ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ «Ὀμνύω κατ’ ἐπιστήμην... δίκην θρησκείας»! Ἀξιότιμε κύριε ἐκδότα, Ἀπὸ τὸν Ἰανουάριο τοῦ 1992 ἄρχισα νὰ ἀ- γοράζω ἀνελλιπῶς τὰ μηνιαῖα τεύχη τοῦ «Δαυ- λοῦ» κατόπιν συστάσεως συναδέλφου μου. Τὸ ἔξοχο καὶ πρωτοποριακὸ περιοδικό σας «καθά- ρισε» ἐπιμελῶς τὸν νοῦ μου ἀπὸ τὰ ἐνοικοῦντα σὲ αὐτὸν δόγματα καὶ προκαταλήψεις καὶ ἔγινε ἡ βασικὴ πνευματική μου τροφή. Συγχαρητήρια σὲ σᾶς καὶ τοὺς ἐκλεκτούς σας συνεργάτες, ποὺ στοὺς χαλεποὺς καὶ ἀνθελληνικοὺς καιροὺς ἔχε- τε ἀνάψει τὶς δᾶδες τῆς ἔρευνας γιὰ τὴν ἀναζή- τηση τῆς Ἀλήθειας καὶ τὸν ἄπλετο φωτισμὸ τῆς λεωφόρου, ποὺ θὰ βαδίσῃ ὁ Ἑλληνισμός, γιὰ νὰ λυτρωθῇ ἀπὸ τοὺς δυνάστες του. Ἐὰν ἡ δό- ξα ταιριάζῃ στοὺς κοινοὺς ἀνθρώπους, ποὺ ἀνα- ζητοῦν ἐναγωνίως τὰ ἐφήμερα καὶ ἐπὶ τὸ πολὺ περιττά, τὸ κλέος ἀνήκει στοὺς ρηξικέλευθους ἐλλόγιμους ἀνθρώπους, ποὺ ἀγωνίζονται σκλη- ρά, γιὰ νὰ ἀφήσουν μία πνευματικὴ παρακατα- θήκη στὶς γενιὲς ποὺ ἔρχονται. Τὴν 8/2/2006 προσεκλήθην ἀπὸ τὴν ἀνεψιά μου, τελειόφοιτο τῆς Ἑλληνικῆς Φιλολογίας, νὰ παρευρεθῶ στὴν τελετὴ τῆς ὁρκωμοσίας της καὶ ἀπονομῆς τῶν πτυχίων τῶν φιλολόγων, ποὺ ἔλαβε χώρα στὸ κτήριο τοῦ Πανεπιστημίου Ἀ- θηνῶν. Οἱ τελειόφοιτοι ἐφοροῦσαν ἕνα ποδῆ- ρες, φαιόχρουν περιβόλαιο, τὴν ρωμαϊκὴ τή- βεννο, τὸ ὄνομα τῆς ὁποίας κατὰ μίαν ἐκδοχὴ προῆλθε ἀπὸ τὸν Τήμενο, βασιλέα τοῦ Ἄργους. Περιεργαζόμενος τὸν χῶρο τῆς αἰθούσης, πρὶν ἀρχίσῃ ἡ τελετή, παρετήρησα, ὅτι ἑκατέρωθεν τῆς ἕδρας, ὅπου θὰ ἐκφωνοῦσε τὸν λόγο ὁ Ἀν- τιπρύτανις, ὑπῆρχαν δύο λάβαρα. Τὸ δεξιὸ πα- ρίστανε ἕναν ἄνδρα, ποὺ δὲν μποροῦσα νὰ δια- κρίνω ποιός ἦταν, ἐνῷ στὸ ἀριστερὸ εἶδα τρεῖς γνώριμες φυσιογνωμίες «ἁγίων»: Τοὺς «τρεῖς μεγίστους φωστῆρας τῆς τρισηλίου θεότητος», τοὺς προστάτες τῶν μαθητῶν καὶ τῆς ρωμαίικης ἀ-παιδείας μας, τοὺς ἱεράρχες Βασίλειο, Γρηγό- ριο καὶ Ἰωάννη, τοὺς φανατικοὺς μισέλληνες ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΕΣ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΤΕΧΝΗ Ἀγαπητὲ κ. Λάμπρου, Διάβασα σὲ πρόσφατα κυκλοφορῆσαν τεῦχος τοῦ περιοδικοῦ «Δαυλός» τὸ ἄρθρο-μελέτη τοῦ ἀρχιτέκτονος κ. Κ. Καρμιράντζου. Παρακολουθῶ μὲ ἐνδιαφέρον καὶ θαυμασμὸ τὰ γραφό- μενά του. Τὸ θέμα τῶν αἰσθητικῶν κατηγοριῶν μὲ εἶχε ἀπασχολήσει παλαιότερα. Ἔχω συγγράψει ἕνα βιβλίο μὲ θέμα: «Οἱ αἰσθητικὲς κατηγορίες στὴ σύγχρονη Τέχνη», τὸ ὁποῖο βραβεύθηκε ἀπὸ τὴν Ἀκαδημία Ἀθηνῶν τὸ 1973, σὲ διαγωνισμὸ ποὺ αὐτὴ εἶχε προκη- ρύξει. Περισσότερο εἶχα βασισθῆ στὸ ποιές εἶναι οἱ αἰσθητικὲς κατηγορίες στὸν Λαλὸ καὶ ἐλάχιστα ἕως καθόλου στὸν Παπανοῦτσο καὶ τὸν Μιχελῆ. Ἡ πρόταση ποὺ κάνει ὁ κ. Κ. Καρ- μιράντζος μὲ βρίσκει ἀπόλυτα σύμφωνο καὶ θεωρῶ, ὅτι εἶναι ἡ καλύτερη ἀπὸ τὶς μέχρι τώρα προταθεῖσες. Ἐκεῖ ποὺ ἔχω μία κάπως διαφορετικὴ ἄποψη εἶναι ἡ ἀπὸ μέρους του πλήρης ἀπαξίωση τῆς Βυζαντινῆς Τέχνης. Χωρὶς νὰ ἀποδέχωμαι τὸ ἰδεολόγημα ἑλληνοχριστιανικὸς πολιτισμός, θεωρῶ ὅτι ἡ Βυζαντινὴ Τέχνη εἶναι συνέχεια τῆς Ἑλληνικῆς, τῶν πορτραίτων τοῦ Φαγιοὺμ καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Ζωγραφικῆς τῆς Πομπηίας, τῶν τοιχογραφιῶν στὸ Δῖον κ.ἄ. Ὁ χειρισμὸς τῶν θεμάτων («Ὁ Καλὸς Ποιμήν» π.χ., ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι ὁ Ὀρφεύς), οἱ μορφές, ἡ πτυχολογία πέρασαν στὴν Βυζαντινὴ Τέχνη, εἰδικὰ στὴν πρώιμη. Ἀργότερα ὑπῆρ- ξαν ἐπιδράσεις ἀνατολικές, ποὺ ἀλλοίωσαν σὲ κάποιο βαθμὸ καὶ ἐνδεχομένως μείωσαν τὴν ‣