ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
292ΙΟΥΝΙΟΣ 2006
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ο Σίδηρος: Από τα βάθη του απώτατου παρελθόντος. Ο κ. Γ. Βαρουφάκης ιστορεί την εξέλιξή του — ΡΕΤΟΥΛΑ, ΑΓΓΕΛΙΚΗ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Ὁ κ. Γ. Βαρουφάκης ἱστορεῖ τὴν ἐξέλιξή του
ἀρχαιοτάτη ἀνακάλυψη τῆς κατεργασίας τοῦ σιδήρου ἀνή-
κει στοὺς Ἕλληνες («Γλαῦκος γὰρ Χῖος, σιδήρου κόλλησιν
εὗρεν»), ἀλλὰ ἀποσιωπᾶται ἀπὸ τὰ βιβλία τῆς Ἱστορίας. Ὁ
Πλάτων (Φαῖδρος 108 d) ἀποκαλεῖ τὴν ἐπεξεργασία τοῦ σι-
δήρου (τὴν συγκόλληση) ὡς: τοῦ «Γλαύκου τέχνην». Ἀλλὰ
ἡ σπουδαιότητα καὶ ὁ ἀποφασιστικὸς ρόλος τῶν μετάλλων στὴν ἐξελικτι-
κὴ πορεία τοῦ ἀνθρώπινου εἴδους, ἡ κατεργασία τους ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες,
ὅπως γενικώτερα καὶ ἡ καταλυτικὴ ἐπίδραση τῶν Ἑλλήνων σὲ ὅλους τοὺς
τομεῖς γιὰ τὴν πρόοδο τῆς ἀνθρωπότητας, ἀπὸ τὴν Ἰατρικὴ τοῦ Ἀσκληπιοῦ
ἕως τὴν Ἀστρονομία, ἀναφέρονται σὲ ὅλα τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ κείμενα.
Κατὰ κόρον ἡ κατεργασία τοῦ σιδήρου (τὸ δυσκολώτερο μέταλλο), περι-
γράφεται μὲ μεγάλη ἀκρίβεια:
«Λυγκεύς, πρῶτος οὗτος εὗρε μέταλλα χρυσοῦ καὶ σιδήρου καὶ τῶν ἄλλων.» Ὁ Λυγ-
κεὺς ὑπῆρξε ἕνας ἐκ τῶν Ἀργοναυτῶν: Ἀριστοφάνους, «Πλοῦτος» 20.
«Οὐδέ μοι αὐτῇ θυμὸς ἐνὶ στήθεσθαι σιδήρεος...»: Ὀδύσσεια, ραψῳδία ε 35-37. («...
γιατὶ δὲν ἔχω μέσα στὰ στήθη μου σιδερένια καὶ ἄσπλαχνη καρδιά», λέγει ἡ Καλυψὼ
πρὸς τὸν Ὀδυσσέα).
«Οὔ τοι ἔτι δηρόν γε φίλης ἀπὸ πατρίδος αἴης ἔσσεται, οὐδ’, εἴ πέρ τε σιδήρια
δέσματ’ ἔχῃσι»: Ὀδύσσεια, ραψῳδία α, στίχοι 203-204. («Δὲν θὰ μείνῃ γιὰ πολὺ μα-
κρυὰ ἀπὸ τὴν ἀγαπημένη του πατρίδα ὁ Ὀδυσσέας, ἀκόμη καὶ ἂν δεθῇ μὲ σιδερένια
δεσμά.»)
Μὲ αὐτὰ τὰ λόγια ὁ Μέντης, ὁ βασιλιᾶς τῶν Ταφίων, διαβεβαιώνει τὸν Τηλέμαχο, ὅτι ὁ
Ὀδυσσέας ζῇ καὶ δὲν θὰ μείνῃ μακρυὰ ἀπὸ τὴν πατρίδα του, ἀκόμη καὶ ἂν δεθῇ μὲ σιδε-
ρένια δεσμά, ἐνῷ ὁ ἴδιος ὁ βασιλιᾶς ἔχει προορισμὸ τὴν Τεμέση, γιὰ νὰ ἀγοράσῃ χαλκό,
δίδοντας ὡς ἀντάλλαγμα «ἀστραφτερὸ σίδερο». (Ὀδύσσεια ραψῳδία α, στίχος 184.)