ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
290ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2006
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ύδωρ το ζων. Συναντώνται οι αντιλήψεις των αρχαίων και της σύγχρονης Φυσικής για το νερό — ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ, ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ
Κείμενο φύλλου
Συ ναν τῶν ται οἱ ἀν τι λή ψεις τῶν ἀρ χαί ων
καὶ τῆς σύγ χρο νης Φυ σι κῆς γιὰ τὸ νε ρὸ
ἱ Πε λα σγοὶ τῆς Με σο γεί ου ἀ πέ δι δαν στὸ νε ρὸ τὴν ἀ ξί α
ποὺ τοῦ ἁρμόζει ὡς ἑνὸς ἐκ τῶν βα σι κῶν στοι χεί ων τῆς
ζω ῆς στὸν πλα νή τη μας. Ἡ Με σό γει ος ἀρ χι κῶς ἀ πο τελοῦν
ταν ἀ πὸ δύ ο πο λὺ με γά λες λί μνες, ποὺ ἀρ γό τε ρα
μὲ τὴν βύ θι ση τοῦ Αἰ γαί ου βου νοῦ ἔ γι ναν θά λασ σες. Οἱ
πολ λὲς ὑ παρ ξια κὲς σχέ σεις τῶν Πε λα σγῶν μὲ τὸ νε ρὸ
ἀ πο τυ πώ θη καν στὴν γλῶσ σα τους καὶ κα τα γρά φη καν μέ σα σὲ χι λιά δες
ἐκ φρά σεις καὶ λέ ξεις. Ἑ κα τον τά δες δι α φο ρε τι κὲς λέ ξεις-ρίζες γιὰ τὸ νε ρὸ
δη μι ουρ γοῦν πολ λὲς χι λιά δες σύν θε τες λέ ξεις, δεί χνον τας γιὰ ἄλ λη μί α φορὰ
τὴν πο λυ πλο κό τη τα τῆς μο να δι κῆς Ἑλ λη νι κῆς Γλώσ σας. Ἡ ρί ζα υδ- ἔ χει
πά νω ἀ πὸ 400 πα ρά γω γες λέ ξεις, ποὺ σχε τί ζον ται μὲ τὸ ὕ δωρ.
Ἡ Ἑλ λη νι κὴ Γλῶσ σα κα τέ γρα ψε μὲ κα τα πλη κτι κὲς λε πτο μέ ρειες τὶς ἰ δι ό τη τες
τοῦ νε ροῦ. Ἡ ρο ὴ καὶ ἡ κι νη τι κή του δύ να μη ἀ πο τυ πώ νον ται σὲ πολ λὲς λέ ξεις
μὲ τὸ γράμ μα -ρ-. Ἔ τσι ἔ χου με: νη ρόν, ὕ δωρ, ὄμ βρος, πλημ μυ ρίς, βρο χή, μπό ρα,
ρύ αξ, ὕ δρωψ, ὑ γρὸς καὶ μὲ δύ ο –ρρ– γιὰ τὴν συ νε χό με νη ἐκ δή λω ση τῆς ρο ῆς του,
ὅ πως κα ταρ ρά κτης, χεί μαρ ρος κ.ἄ. (Βλ. Ἠ λί α Τσα τσό μοι ρου, «Ἱ στο ρί α Γε νέ σε ως
τῆς Ἑλ λη νι κῆς Γλώσ σας.–Ἡ Ἀ πο κω δι κο ποί η ση τοῦ Ἑλ λη νι κοῦ Ἀλ φα βή του», ἔκδ.
«Δαυ λός» 1991, β΄ ἔκ δο ση 2003.) Οἱ λέ ξεις ὁ μί χλη, νέ φος, ἄ χνη-ἀ χνός, ἀ χλὺς = θολού
ρα ἀ πὸ ὑ γρα σί α, ἔρ ση = ἔν το νη θο λού ρα, πά χνη, δρό σος-δρο σιά, ἀ τμίς-ἀ τμός,
ὑ γρα σί α μᾶς δεί χνουν τὴν ἀ έ ρια κα τά στα ση τοῦ νε ροῦ. Οἱ λέ ξεις ψε κάς-ψι χά λα,
ρα νίς-ρα νί δα, στά ζω-στα γών, βρέ χει-βρο χή, χέ ω-χύ νω, κα ται γίς, μπό ρα = το πι κὴ
κα ται γί δα, λαῖ λαψ-λαί λα πα = θύ ελ λα μὲ συ νο δεί α ἐν τό νου βρο χῆς, ὕ ει-ὑ ε τὸς = καταρ
ρα κτώ δης βρο χή, κα τα κλυ σμὸς = ἡ μέ γι στη πο σό τη τα νε ροῦ ποὺ μπο ρεῖ νὰ πέ-