Λεξικογραφικὴ προσέγγιση τῆς ἔννοιας, ὅπως ἴσχυε στὴν Ἑλληνικὴ Ἀρχαιότητα καὶ ἐξετράπη ἀπὸ τὴν χριστιανικὴ Θεολογία οιά εἶναι ἡ ἔννοια τῆς ἀρετῆς στὸ χριστιανικὸ κόσμο καὶ τὴ Θεολογία καὶ πῶς ὁρίζεται στὴν ἀρχαία Ἑλληνικὴ Σκέψη; Τὸ ζήτημα θὰ διερευνηθῇ, σ’ ὅ,τι ἀφορᾷ στὸν τρόπο ποὺ οἱ συνειδήσεις διαμορφώνουν ἄξονες ἀνθρώπινης πολιτιστικῆς παρουσίας καὶ παιδευτικῆς πορείας. Ἡ ἀρχαία ἑλληνικὴ λέξη «ἀρετή» στὴν Λογοτεχνία καὶ τὴ Γραμματεία σημαίνει: • ἱκανότητα, προτέρημα, ἀξιότητα, ὑπεροχή, τελειότητα, • εὐγένεια, • φιλεργία (ὡς ἀγάπη γιὰ τὴν ἔμπρακτη καὶ ἀποτελεσματικὴ ἐνάργεια: Ἡσίοδος), • γενναιότητα, ἀνδρεία (Ὅμηρος), • ἠθικὴ ἀρτιότητα (Πλάτων).1 Ἡ συγκεκριμένη ποιότητα τῆς ἀρετῆς λέξη «ἀρετή» προκύπτει ἐτυμολογικῶς ἀπὸ τὴ ρίζα «ἀρ-», ἀπὸ τὴν ὁποία συντίθεται τὸ ρῆμα ἀραρίσκω, ποὺ σημαίνει ἀρέσω. Ἡ ἀρέσκεια τούτη δὲν ἔχει ἀφηρημένο χαρακτῆρα. Προέρχεται ἀπὸ τὴν ἐκτίμηση ποὺ οἱ συνάνθρω- ποι δείχνουν ἀπέναντι στὸν ἀρεστό-ἄριστο. Ἡ ἐκτίμηση, ποὺ εἶναι ἀποτέλε- σμα καὶ τῆς σύγκρισης, εἶναι συγκεκριμένη ἀξιολογικὴ διαδικασία. Μὲ τὴν ἀξιολόγηση τοῦ συνανθρώπου συναρτᾶται καὶ ἡ ἔννοια τῆς διάκρισης, τῆς τιμῆς, τῆς δόξας καὶ τοῦ ἐπαίνου. Ἡ θετικὴ ἀξιολόγηση εἶναι ἄρρηκτα δεμένη μὲ τὴν ἔννοια καὶ ἐφαρμογὴ τῆς ἀρετῆς. Ἡ ἀρετὴ καὶ ἡ ἐπιβράβευσή της τοποθετοῦνται στὸ «ἐδῶ καὶ τὸ τώρα» μιᾶς συγκε- κριμένης κοινωνίας δραστήριων πολιτῶν. Ἐδῶ τὰ ἄτομα κρίνουν, κρίνονται καὶ διακρί- νονται. Στὸ δημοκρατικὸ πολιτειακὸ πλαίσιο ἡ γνώμη τῶν περισσοτέρων ἀποδίδει τὴν ἐνδοξότητα τόσο στὸν ἐνάρετο ὅσο καὶ στὴν ἐνάρετη. Οἱ διαδικασίες ἀξιολόγησης τῶν ἐνάρετων γυναικῶν παρουσιάζονται εὔγλωττα στὴν κωμῳδία τοῦ Ἀριστοφάνη «Θεσμο- φοριάζουσαι».2 1. Liddel, H.-Scott, R., «Μέγα Λεξικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας», τ. Ι. 2. Ἀριστοφάνης, «Θεσμοφοριάζουσαι», Ἀρχαῖο Ἑλληνικὸ Θέατρο, τ. 41, «Ἐπικαιρότητα», 1976.