη,
λίκνον μεταλαμπαδεύσεως τῆς ἑλληνικότητος.
Ἔρρωσθε
Νικόλαος Ντούλας
Ἐπίκ. Καθηγητὴς Παν/μίου
Τὰ «γύφτικα σκεπάρνια» τῆς Βυζαντινορωμιοσύνης
Ἀγαπητὲ κ. Λάμπρου,
Ἀπὸ χιλιάδες χιλιόμετρα μακριὰ καὶ σὲ περί-
οδο Ἀποκριᾶς παρακολούθησα πέρυσι γιὰ λί-
γο τὴν ὁρκωμοσία τοῦ νέου προέδρου τῆς Ἑλ-
ληνικῆς Δημοκρατίας καὶ μερικὲς μέρες ἀργότε-
ρα τὴν ἀκολουθία τῆς Κυριακῆς τῆς Ὀρθοδοξί-
ας. Πρῶτα ἡ πομπώδης εἴσοδος τοῦ χοροῦ τῶν
ἀρχιερέων στὴν Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων. Οἱ ρωμαϊ-
κὲς σάλπιγγες καὶ ὁ Δικέφαλος ἔλειπαν. Ἡ ἁ-
πλῆ, σεμνὴ καὶ διακριτικὴ παρουσία τοῦ ἀρχη-
γοῦ τῆς ἐπικρατούσης θρησκείας θὰ ἦταν πιὸ
ἁρμόζουσα. Ἡ ὁρκωμοσία θὰ μποροῦσε νὰ γί-
νῃ μὲ ἁπλῆ ἀνάταση τῆς χειρός. Ὅσο γιὰ τὴν
Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας ἀξίζει νὰ θαυμάζῃ κα-
μαντική, οὕτως ὥστε νὰ πηγαίνῃ τὸ μυαλό μας σὲ ὑποτιθέμενη χριστιανικὴ πρωτό-
τυπη δημιουργία.
Στὴν προ-κλασικὴ καὶ κλασικὴ μουσικὲς χρησιμοποιοῦνταν ἡ μείζων καὶ ἡ
ἐλάσσων κλίμακες, οἱ ὁποῖες ἦταν ἡ ἀρχαία λυδικὴ καὶ ἡ αἰολικὴ (ὑποδώριος). Οἱ
κλίμακες τῆς μουσικῆς τζὰζ εἶναι στὴ συντριπτική τους πλειοψηφία κλίμακες τῆς
Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Μουσικῆς. Χρησιμοποιοῦνται ἡ ἰωνική, ἡ δωρική, ἡ φρυγικὴ
κ.ἄ. καὶ συνδυασμοὶ αὐτῶν. Ἡ μουσικὴ μπλοὺζ χρησιμοποιεῖ τὴν κλίμακα λὰ-ντὸ-
ντὸ#-ρὲ-ρὲ#-μὶ-φὰ#-σὸλ-λά, ἡ ὁποία εἶναι συνδυασμὸς τῆς ἀρχαίας πεντατονικῆς
μὲ τὴ χρωματικὴ καὶ τὴν φρυγική. Χαρακτηριστικὰ εἶναι τὰ τέταρτα καὶ ὄγδοα
τόνου, ποὺ ἔχουν προέλευση ἀπὸ τὸ ἀρχαῖο ἐναρμόνιο γένος. Ἡ ρὸκ καὶ ἡ χὰρντ
ρὸκ μουσικὲς χρησιμοποιοῦν συγχορδίες τετάρτης καὶ πέμπτης, ὅπως καὶ ἡ πεν-
τάτονος ἐλάσσων ἀρχαία κλῖμαξ. Ἀπὸ τὴν ἀρχαία ἐποχὴ καὶ μέχρι τὶς μέρες μας
ὄχι μόνον δὲν ἀνακαλύφθηκαν καὶ δὲν χρησιμοποιήθηκαν ἄλλες κλίμακες, ἀλλὰ
ἐγκαταλείφθηκαν πολλὲς ἀπὸ αὐτές. Δὲν ὑπάρχει δημοτικὴ μουσικὴ ἄλλου λαοῦ,
ποὺ νὰ περιέχῃ τόσες ποικιλίες κλιμάκων, τρόπων, πολυπλοκότητα μέτρων καὶ
ρυθμῶν, χρωμάτων ἤχου, πλούσια ποικιλία μελῳδιῶν καὶ τονισμῶν, ὅσο ἡ ἑλληνι-
‣