ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
290ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2006
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Πυρρίχιος πόλεμος και χορός. Από τα βάθη του παρελθόντος έως σήμερα — ΦΛΕΚΚΑΣ, ΣΩΤΗΡΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Ἀπὸ τὰ βάθη τοῦ παρελθόντος ἕως σήμερα
υρρίχιος χορός· ὁ πολεμικὸς χορὸς τῶν ἀρχαίων Ἑλ-
λήνων. Ὁ Σουΐδας γράφει: «πυρρίχη· εἶδος ὀρχήσεως·
“πυρρίχην ἔμαθε τὴν Κινησίου”. Οὗτος ὁ Κινησίας δι-
θυραμβοποιὸς ἦν, ἐποίησε δὲ πυρρίχην, ἥ, ὅτι ἐν τοῖς
χοροῖς κινήσει πολλῇ ἐχρῆτο· πυρριχίζειν· μεθ’ ὅπλων
ὀρχεῖσθαι». Ὁ Ἡσύχιος γράφει: «πυρρίχας· τὰς ἐνόπλους ὀρχήσεις.
Πυρριχίζειν· τὴν ἐνόπλιον ὄρχησιν· καὶ σύντονον πυρρίχην ἔλεγον.
Οἱ μὲν ἀπὸ Πυρρίχου τοῦ Κρητός, οἱ δὲ ἀπὸ τοῦ διάπυρον εἶναι, οἱ
δὲ ἀπὸ Πύρρου τοῦ Ἀχιλλέως».
Στὸν διάλογο «Ἥφαιστος καὶ Ζεύς» τοῦ Λουκιανοῦ διαβάζουμε, ὅτι ὁ Δίας
πρόσταξε τὸν Ἥφαιστο, νὰ τὸν χτυπήσῃ στὸ κεφάλι μὲ τὸν ὀξύτατον πέλεκυν.
Ὁ Ἥφαιστος κατὰ τὴν προσταγὴν τὸν χτυπᾷ στὸ κεφάλι. Καὶ τότε ξεπετιέται
ἀπὸ τὴν κεφαλὴν τοῦ Διὸς κόρη ἔνοπλος, ἡ παρθένος γλαυκῶπις Ἀθηνᾶ, ποὺ τὴν
κοσμεῖ ἡ κόρυς (=περικεφαλαία), ἡ ὁποία ἀμέσως ἀρχίζει νὰ χορεύῃ (=πυρριχίζει):
«Μὰ αὐτὴ πηδᾷ καὶ χορεύει καὶ τινάζει τὴν ἀσπίδα καὶ κουνάει τὸ κοντάρι κι’
ἐνθουσιάζεται καί, τὸ πιὸ σπουδαῖο, εἶναι πολὺ ὄμορφη κι ἔγινε μέσα σὲ λίγη
ὥρα γεροδεμένη κοπέλλα.» («Θεῶν Διάλογοι» § 225-226.)
Καὶ συνεχίζει ὁ Λουκιανός: Τὸ τῆς ὀρχήσεως ἐπιτήδευμα (=τὸ ἐπάγγελμα τοῦ
χορευτοῦ) εἶναι πιὸ παλιὸ κι ἀπὸ τοὺς προγόνους τῶν προγόνων μας, κι ὁ χορὸς
πρωτοφανερώθηκε μαζὶ μὲ τὴν δημιουργία τῶν ὄντων κι εἶναι τὸ ἴδιο ἀρχαῖος
ὅσο εἶναι κι ὁ Ἔρωτας. Καὶ «...νῦν ἔοικεν ἐς τὸ ἀκρότατον ἀποτετελέσθαι καὶ
γεγενῆσθαι ποικίλον τι καὶ παναρμόνιον καὶ πολύμουσον ἀγαθόν». Καὶ πὼς ἡ
Ρέα πρώτη μαγεύτηκε ἀπ’ αὐτὴ τὴν τέχνη καὶ τὴν δίδαξε καὶ στοὺς Κορύβαντες