ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
291ΜΑΙΟΣ 2006
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η Αριστοτελική διάκριση των εξουσιών. Ο Μοντεσκιέ την παραποίησε επί το απολυταρχικώτερον — ΚΑΖΑΝΑΣ, ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Ὁ Μοντεσκιὲ τὴν παραποίησε ἐπὶ τὸ ἀπολυταρχικώτερον
Σάρλ-Λουῒ ντὲ Σεκοντὰ (1689-1755) γεννήθηκε στὸ Μπορ-
ντώ. Γόνος εὐγενοῦς οἴκου τρισήμισυ αἰώνων, ἐκπαιδεύτηκε
σὲ μοναστήρι καὶ στὴ συνέχεια σπούδασε νομικὰ στὸ Πα-
νεπιστήμιο τοῦ Μπορντὼ καὶ ἔγινε σύμβουλος τοῦ Ἀνώτα-
του Δικαστηρίου, ἀσκῶντας παράλληλα καὶ τὴ δικηγορία.
Μετὰ δύο χρόνια κληρονόμησε ἀπὸ τὸ θεῖο του τὸ ἀξίωμα τοῦ προέδρου
τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ Δικαστηρίου τοῦ Μπορντὼ καὶ ἔλαβε τὸ ὄνομα Μον-
τεσκιέ. Γίνεται δεκτὸς στὴν Ἀκαδημία τοῦ Μπορντώ. Ἀργότερα, τὸ 1726,
ἔγινε δεκτὸς στὴν Ἀκαδημία τῶν Παρισίων. Καὶ τὸν ἴδιο χρόνο πούλησε
τὸ ἀξίωμα τοῦ προέδρου τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ Δικαστηρίου. Ἔγραψε:
«Πραγματεία ἐπὶ τῆς πολιτικῆς τῶν Ρωμαίων» (1716), «Περσικὰ Γράμμα-
τα» (1721) καὶ τέλος τὸ σπουδαιότερο ἔργο του «Περὶ τοῦ Πνεύματος τῶν
Νόμων», ποὺ τὸ ἐπεξεργάσθηκε ἐπὶ εἴκοσι χρόνια.
Δυστυχῶς μέχρι τὶς μέρες μας ὑπάρχει μία διαχρονικὴ πλάνη, πὼς τὴν ἀρχὴ τῆς
διάκρισης τῶν ἐξουσιῶν ἔχει διατυπώσει ὁ Μοντεσκιέ, ἐνῷ τὴν ἔχει διατυπώσει ὁ
Ἀριστοτέλης καὶ μάλιστα μὲ εὐρύτερο καὶ δημοκρατικώτερο τρόπο. Θὰ παραθέσωμε
ἕναν αὐθεντικὸ διάλογο τοῦ Ἀριστοτέλη μὲ τὸν Μοντεσκιέ, ποὺ προκύπτει ἀπὸ τὰ
κείμενά τους, προκειμένου νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ ἀλήθεια δυόμισυ αἰώνων πλάνης.
ΜΟΝΤΕΣΚΙΕ:
«Σὲ κάθε κράτος ὑπάρχουν τριῶν εἰδῶν ἐξουσίες: ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, ἡ ἐκτελε-
στικὴ ἐξουσία τῶν πραγμάτων, ποὺ ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὸ δίκαιο τῶν ἀνθρώπων, καὶ
ἡ δικαστικὴ ἐξουσία αὐτῶν, ποὺ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ ἀστικὸ δίκαιο.» («Τὸ Πνεῦμα
τῶν Νόμων», Μέρος Β΄, Κεφ. 3, Ι.)
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ:
«Ὑπάρχουν μάλιστα τρία μέρη ὅλων τῶν πολιτευμάτων... καὶ τὰ πολιτεύματα