Ï ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΔΕΛΦΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΙ δη πρὶν σαράντα περίπου χρόνια εἶχε διαγνωσθῆ, ὅτι ὁ κόσμος περνοῦ- σε μία ἐποχὴ μὲ κύριο χαρακτηριστικὸ τὴν ἔλλειψη διάθεσης γιὰ σκέ- ψη. Ἀπὸ τότε ἦταν ὁρατὴ ἡ βαθμιαία μεταβολὴ τῶν ἀνθρωπίνων κοι- νωνιῶν καὶ ἡ ἐπερχόμενη πνευματικὴ κρίση, μὲ αὔξηση τῆς προσοχῆς μόνο στὴν ὠφελιμιστικὴ χρησιμότητα κάθε ἐνέργειας. Στὸ τελευταῖο μισὸ τοῦ περασμένου αἰῶνα ἡ τεχνικὴ πρόοδος ἦταν καταιγιστική, μὲ ἀποκορύφω- μα τὴν τρομακτικὴ ἀνάπτυξη τῆς σύγχρονης Τεχνολογίας στὴν Πληροφορική. Οἱ ἀλληλεπιδράσεις ὅλων αὐτῶν τῶν πράγματι καταπληκτικῶν μέσων δημιούρ- γησαν τὸν σημερινὸ ἄνθρωπο, ποὺ δὲν ἔχει ἐλεύθερο χρόνο νὰ ἐμβαθύνῃ, ἔστω καὶ λίγο, σὲ πνευματικὲς ἀναζητήσεις. Τὸ ἰδεῶδες τοῦ σημερινοῦ ἀνθρώπου εἶναι τὸ κέρδος καὶ ἡ ἀναζήτηση διαρκῶς περισσότερων ἀγαθῶν, ποὺ στὴν πραγματικότη- τα δὲν χρειάζεται. Ξεχνᾷ ὅμως, ὅτι πίσω ἀπὸ ὅλη αὐτὴν τὴν διαρκῆ ἀναζήτηση τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν καὶ τὴν ἔλλειψη κάθε πνευματικότητας καιροφυλακτεῖ ὁ Μεγάλος Ἀδελφός, ποὺ τόσο χαρακτηριστικὰ τὸν εἶχε προμαντεύσει ὁ Ὄργουελ, πρὶν μπῇ τὸ τελευταῖο πέμπτο τοῦ περασμένου αἰῶνα. Λησμονεῖ, ὅτι ἡ ἔλλειψη καλλιέργειας τῶν βαθύτερων πνευματικῶν ἰδιοτήτων μοιραῖα καταλήγει σὲ ἕνα νέο Μεσαίωνα, ποὺ δυστυχῶς φαίνεται, ὅτι θὰ εἶναι χειρότερος ἀπὸ τὸν προηγούμενο, ἀφοῦ ἡ σύγχρονη τεχνικὴ ἐπιτρέπει τὴν παρακολούθηση τῶν ἀνθρώπων, ὅπου κι ἂν βρίσκωνται. Αὐτοὶ ὅμως, ποὺ κάνουν τὸν ἄνθρωπο μαριονέττα πρὸς αὐτὴ τὴν κατεύθυνση, λη- σμονοῦν ἕναν παγκόσμιο καὶ πανάρχαιο κανόνα, ὅτι καὶ ἡ πρόοδος, γιὰ νὰ ἀναπτυ- χθῇ ἀκόμη περισσότερο, ἀπαιτεῖ γνώση, καὶ ἡ γνώση, γιὰ νὰ ἀποκτηθῇ, χρειάζεται σκέψη, νοῦ, διάνοια. Χρειάζεται νὰ ὑπάρξουν πνευματικὲς μορφές, ποὺ θὰ ξεπηδή- σουν ἀπὸ τὴ μᾶζα τῶν σκεπτόμενων ἀτόμων, γιὰ νὰ προχωρήσουν πιὸ μακριά, σὲ ἄλλα ἐπίπεδα τὴ Γνώση. Ἂς σκεφθῇ κανείς, πὼς χρειάστηκαν αἰῶνες ἀμάθειας καὶ πνευματικῆς σιωπῆς, γιὰ νὰ ξεπηδήσουν μέσα ἀπὸ μύριες δυσκολίες καὶ κινδύνους πνεύματα, ποὺ ἔδωσαν τὶς πρῶτες σπίθες ἀφύπνισης τῆς ἀνθρωπότητας. Ἰδοὺ λοιπόν, σὲ τί μπορεῖ νὰ ἔλθουν σήμερα ἀρωγοί, ὅσοι ἐξακολουθοῦν νὰ προ- σπαθοῦν νὰ στοχάζωνται τὴν πνευματικὴ ἀνάταση τῆς κοινωνίας. Τὰ ἀνθρωπιστικὰ ἰδεώδη εἶναι ἀπόρροια τῶν φυσικῶν νόμων, καὶ αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ διέπουν καὶ ρυθμίζουν τὴ ζωὴ ἐπὶ τῆς γῆς. Ἂν ὁ πραγματικὸς πνευματικὸς κόσμος τῶν σημε- ρινῶν χαλεπῶν καιρῶν ἔχῃ γνώση καὶ συναίσθηση τῶν σημερινῶν τεκταινομένων, ὀφείλει μὲ κάθε τρόπο νὰ παρέμβῃ. Ὅπως πρὶν δυόμισι αἰῶνες παρενέβη ἀποφασι- στικά, γιὰ νὰ κερδίσουν οἱ λαοὶ τὴν ἐλευθερία τους, ἔτσι καὶ σήμερα θὰ πρέπει νὰ παρέμβῃ δυναμικά, γιὰ νὰ κερδίσουν οἱ λαοὶ τὴν παιδεία τους καὶ μέσῳ αὐτῆς τὴν πνευματική τους ἀνάταση. Εἶναι ἀναγκαῖο, οἱ πνευματικοὶ ταγοί, ὅσοι ὑπάρχουν ἀκόμη, νὰ δώσουν δυναμικὸ παρὼν γιὰ τὴν ἀλλαγὴ τοῦ κοινωνικοῦ σκηνικοῦ. Κ.Κ. Θανασουλόπουλος Ὁμότιμος καθηγητὴς Α.Π.Θ.